Không để ách tắc hàng hóa kéo dài vì Nghị định 46

Từ cuối tuần qua, hàng nghìn container hàng hóa bị "tắc" tại cửa khẩu, cảng biển do vướng mắc khi thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm (Nghị định 46). Thống kê của Chi cục Hải quan TP Hồ Chí Minh, tính đến ngày 4/2, cảng Cát Lái tồn hơn 1.800 container. Phần lớn doanh nghiệp chưa mở tờ khai hải quan do chưa hoàn tất đăng ký kiểm tra chuyên ngành, thông báo cấp phép liên quan đến kiểm dịch, an toàn thực phẩm.

Theo phản ánh của các doanh nghiệp và địa phương, việc hướng dẫn thực hiện Nghị định 46 chưa kịp thời, cụ thể, dẫn đến xuất hiện vướng mắc trong tổ chức thực thi các quy định mới về kiểm tra nhà nước đối với một số nông sản, thực phẩm tươi sống nhập khẩu.

Trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1/2026 ngày 4/2 do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì, việc triển khai Nghị định 46 đã được đưa ra thảo luận.

Sau khi nghe báo cáo, đề xuất của các bộ, ngành liên quan, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành phải luôn cầu thị, lắng nghe ý kiến của người dân, doanh nghiệp.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu chỉ đạo tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1/2026. Ảnh: VPG.

Thủ tướng yêu cầu khẩn trương xây dựng và ban hành ngay trong ngày 4/2 Nghị quyết của Chính phủ để tháo gỡ các vướng mắc hiện nay, dứt khoát không để kéo dài tình trạng này. Đồng thời, Thủ tướng một lần nữa nhắc nhở các bộ ngành, cơ quan cần hết sức lưu ý yêu cầu điều hành không giật cục, khi ban hành các văn bản quy phạm pháp luật cần quy định điều khoản chuyển tiếp cụ thể.

Trước đó, ngày 3/2, Thủ tướng Chính phủ đã có công điện gửi tới Bộ trưởng các Bộ: Quốc phòng, Công an, Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Tài chính, Tư pháp, Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị định 46.

Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu ban hành ngay văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP về kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu. Thiết lập đường dây nóng 24/7, sẵn sàng tiếp nhận và xử lý vướng mắc phát sinh. Khẩn trương giải tỏa ách tắc trong kiểm tra nhà nước tại một số cửa khẩu.

Theo đó, trong sáng 4/2, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) đã hỏa tốc yêu cầu chi cục hải quan các khu vực bố trí lãnh đạo, công chức trong đơn vị trực 24/7 để bảo đảm giải quyết thông quan nhanh đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong đợt cao điểm Tết Nguyên đán. Ưu tiên giải quyết thông quan ngay đối với hàng hóa là thực phẩm nhập khẩu đã bảo đảm hồ sơ theo quy định và hướng dẫn liên quan của các bộ chuyên ngành. Riêng đối với số thực phẩm còn tồn đọng tại cảng chưa làm thủ tục, chưa thông quan, cần báo cáo về Cục Hải quan vào 8 giờ và 13h30 phút hằng ngày.

Cục Hải quan có công văn hỏa tốc gửi Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đề nghị hướng dẫn cụ thể việc kiểm dịch, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với các lô hàng là sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu phục vụ tiêu dùng.

Cục Hải quan đề nghị cơ quan chuyên ngành sớm có ý kiến chính thức về quy trình, đầu mối thực hiện kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm đối với từng nhóm hàng, bảo đảm thống nhất cách hiểu và cách làm trên toàn quốc.

Cùng ngày, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) có văn bản gửi Chi cục Hải quan khu vực I, Chi cục Hải quan khu vực II và Chi cục Hải quan khu vực III về việc phối hợp cung cấp thông tin về tình hình thông quan hàng hóa. Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các đơn vị phối hợp cung cấp thông tin cập nhật hằng ngày về tình hình tồn đọng hàng hóa kể từ ngày 4/2 đến khi vướng mắc liên quan công tác kiểm tra an toàn thực phẩm được giải quyết.

Các hiệp hội, doanh nghiệp kiếnnghị Chính phủ xem xét nhằm có những hướng dẫn thực thi kịp thời. Trong đó, Hiệp hội Doanh nghiệp Logistics Việt Nam (VLA) đề nghị Chính phủ xem xét ngừng áp dụng Nghị định 46 đến ngày 31/3/2026 để đánh giá toàn diện sự phù hợp của các quy định mới trong những văn bản nêu trên. Qua đó vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện để cộng đồng doanh nghiệp đồng hành cùng Chính phủ trong việc bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và ổn định nền kinh tế.

Nguyệt Minh