Không có “vùng cấm” trong xử lý vi phạm môi trường, khoáng sản
Trước những hệ lụy khó lường từ việc buông lỏng quản lý tài nguyên, môi trường, chính quyền và lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đang siết chặt công tác quản lý, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về đất đai, môi trường và hành lang bảo vệ công trình thủy lợi, không để hình thành “điểm nóng”. Qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần quản lý hiệu quả tài nguyên, khoáng sản và bảo vệ môi trường...
Nhiều sai phạm bị phát hiện, làm rõ
Thực tiễn thời gian qua cho thấy, việc buông lỏng quản lý dù chỉ tại một số địa bàn cũng có thể dẫn đến những hệ lụy khôn lường về môi trường và an ninh trật tự. Xác định phòng ngừa từ sớm, phát hiện và xử lý từ cơ sở là yêu cầu then chốt, lực lượng Công an tỉnh cùng các đơn vị chức năng, chính quyền cấp xã tăng cường bám địa bàn, nắm tình hình, chủ động đấu tranh, kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, đất đai và tài nguyên, khoáng sản. Điển hình tại xã Phù Ninh, Phòng An ninh kinh tế, Công an tỉnh đã phát hiện hơn 13.500m3 vật chất tập kết tại các khu 12, 13 trên nền đất tự nhiên, hoàn toàn không có lớp chống thấm hay hệ thống thu gom nước phát sinh. Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an) cho thấy đây là nhóm chất thải rắn thông thường. Điều đáng nói là các tổ chức, cá nhân liên quan chưa lập hồ sơ pháp lý, chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Vụ việc đã được chuyển giao cho Phòng Cảnh sát kinh tế xử lý theo thẩm quyền. Tương tự, tại thôn 10, xã Bình Phú, khoảng 3.157m3 bùn, đất đá hỗn hợp bị tập kết trái phép trên diện tích rộng 3.179m2, kèm theo hệ thống máy nghiền, sàng quy mô lớn. Khu vực này hoàn toàn không nằm trong quy hoạch bãi tập kết chất thải của địa phương và việc có hay không tình trạng ô nhiễm môi trường cần được tiếp tục làm rõ. Hồ sơ vụ việc đã được Công an xã Bình Phú tiếp tục xác minh, củng cố chứng cứ để xử lý nghiêm.
Những vi phạm về đất đai tại xã Đà Bắc đã được cơ quan chức năng xử lý nghiêm và yêu cầu khắc phục kịp thời.
Không chỉ riêng lĩnh vực môi trường, công tác quản lý đất đai và hành lang bảo vệ công trình thủy lợi cũng được triển khai với tinh thần thượng tôn pháp luật. Trao đổi với phóng viên, ông Quản Hoàng Nam - Trưởng phòng Nông nghiệp - Môi trường xã Đà Bắc nêu 2 ví dụ điển hình đã bị xử lý nghiêm thời gian qua. Đó là trường hợp của ông Phan Duy Quang (trú tại phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội). Từ tháng 6/2025, ông Quang đã tự ý xây bờ kè đá hộc dài gần 147m, cao từ 1,5 - 1,7m trong phạm vi hành lang bảo vệ hồ Hòa Bình ở xóm Mơ, xã Đà Bắc khi chưa được phép. Qua kiểm tra thực địa ngày 6/3/2026 của Tổ công tác Công an tỉnh và chính quyền địa phương, lực lượng chức năng xác định một phần bờ kè đã bị phá bỏ. Với hành vi vi phạm, ông Quang bị xử phạt hành chính 35 triệu đồng và buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu trong thời hạn 10 ngày. Cũng tại xóm Mơ, xã Đà Bắc, ông Lưu Anh Tú (trú tại Ecopark, Hưng Yên) đã tự ý chuyển gần 997,5m2 đất rừng sản xuất sang đất phi nông nghiệp từ tháng 12/2025 để làm đường và sàn bê tông khi chưa được cơ quan nhà nước cho phép. Xét các tình tiết giảm nhẹ do thành khẩn hối lỗi, cơ quan chức năng đã xử phạt hành chính 5 triệu đồng, buộc hoàn trả hiện trạng ban đầu của đất và nộp lại số tiền thu lợi bất hợp pháp. “Phát hiện và xử lý nghiêm vi phạm là quan điểm của UBND xã Đà Bắc để không còn xuất hiện bất cứ hành vi hủy hoại đất, san lấp trái phép vùng ven hồ thuộc địa phương quản lý” - Ông Quản Hoàng Nam khẳng định sự quyết tâm của địa phương trong công tác quản lý đất đai, bảo vệ môi trường.
Cần tăng cường công tác quản lý
Việc phát hiện và xử lý hàng loạt vụ việc vi phạm quy mô lớn tại cơ sở đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về những bất cập trong công tác quản lý tài nguyên, môi trường ở nhiều địa phương. Thông tin từ Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh, từ tháng 12/2025 đến hết tháng 6/2026, đơn vị đã tiến hành khởi tố 2 vụ án với 3 bị can về hành vi vi phạm quy định về khai thác tài nguyên. Đồng thời, xử phạt vi phạm hành chính 16 vụ trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản, với tổng số tiền hơn 1,7 tỷ đồng. Còn trong đợt cao điểm thi đua từ đầu tháng 7 đến đầu tháng 8/2026, Phòng đã kiểm tra, phát hiện nhiều vụ khai thác khoáng sản trái phép tại các xã: Hội Thịnh, Thanh Ba, Tiên Lương, Tiên Lữ, Hợp Lý, Bình Xuyên và Hoàng Cương. Qua củng cố hồ sơ, xử lý, đơn vị đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền hơn 160 triệu đồng; đồng thời hoàn thiện hồ sơ, đề xuất xử phạt 6 vụ việc khác theo quy định.
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, sau sáp nhập, toàn tỉnh có 683 điểm mỏ khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND tỉnh; trong đó 207 điểm mỏ đã được cấp phép, 476 điểm mỏ chưa được cấp phép, nếu không có sự quản lý, giám sát chặt của các địa phương và cơ quan chuyên môn sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy trong khai thác khoáng sản, bảo vệ môi trường.
Theo dự báo, đến năm 2030, nhu cầu cát xây dựng trên địa bàn tỉnh lên đến 6,3 triệu m3/năm, đá xây dựng khoảng 8,3 triệu m3/năm. Riêng nhu cầu đất san lấp rất lớn, dự báo cần khoảng 18 - 20 triệu m3/năm, trong khi công suất khai thác đất san lấp còn hạn chế, chủ yếu vẫn dựa vào các vị trí thu hồi đất dôi dư từ các dự án đầu tư công, thời gian khai thác không dài, khó đáp ứng đủ nhu cầu cho phát triển trung và dài hạn.
Do đó, hoạt động khai thác khoáng sản phục vụ san lấp được dự báo còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ diễn biến phức tạp. Những vụ việc được lực lượng chức năng phát hiện, xử lý không chỉ là những vi phạm riêng lẻ, mà còn là hồi chuông cảnh báo về những hệ lụy môi trường nếu công tác quản lý thiếu chặt chẽ. Sạt lở, vùi lấp công trình giao thông, thủy lợi, ảnh hưởng nguồn nước, biến dạng địa hình và suy thoái đất là những hậu quả để lại lâu dài, thậm chí khó hoặc không thể phục hồi. Thời gian tới, lực lượng chức năng tiếp tục chủ động nắm chắc tình hình, bám sát địa bàn, phối hợp chặt chẽ với chính quyền các cấp, kịp thời phát hiện và kiên quyết xử lý nghiêm minh mọi hành vi vi phạm, không để phát sinh “điểm nóng” về môi trường và tài nguyên khoáng sản... Động thái này không chỉ nhằm lập lại kỷ cương pháp luật, mà còn tạo sức răn đe mạnh mẽ đối với những cá nhân, tổ chức có ý định trục lợi từ việc xâm phạm tài nguyên trái phép và vi phạm trong lĩnh vực môi trường.