Không để khoảng trống thông tin trở thành khoảng trống niềm tin

Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới vì thế đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ trong việc chủ động cung cấp thông tin, dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin và tạo đồng thuận.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cho rằng, chậm nhịp cung cấp tin chính thống, tin đồn sẽ lấp đầy khoảng trống

Khi thông tin chính thống chậm một nhịp

Công tác tư tưởng có vai trò đi trước mở đường để thống nhất nhận thức, đồng hành trong quá trình tổ chức thực hiện và tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin. Qua thực tiễn cách mạng, đó luôn là một trong những lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với năng lực lãnh đạo của Đảng.

Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị diễn ra vào ngày 3/9

Giai đoạn hiện nay, vai trò ấy càng trở nên quan trọng khi môi trường thông tin có những thay đổi sâu sắc. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, mạng xã hội và các nền tảng xuyên biên giới đang làm thay đổi cách con người tiếp nhận thông tin và hình thành niềm tin. Tin giả, tin xấu độc, thông tin xuyên tạc và các chiến dịch thao túng thông tin có tổ chức xuất hiện với tốc độ, quy mô ngày càng lớn. Trong môi trường ấy, điều đáng lo không chỉ là một thông tin sai được lan truyền, mà còn là sự xuất hiện của những khoảng trống thông tin.

Mới đây, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương chỉ rõ: “Trong môi trường ấy, ai chậm một nhịp trong cung cấp thông tin chính thống thì lập tức để lại một khoảng trống, và khoảng trống thông tin bao giờ cũng được lấp đầy bằng tin đồn”. Đó không chỉ là cảnh báo về tốc độ truyền thông, mà còn là yêu cầu đổi mới phương thức làm công tác tư tưởng.

Ảnh minh hoạ

Khi một vấn đề xã hội đang quan tâm mà thông tin chính thống chưa xuất hiện, người dân vẫn cần một lời giải đáp. Khi một chính sách mới tác động đến đời sống mà những câu hỏi chính đáng chưa được trả lời, dư luận sẽ tự tìm kiếm câu trả lời. Nếu sự thật đến chậm, suy đoán có thể đi trước; nếu thông tin chính thống thiếu vắng, tin đồn có cơ hội chiếm lĩnh khoảng trống.

Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ là phản bác sau khi thông tin xấu độc đã lan rộng. Quan trọng hơn là phải chủ động đi trước một bước để nhận diện vấn đề, dự báo dư luận, cung cấp thông tin đúng, đủ, kịp thời và thuyết phục.

Từ “quản lý thông tin” sang dẫn dắt nhận thức xã hội

Một trong những điểm mới quan trọng của Nghị quyết số 25-NQ/TW là chuyển mạnh trọng tâm từ “quản lý thông tin” sang “dẫn dắt nhận thức xã hội”, củng cố niềm tin của Nhân dân và tạo đồng thuận xã hội. Đây là sự chuyển biến quan trọng về tư duy trong công tác tư tưởng trước những biến đổi nhanh chóng của môi trường thông tin.

Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới đặt ra một chuyển dịch quan trọng: Từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội; từ phản ứng sang chủ động

Quản lý thông tin vẫn cần thiết. Nhưng trong môi trường số, chỉ quản lý thôi thì không đủ. Không thể chỉ chờ thông tin sai trái xuất hiện rồi mới xử lý; càng không thể chạy theo những vấn đề đã trở thành điểm nóng trên mạng xã hội. Công tác tư tưởng phải chủ động hơn, nhanh hơn và gần đời sống hơn. Phương châm “Chủ động - sắc bén - thuyết phục - hiệu quả” mà nghị quyết xác định vì thế có ý nghĩa xuyên suốt.

Chủ động là không chờ sự việc xảy ra rồi mới lên tiếng. Sắc bén là thông tin phải đúng, trúng, kịp thời và có luận cứ. Thuyết phục là lấy lý lẽ và sự thật để chinh phục lòng người, không áp đặt. Hiệu quả phải được đo bằng sự chuyển biến trong nhận thức và hành động, không phải bằng số văn bản hay số hội nghị. Đó cũng phải là phương thức mới trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. “Xây” phải được đặt lên trước “chống”; lấy cái đúng để đẩy lùi cái sai, lấy thông tin tích cực để hạn chế thông tin độc hại, lấy sự minh bạch và đối thoại để củng cố niềm tin.

Cùng với đó, công tác tư tưởng phải là công việc của toàn Đảng, của cả hệ thống chính trị. Cấp ủy và người đứng đầu phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chịu trách nhiệm, không “khoán trắng” cho cơ quan chuyên trách. Mỗi chủ trương lớn cần được nhìn nhận cả từ góc độ tư tưởng; mỗi chính sách tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân cần có phương án thông tin, giải thích và đối thoại. Mỗi vấn đề phát sinh ở cơ sở phải được nắm bắt và xử lý từ sớm, từ xa.

“Một chủ trương đúng mà lòng dân chưa thông thì vẫn ách tắc; một chính sách hay mà cán bộ chưa tin, không hiểu thì vẫn nằm trên giấy” - câu nói của đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đặt ra một thước đo rất cụ thể. Đó là mọi chủ trương, chính sách cuối cùng phải được chuyển hóa thành nhận thức, niềm tin và hành động trong thực tiễn.

Công tác tư tưởng vì thế không thể tách rời chất lượng thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, chăm lo đời sống Nhân dân, giải quyết những kiến nghị chính đáng, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Từ góc nhìn đó, đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh: “Hiệu quả các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và các chính sách an sinh xã hội chính là giải pháp trực tiếp để nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng của Đảng. Nói một cách khác, việc làm tốt cho Nhân dân, tốt cho Đảng, tốt cho đất nước, đó chính là công tác tư tưởng tốt nhất”.

Từ cơ sở, củng cố niềm tin

Nghị quyết số 25-NQ/TW đặc biệt nhấn mạnh việc đưa công tác tư tưởng về cơ sở, về từng địa bàn dân cư; kết hợp chặt chẽ không gian thực với không gian số; xử lý vấn đề ngay tại nơi phát sinh, không để hình thành điểm nóng. Đây là yêu cầu có ý nghĩa trực tiếp đối với việc củng cố niềm tin và tạo đồng thuận xã hội.

Lâm Đồng quán triệt các nghị quyết, kết luận của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV

Đối với Lâm Đồng, trong quá trình phát triển, những vấn đề liên quan đến đất đai, quy hoạch, đầu tư, giải phóng mặt bằng, an sinh xã hội, phát triển đô thị, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch... luôn nhận được sự quan tâm của người dân. Mỗi chủ trương càng lớn càng cần được thông tin đầy đủ; mỗi vấn đề càng nhạy cảm càng cần đối thoại thẳng thắn, minh bạch.

Không để một vấn đề từ cơ sở trở thành điểm nóng trên không gian mạng; không để những câu hỏi chính đáng của người dân bị bỏ ngỏ; không để tin đồn đi trước thông tin chính thống - đó chính là yêu cầu cụ thể của công tác tư tưởng hôm nay. Muốn vậy, phải tiếp tục đổi mới cách nắm bắt dư luận xã hội, tăng cường đối thoại trực tiếp, phát huy vai trò của cán bộ cơ sở, người có uy tín và những người có ảnh hưởng tích cực trong cộng đồng. Đồng thời, phải coi không gian mạng là một mặt trận thông tin quan trọng, nơi cái đúng, cái tốt, cái đẹp cần được chủ động lan tỏa.

Nghị quyết số 25 đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% cấp xã có lực lượng làm công tác tư tưởng hoạt động thường xuyên tại từng địa bàn dân cư; xây dựng mạng lưới từ 15.000 đến 20.000 người có uy tín, người có ảnh hưởng tích cực; đào tạo chuyên sâu từ 4.000 đến 6.000 cán bộ tuyên giáo nòng cốt. Việc nắm bắt, phân tích, dự báo và cảnh báo sớm tình hình tư tưởng cũng được đổi mới trên cơ sở kết hợp điều tra xã hội học với phân tích dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo.

Các địa phương trong tỉnh Lâm Đồng tham gia quán triệt các nghị quyết, kết luận của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV

Quan trọng hơn, kết quả dự báo phải được chuyển hóa thành quyết định lãnh đạo cụ thể, không chỉ dừng lại ở báo cáo.

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển với nhiều quyết sách lớn. “Cải cách càng sâu, càng cần đồng thuận; thay đổi càng lớn, càng cần niềm tin lớn”. Và đó cũng là thước đo cuối cùng của Nghị quyết số 25-NQ/TW. Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh: “Kết quả thực hiện nghị quyết không đo bằng số hội nghị hay văn bản đã ban hành, mà bằng việc người dân có được tiếp nhận thông tin đúng, sớm và đầy đủ; bức xúc ở cơ sở có được giải quyết ngay tại nơi phát sinh; niềm tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ có được củng cố qua từng năm hay không”.

Đó là yêu cầu đối với mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên, đừng để khoảng trống thông tin trở thành khoảng trống niềm tin. Chủ động cung cấp thông tin chính thống, dẫn dắt nhận thức xã hội, giải quyết vấn đề từ cơ sở và lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo - đó chính là cách thiết thực, bền vững để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh mới.