Không có hộ khẩu thường trú cha mẹ cần chuẩn bị những giấy tờ gì để trẻ được học trái tuyến?

Trẻ có quyền được học trái tuyến?

Căn cứ theo Điều 83 Luật Giáo dục 2019 quy định quyền của người học như sau:

- Được giáo dục, học tập để phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng của bản thân.

- Được tôn trọng; bình đẳng về cơ hội giáo dục và học tập; được phát triển tài năng, năng khiếu, sáng tạo, phát minh; được cung cấp đầy đủ thông tin về việc học tập, rèn luyện của mình.

- Được học vượt lớp, học rút ngắn thời gian thực hiện chương trình, học ở độ tuổi cao hơn tuổi quy định, học kéo dài thời gian, học lưu ban, được tạo điều kiện để học các chương trình giáo dục theo quy định của pháp luật.

- Được học tập trong môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

- Được cấp văn bằng, chứng chỉ, xác nhận sau khi tốt nghiệp cấp học, trình độ đào tạo và hoàn thành chương trình giáo dục theo quy định.

- Được tham gia hoạt động của đoàn thể, tổ chức xã hội trong cơ sở giáo dục theo quy định của pháp luật.

- Được sử dụng cơ sở vật chất, thư viện, trang thiết bị, phương tiện phục vụ các hoạt động học tập, văn hóa, thể dục, thể thao của cơ sở giáo dục.

- Được trực tiếp hoặc thông qua đại diện hợp pháp của mình kiến nghị với cơ sở giáo dục các giải pháp góp phần xây dựng cơ sở giáo dục, bảo vệ quyền, lợi ích của người học.

- Được hưởng chính sách ưu tiên của Nhà nước trong tuyển dụng vào các cơ quan nhà nước nếu tốt nghiệp loại giỏi và có đạo đức tốt.

- Được cử người đại diện tham gia hội đồng trường theo quy định.

Như vậy học sinh hay phụ huynh học sinh được quyền lựa chọn nơi đăng ký học theo quy định của pháp luật. Việc từ chối hay cấm nhận học sinh nhập học của trường hay cơ sở giáo dục, đối với trường hợp không có hộ khẩu tại nơi học sinh hay phụ huynh học sinh muốn đăng ký học, phải hợp pháp được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

Cho trẻ học trái tuyến cha mẹ cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Năm 2026, cơ chế tuyển sinh đầu cấp đã có những thay đổi mới. Tại các thành phố lớn như Hà Nội, ngành giáo dục đã chính thức bãi bỏ quy định yêu cầu hộ khẩu thường trú, thay thế bằng phương thức "xét tuyển theo nơi cư trú" dựa trên ứng dụng dữ liệu dân cư và hệ thống bản đồ số (GIS).

Theo đó khái niệm "học trái tuyến" hiện nay được hiểu là đăng ký học tại trường không thuộc địa bàn cư trú của gia đình. Do đó, để chuẩn bị hồ sơ cho trẻ được học trái tuyến cha mẹ cần chuẩn bị những loại giấy tờ sau:

Hồ sơ xác định thông tin cư trú

Năm 2026, thay vì học bạ hay sổ hộ khẩu nhà trường sẽ căn cứ vào nơi ở hiện tại của gia đình để duyệt hồ sơ. Theo đó, trường hợp trẻ không có hộ khẩu thường trú tại đó, cần chuẩn bị một trong hai hình thức xác thực sau:

- Xác thực qua VNeID: Cha/mẹ đăng nhập vào ứng dụng VNeID (tài khoản định danh điện tử Mức độ 2), truy cập vào mục Ví giấy tờ đến mục Thông tin cư trú.

Khi làm thủ tục trực tuyến, hệ thống tuyển sinh sẽ tự động đồng bộ dữ liệu này.

- Giấy xác nhận thông tin về cư trú (Mẫu CT07): Nếu thông tin trên ứng dụng chưa cập nhật hoặc có sai sót, cha mẹ cần ra Công an xã/phường nơi đang tạm trú thực tế để xin cấp Giấy CT07.

- Đơn xin học trái tuyến: Viết theo mẫu của nhà trường hoặc Phòng Giáo dục và Đào tạo.

- Bản sao giấy khai sinh có công chứng hoặc chứng thực để xác minh độ tuổi của trẻ.

- Hồ sơ học bạ/Giấy chứng nhận: Giấy xác nhận hoàn thành chương trình lớp dưới hoặc học bạ các năm học trước (đối với trẻ chuyển trường).

- Giấy tờ chứng minh hoàn cảnh/ưu tiên (nếu có).

Hồ sơ học tập và giấy tờ cá nhân của trẻ

Đối với trẻ vào mầm non vào lớp 1:

+ Phiếu đăng ký xét tuyển: In từ hệ thống tuyển sinh trực tuyến (nếu đăng ký online) hoặc điền theo mẫu của nhà trường (nếu nộp trực tiếp).

+ Bản sao Giấy khai sinh hợp lệ (kèm bản chính để đối chiếu khi cần).

+ Mã định danh cá nhân của học sinh.

+ Mã tuyển sinh và mật khẩu đầu cấp: Do trường mầm non cấp cho phụ huynh để đăng ký trên cổng thông tin trực tuyến.

Đối với học sinh vào lớp 6:

+ Các giấy tờ cần chuẩn bị tương tự như vào lớp 1.

+ Bản chính học bạ cấp tiểu học (hoặc các hồ sơ thay thế học bạ có giá trị pháp lý, xác nhận đã hoàn thành chương trình tiểu học).

Đối với học sinh vào lớp 10:

Năm nay, Hà Nội đã xóa bỏ tuyển sinh theo hộ khẩu, học sinh tạm trú được dự thi và xét tuyển bình thường vào lớp 10 các trường THPT công lập.

- Hồ sơ gồm: Phiếu đăng ký dự thi, giấy chứng nhận tốt nghiệp THCS tạm thời (hoặc bằng tốt nghiệp), học bạ THCS (bản chính), bản sao giấy khai sinh.

- Giấy tờ ưu tiên, khuyến khích (nếu có).

- Nếu gia đình thuộc diện ưu tiên hoặc con có các chứng chỉ, giải thưởng nằm trong quy chế cộng điểm/tuyển thẳng của địa phương:

+ Giấy xác nhận chế độ ưu tiên do cơ quan có thẩm quyền cấp (con thương binh, gia đình chính sách, người dân tộc thiểu số...).

Lưu ý quan trọng khi nộp hồ sơ học trái tuyến

Thời gian nộp: Nên nộp sớm trong giai đoạn các trường bắt đầu nhận hồ sơ tuyển sinh đầu cấp để nhà trường tổng hợp chỉ tiêu.

Để chuẩn bị hồ sơ cho trẻ được học trái tuyến cha mẹ cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ theo quy định. Ảnh minh họa: TL

Thời gian diễn ra tuyển sinh đầu cấp tại Hà Nội

Lớp 1 và lớp 6:

Theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT Hà Nội, thời gian tuyển sinh vào lớp 1 và lớp 6 tại Hà Nội cụ thể như sau:

1. Cấp mã tuyển sinh: các trường tiểu học phải hoàn thành việc cấp mã tuyển sinh cho cha mẹ học sinh trước ngày 31/5/2026.

2. Thời gian tuyển sinh:

- Đối với các trường tiểu học, THCS tuyển sinh theo nơi cư trú:

* Tuyển sinh bằng hình thức trực tuyến tích hợp bản đồ số GIS:

+ Tuyển sinh vào lớp 1: Từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 3/7/2026;

+ Tuyển sinh vào lớp 6: Từ ngày 7/7/2026 đến hết ngày 9/7/2026.

* Tuyển sinh bằng hình thức trực tiếp: Từ ngày 12/7/2026 đến hết ngày 18/7/2026.

- Đối với các trường Tiểu học, THCS tuyển sinh vào lớp 6 không theo nơi cư trú (trường được UBND Thành phố công nhận trường chất lượng cao; trường tư thục) có số học sinh đăng ký vượt quá chỉ tiêu: thực hiện phương thức xét tuyển theo tiêu chí sử dụng kết quả học tập, kết quả rèn luyện cấp tiểu học (đối với lớp 6) hoặc kết quả đánh giá năng lực học sinh:

+ Nếu xét tuyển theo tiêu chí sử dụng kết quả đánh giá năng lực: các trường lựa chọn thời gian đánh giá năng lực hợp lý, báo cáo UBND các xã, phường phê duyệt;

+ Các trường được tuyển sinh ngay sau khi kết thúc năm học, cụ thể: Từ ngày 31/5/2026 đến ngày 12/7/2026; đối với trường thực hiện tuyển sinh theo phương thức xét tuyển kết hợp với kiểm tra, đánh giá năng lực: hoàn thành việc kiểm tra, đánh giá năng lực trước ngày 30/6/2026 và hoàn thành tuyển sinh chậm nhất ngày 12/7/2026.

Lưu ý:

- Trường hợp tuyển sinh bằng hình thức trực tuyến: Phụ huynh học sinh có thể đối chiếu hồ sơ tuyển sinh tại trường đăng ký tuyển sinh từ khi nhận được thông báo đăng ký tuyển sinh trực tuyến thành công đến 17 giờ 00 ngày 18/7/2026.

- Sau ngày 18/7/2026, những trường tuyển sinh chưa đủ chỉ tiêu được giao phải báo cáo UBND các xã, phường (các trường trực thuộc Sở GD&ĐT báo cáo về Sở); căn cứ vào tình hình cụ thể của từng trường, UBND các xã, phường, Sở GD&ĐT (đối với các trường trực thuộc Sở) cho phép trường được tuyển sinh bổ sung học sinh cho đủ chỉ tiêu từ ngày 21/7/2026 đến ngày 22/7/2026. Riêng đối với các trường mầm non, trường được tuyển sinh đến khi đủ chỉ tiêu được giao.

- Trong thời gian tuyển sinh, Hội đồng tuyển sinh của các trường tập hợp danh sách (theo mẫu M02) các học sinh có địa bàn khác nơi cư trú (nếu có) dự tuyển năm học 2026-2027; sau khi kết thúc tuyển sinh, đối với những trường hợp không hợp lệ, Hội đồng tuyển sinh của trường cần thông tin kịp thời cho phụ huynh học sinh để liên hệ, đăng ký dự tuyển tại trường phù hợp, đảm bảo đúng quy định.

- Các trường cập nhật danh sách học sinh trúng tuyển vào hệ thống số điểm điện tử chậm nhất ngày 23/7/2026.

Mầm non (trẻ 3-5 tuổi):

Từ 4/7-6/7: Thời gian đăng ký trực tuyến dành riêng cho khối mầm non để bảo đảm hệ thống vận hành ổn định.

Lớp 10:

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội năm học 2026-2027 diễn ra vào ngày 30 và 31/5/2026. Thí sinh thi bắt buộc 3 môn: Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. Việc đăng ký dự tuyển được thực hiện trực tuyến qua Cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp Hà Nội.

Tra cứu điểm, điểm chuẩn: Công bố vào cuối tháng 6 hoặc đầu tháng 7. Điểm và chỉ tiêu được cập nhật trên Sở GD&ĐT Hà Nội.