Không chỉ tập luyện, phục hồi chức năng đang bước vào kỷ nguyên tái sinh

Y học tái sinh đang mở ra hướng đi mới cho ngành phục hồi chức năng khi không chỉ giúp người bệnh thích nghi với tổn thương mà còn hướng tới phục hồi các chức năng sinh học đã mất. Sự kết hợp này được gọi là 'phục hồi chức năng tái sinh' - một trong những xu hướng đáng chú ý của y học hiện đại.

Từ phục hồi phần còn lại đến tái tạo phần đã mất

Tại hội thảo khoa học do Bệnh viện Phục hồi chức năng và Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM tổ chức gần đây, Thầy thuốc ưu tú Đinh Quang Thanh – Cố vấn chuyên môn Ban giám đốc, Phụ trách khoa Phục hồi chức năng - Vật lý trị liệu cho biết, thế giới đang chứng kiến sự giao thoa ngày càng sâu sắc giữa y học tái sinh và phục hồi chức năng.

Nếu như trước đây, phục hồi chức năng chủ yếu tập trung giúp người bệnh tận dụng tối đa phần chức năng còn lại thông qua vận động trị liệu, hoạt động trị liệu, các tác nhân vật lý hay dụng cụ trợ giúp, thì y học tái sinh lại hướng tới sửa chữa và tái tạo các mô bị tổn thương bằng nhiều công nghệ mới.

Thầy thuốc Ưu tú Đinh Quang Thanh – Cố vấn chuyên môn Ban Giám đốc, Phụ trách Khoa Phục hồi chức năng – Vật lý trị liệu, Bệnh viện Phục hồi chức năng và Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM.

Thầy thuốc Ưu tú Đinh Quang Thanh – Cố vấn chuyên môn Ban Giám đốc, Phụ trách Khoa Phục hồi chức năng – Vật lý trị liệu, Bệnh viện Phục hồi chức năng và Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM.

Các liệu pháp đang được nghiên cứu và ứng dụng gồm tế bào gốc, huyết tương giàu tiểu cầu (PRP), exosome, kỹ thuật mô học, vật liệu sinh học và liệu pháp gen.

Theo BS. Đinh Quang Thanh, hai lĩnh vực này không tồn tại độc lập mà có thể hỗ trợ lẫn nhau. Những bài tập vận động, kích thích điện, robot phục hồi chức năng hay các chương trình huấn luyện chức năng phù hợp có khả năng tác động đến quá trình tái tạo mô, tăng tính mềm dẻo thần kinh. Chính vì vậy, phục hồi chức năng ngày nay không còn được xem là giai đoạn can thiệp muộn sau điều trị mà đã trở thành một phần quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tái sinh sinh học.

Nhiều triển vọng trong điều trị bệnh mạn tính

Một trong những lĩnh vực ứng dụng phổ biến nhất hiện nay là các bệnh lý cơ xương khớp. Ở người bị thoái hóa khớp gối, khớp háng hoặc khớp vai, các liệu pháp sinh học được kỳ vọng giúp giảm viêm, giảm đau và cải thiện môi trường sụn khớp.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng hiệu quả điều trị sẽ khó đạt tối ưu nếu thiếu chương trình phục hồi chức năng toàn diện gồm tập vận động, tăng cường sức cơ, kiểm soát cân nặng, tập dáng đi và huấn luyện chức năng.

Chương trình phục hồi chức năng toàn diện cho bệnh nhân tại Bệnh viện Phục hồi chức năng và Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM.

Chương trình phục hồi chức năng toàn diện cho bệnh nhân tại Bệnh viện Phục hồi chức năng và Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM.

Tương tự, trong các tổn thương gân, dây chằng hoặc chấn thương thể thao, các liệu pháp tái sinh có thể thúc đẩy quá trình lành mô. Nhưng chính phục hồi chức năng mới quyết định khả năng thích nghi của cơ thể, thời điểm trở lại hoạt động và nguy cơ tái chấn thương.

Không chỉ ở cơ xương khớp, y học tái sinh còn được nghiên cứu trong nhiều bệnh lý thần kinh như đột quỵ, chấn thương sọ não, tổn thương tủy sống hay bệnh Parkinson. Dù phần lớn vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu, các chuyên gia nhận định việc kết hợp giữa công nghệ sinh học với phục hồi chức năng có thể tạo thêm cơ hội phục hồi cho những nhóm bệnh vốn được xem là thách thức lớn của y học hiện đại.

Theo nhiều chuyên gia, trong tương lai gần, phục hồi chức năng có thể tiến tới mô hình "phục hồi chức năng chính xác", trong đó mỗi bệnh nhân sẽ được xây dựng phác đồ điều trị dựa trên đặc điểm sinh học, mức độ tổn thương và khả năng đáp ứng riêng.

Bệnh viện Phục hồi chức năng và Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM sử dụng robot giúp bệnh nhân sớm hồi phục chức năng vận động.

Bệnh viện Phục hồi chức năng và Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM sử dụng robot giúp bệnh nhân sớm hồi phục chức năng vận động.

Những công nghệ như giao diện não - máy tính, robot phục hồi chức năng hay vật liệu sinh học thông minh cũng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị cho người bệnh.

Theo BS. Đinh Quang Thanh, nhiều liệu pháp hiện nay vẫn cần thêm các nghiên cứu quy mô lớn, theo dõi dài hạn và các phác đồ điều trị chuẩn hóa để chứng minh hiệu quả. Bên cạnh đó, chi phí điều trị còn cao, khả năng tiếp cận chưa đồng đều, trong khi các vấn đề liên quan đến đạo đức, pháp lý và kiểm soát chất lượng luôn cần được giám sát chặt chẽ.

"Mục tiêu của tương lai không chỉ là giúp người bệnh thích nghi với khuyết tật mà còn hướng tới khôi phục chức năng sinh học và tối đa hóa khả năng hồi phục của con người" – BS. Đinh Quang Thanh chia sẻ.

Đó cũng được xem là thông điệp cốt lõi của phục hồi chức năng tái sinh - lĩnh vực đang mở ra nhiều kỳ vọng cho y học trong những năm tới.

Đỗ Bá - Khả Hưng

Nguồn SK&ĐS: https://suckhoedoisong.vn/khong-chi-tap-luyen-phuc-hoi-chuc-nang-dang-buoc-vao-ky-nguyen-tai-sinh-169260625120209178.htm