Không để 'khoảng trống' trong kiểm soát chất lượng bữa ăn bán trú

Một bữa ăn bán trú của học sinh Trường Tiểu học Đại Thịnh (xã Quang Minh). Ảnh: Phạm Hùng

Trường học trách nhiệm, chủ động

Với quy mô hơn 5.200 học sinh, những ngày này, công tác chuẩn bị cho năm học mới tại Trường Tiểu học Kiến Hưng (phường Kiến Hưng) đã cơ bản hoàn tất. Trong đó, việc chuẩn bị những bữa ăn bán trú an toàn, đủ dinh dưỡng là một trong những nhiệm vụ được nhà trường đặc biệt chú trọng.

Xác định một bữa ăn an toàn phải bắt đầu từ khâu lựa chọn và tiếp nhận thực phẩm, nhà trường đã thống nhất quy trình kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu đầu vào. Khi thực phẩm được đưa đến trường, đại diện Ban Giám hiệu, giáo viên, phụ huynh và nhân viên bếp ăn cùng tham gia tiếp nhận, kiểm tra số lượng, chất lượng và độ tươi ngon của từng loại nguyên liệu trước khi đưa vào chế biến.

Theo Hiệu trưởng Trường Tiểu học Kiến Hưng Lê Thanh Hương, việc kiểm soát ngay từ “cửa bếp” giúp hạn chế rủi ro từ đầu; đồng thời bảo đảm tính minh bạch trong tổ chức bữa ăn bán trú. Với một trường học có hàng nghìn học sinh ăn trưa mỗi ngày, an toàn thực phẩm vì thế không chỉ là trách nhiệm của những người trực tiếp đứng bếp, mà còn được thực hiện theo một quy trình kiểm soát chặt chẽ ở nhiều khâu, với sự tham gia của Ban Giám hiệu, giáo viên, nhân viên nhà trường và sự vào cuộc tích cực của phụ huynh học sinh.

Trong khi đó, tại Trường Tiểu học Hoàng Mai (phường Hoàng Mai), việc giám sát chặt chẽ chất lượng bữa ăn bán trú cũng được duy trì thường xuyên. Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hoàng Mai Nguyễn Thị Tuyết Minh cho biết, nhà trường thực hiện quy trình bếp ăn một chiều, kiểm thực ba bước, giám sát khâu giao nhận nguyên liệu hằng ngày; đồng thời ứng dụng Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck) để số hóa toàn bộ dữ liệu quản lý.

Trường Tiểu học Hoàng Mai cũng là một trong nhiều trường lựa chọn thí điểm lắp đặt camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại khu vực bếp ăn trong năm học này. Theo cô giáo Nguyễn Thị Tuyết Minh, đây là bước tiến trong phương thức quản lý bếp ăn trường học: Thay vì chỉ kiểm tra theo từng thời điểm, nhà trường từng bước tăng cường khả năng giám sát thường xuyên với sự hỗ trợ của công nghệ.

Không chỉ tại các trường có quy mô lớn, việc chuẩn hóa quy trình tổ chức bữa ăn bán trú cũng đang được các địa phương chủ động triển khai phù hợp với điều kiện thực tế. Tại xã Thuận An, Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Thanh Hương cho biết, trên địa bàn xã có 16/18 trường tổ chức ăn bán trú với nhiều hình thức: Tự tổ chức nấu ăn tại trường, cung cấp suất ăn sẵn hoặc kết hợp cung cấp nguyên liệu với tổ chức nấu ăn tại chỗ. Hiện cơ sở vật chất phục vụ bếp ăn tại các trường học cơ bản đầy đủ, đáp ứng yêu cầu theo quy định.

Tổ chức minh bạch, rõ trách nhiệm quản lý

Chuẩn bị bữa ăn trưa cho học sinh Trường Tiểu học Cao Bá Quát (xã Thuận An). Ảnh: Tiến Thành

Nếu trước đây câu chuyện bữa ăn bán trú thường được nhìn từ căn bếp, suất ăn và quy trình chế biến thì trong năm học 2026-2027, Hà Nội đang tiếp cận vấn đề theo hướng chủ động hơn: Toàn bộ quá trình tổ chức bữa ăn được quản lý minh bạch, có dữ liệu để theo dõi và có phương án ứng phó khi xảy ra sự cố.

Một trong những điểm đáng chú ý là chính sách hỗ trợ tiền ăn cho học sinh tiểu học được triển khai song song với yêu cầu nâng cao chất lượng bữa ăn. Theo Nghị quyết 84/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố về cơ chế hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học trên địa bàn thành phố Hà Nội từ năm học 2026-2027, mức hỗ trợ 40.000 đồng/học sinh/ngày được áp dụng đối với 6 nhóm học sinh thuộc đối tượng chính sách, con em đồng bào dân tộc thiểu số… Đối với học sinh tiểu học, mức hỗ trợ là 28.000 đồng/học sinh/ngày, không áp dụng đối với các cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài. Trường hợp nhà trường và phụ huynh thống nhất mức tiền ăn cao hơn mức ngân sách hỗ trợ, phần chênh lệch sẽ do người học đóng góp, nhưng phải bảo đảm mức ăn tối thiểu 40.000 đồng/học sinh/ngày.

Để chính sách thực sự đi vào từng bữa ăn, bảo đảm chất lượng và tính minh bạch trong tổ chức, thành phố cũng đang xây dựng cơ chế quản lý với sự phối hợp giữa các ngành liên quan của chính quyền địa phương và các nhà trường.

Theo chỉ đạo của UBND thành phố, Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Sở Y tế hướng dẫn các trường xây dựng quy trình phòng ngừa, ứng phó và xử lý sự cố an toàn thực phẩm, ngộ độc thực phẩm. Thành phố cũng yêu cầu tổ chức diễn tập ứng phó ngộ độc thực phẩm quy mô lớn, hoàn thành trong quý III-2026.

Ở cấp xã, trách nhiệm cũng được xác định rõ hơn. Chính quyền địa phương phải tăng cường kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm tại các cơ sở giáo dục; tổ chức lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm, nguyên liệu, suất ăn theo đúng quy định; đồng thời kiểm tra nguồn gốc thực phẩm, quy trình tổ chức bữa ăn, điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, cập nhật thông tin trên ứng dụng HanoiCheck.

Hiện Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã thành lập tổ công tác chuyên trách, ban hành văn bản hướng dẫn tới UBND các xã, phường và phối hợp vận hành ứng dụng HanoiCheck. Cùng với đó, ngành tiếp tục hướng dẫn các trường xây dựng, công khai thực đơn trên hệ thống, bảo đảm đủ dinh dưỡng, đúng định mức; tăng cường tập huấn và làm rõ trách nhiệm của từng đơn vị tham gia vào quá trình tổ chức, kiểm soát bữa ăn bán trú.