Không để trẻ tự kỷ đi một mình trên hành trình hòa nhập

Bà Nguyễn Thị Hiền, Phó Giám đốc Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam phát biểu tại buổi lễ

Ngày 2/4, tại TP.HCM, Trung tâm Điều dưỡng, Phục hồi chức năng – Trợ giúp trẻ em và Hỗ trợ người khuyết tật (Bộ Y tế) phối hợp với Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam, Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) và các đơn vị đồng hành tổ chức chương trình hưởng ứng Ngày Thế giới nhận thức về tự kỷ.

Từ nâng cao nhận thức đến hỗ trợ thực chất

Phát biểu tại chương trình, bà Nguyễn Thị Hiền, Phó Giám đốc Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam cho biết, từ năm 1998, với sự đồng hành của PNJ, Quỹ đã triển khai dự án “Nâng cao nhận thức về tự kỷ ở trẻ em Việt Nam”, hướng tới mục tiêu thống nhất kiến thức về tự kỷ, hỗ trợ chuyên môn cho giáo viên, phụ huynh và trợ giúp trẻ tự kỷ có hoàn cảnh khó khăn.

Không chỉ dừng ở các hoạt động truyền thông, dự án này còn được triển khai theo hướng đi vào thực chất.

Theo thông tin được công bố, đã có trên 25.000 phụ huynh và giáo viên can thiệp trên cả nước được tiếp cận hoạt động nâng cao nhận thức về tự kỷ; 400 giáo viên nòng cốt được tập huấn chuyên môn và hơn 4.000 phụ huynh được hỗ trợ kiến thức thông qua các trung tâm, cơ sở can thiệp.

Quỹ cũng phối hợp với các chuyên gia phát hành nhiều tài liệu hỗ trợ giáo dục, phục hồi chức năng cho trẻ tự kỷ, giúp giáo viên và gia đình có thêm công cụ đồng hành cùng trẻ ngay trong đời sống hằng ngày.

Các em nhỏ đang được chăm sóc tại Trung tâm Điều dưỡng, Phục hồi chức năng – Trợ giúp trẻ em và Hỗ trợ người khuyết tật

Bà Nguyễn Thị Hiền cũng dành sự tri ân tới đội ngũ giáo viên can thiệp, các phụ huynh và những người đang âm thầm chăm sóc, nâng đỡ trẻ tự kỷ mỗi ngày. Đồng thời, bà bày tỏ mong muốn cộng đồng, đặc biệt là các cơ quan báo chí, tiếp tục quan tâm, lan tỏa thông tin và tạo thêm những không gian hỗ trợ cho trẻ tự kỷ và gia đình.

Điều đáng nói là, từ một vấn đề từng bị hiểu chưa đầy đủ trong xã hội, tự kỷ đang dần được tiếp cận theo hướng khoa học hơn, nhân văn hơn. Nhưng để thay đổi nhận thức cộng đồng, những chương trình như vậy vẫn là chưa đủ nếu thiếu đi sự tham gia bền bỉ của gia đình, nhà trường, cơ sở chuyên môn và chính sách hỗ trợ lâu dài.

Gần nửa thế kỷ đồng hành cùng trẻ em yếu thế

Là một trong những cơ sở chuyên môn gắn bó lâu năm với công tác chăm sóc, phục hồi và trợ giúp trẻ em yếu thế, Trung tâm Điều dưỡng, Phục hồi chức năng - Trợ giúp trẻ em và Hỗ trợ người khuyết tật đã âm thầm đồng hành cùng nhiều thế hệ trẻ em khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trong suốt gần nửa thế kỷ.

Thành lập từ năm 1978, Trung tâm hiện là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Y tế, đảm nhiệm các chức năng chăm sóc, nuôi dưỡng, khám chữa bệnh, phục hồi chức năng, giáo dục đặc biệt, can thiệp trẻ tự kỷ, tư vấn hướng nghiệp và hỗ trợ công tác xã hội cho trẻ em khuyết tật và các nhóm yếu thế.

Sau 48 năm hoạt động, Trung tâm đã điều trị, phục hồi chức năng cho 910.000 lượt trẻ khuyết tật; chăm sóc hơn 14.000 lượt trẻ mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; phục hồi suy dinh dưỡng cho hơn 11.000 trẻ em; đồng thời tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn cho hơn 5.600 lượt cán bộ và người chăm sóc. Đây là những con số cho thấy vai trò bền bỉ của đơn vị trong hành trình đồng hành cùng trẻ em yếu thế.

Với trẻ tự kỷ, Trung tâm hiện triển khai quy trình hỗ trợ theo hướng khá toàn diện, từ tiếp nhận thông tin, đánh giá phát triển, hội chẩn đa chuyên ngành, xây dựng kế hoạch can thiệp cá nhân đến tổ chức can thiệp và tái đánh giá định kỳ.

Trong đó, can thiệp sớm ở nhóm tuổi từ 0 đến 6 được xem là giai đoạn then chốt, giúp hình thành nền tảng giao tiếp, chú ý, tương tác xã hội và tạo tiền đề cho quá trình hòa nhập về sau.

Với trẻ lớn hơn, việc hỗ trợ không dừng ở lớp học hay phòng trị liệu. Trung tâm tiếp tục định hướng phát triển kỹ năng sống, kỹ năng xã hội, kỹ năng tự phục vụ và tư vấn hướng nghiệp, với mục tiêu từng bước giúp trẻ nâng cao khả năng thích nghi, chuẩn bị cho cuộc sống độc lập hơn và có cơ hội tham gia vào cộng đồng bằng năng lực phù hợp với mình.

TS Nguyễn Ngọc Toản – Phó Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội - Phụ trách Trung tâm Điều dưỡng Phục hồi chức năng - Trợ giúp trẻ em và Hỗ trợ người khuyết tật tặng quà cho các em nhỏ

Hòa nhập không chỉ là câu chuyện của riêng gia đình

Ngày 2/4 hằng năm được Liên hợp quốc chọn là Ngày Thế giới nhận thức về tự kỷ, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về rối loạn phổ tự kỷ và thúc đẩy trách nhiệm xã hội trong việc hỗ trợ, tạo điều kiện để người tự kỷ được học tập, phát triển và hòa nhập.

Hưởng ứng tinh thần đó, chương trình năm nay được tổ chức với nhiều hoạt động văn nghệ, giao lưu và chia sẻ từ giáo viên, phụ huynh cùng những người đang trực tiếp đồng hành với trẻ tự kỷ.

Không nặng về nghi thức, chương trình tạo nên một không gian gần gũi, nơi những tiết mục văn nghệ của trẻ và những câu chuyện đời thường từ giáo viên, phụ huynh, người chăm sóc giúp cộng đồng hiểu rõ hơn hành trình nhiều nỗ lực, kiên trì và yêu thương phía sau mỗi bước tiến của trẻ tự kỷ.

Trong khuôn khổ sự kiện, Trung tâm cũng chính thức ra mắt website, được kỳ vọng trở thành kênh thông tin và kết nối dành cho phụ huynh, cộng đồng và những người quan tâm đến lĩnh vực hỗ trợ trẻ em tự kỷ, người khuyết tật.

Khai trương website của Trung tâm Điều dưỡng, Phục hồi chức năng – Trợ giúp trẻ em và Hỗ trợ người khuyết tật

Cùng với đó, chương trình đã trao hỗ trợ cho 49 trẻ em tự kỷ có hoàn cảnh khó khăn, mỗi em 2 triệu đồng từ Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam và PNJ, cùng nhiều phần quà từ các tổ chức, cá nhân đồng hành.

Khép lại chương trình, thông điệp được nhấn mạnh là nhu cầu được thấu hiểu và đồng hành của trẻ tự kỷ. Bên cạnh can thiệp chuyên môn, điều quan trọng là xây dựng một môi trường xã hội biết lắng nghe, kiên nhẫn và tạo điều kiện để các em hòa nhập. Bởi hòa nhập không phải là khiến trẻ trở nên giống số đông, mà là sự chấp nhận và đồng hành với những khác biệt.

Chu Phương