Không gian choáng ngợp bên trong THPT chuyên Trần Đại Nghĩa

Tọa lạc trên khuôn viên rộng 2,2 ha, trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa sở hữu loạt công trình, cơ sở vật chất hiện đại phục vụ cho công tác bồi dưỡng học sinh năng khiếu.

Tạm biệt những phòng học nhuốm màu thời gian, những học sinh ưu tú của TP.HCM đặt chân đến "thành phố phía Đông" - cơ sở với những tòa nhà rộng lớn, hiện đại và tràn đầy sức sống.

Giữa những mảng xanh của phường An Khánh, trường không còn bó hẹp trong khái niệm “luyện chữ, luyện tài” truyền thống. Với hệ thống phòng học, thư viện, không gian đọc sách và những khoảng sân lộng gió, cơ sở An Khánh là bệ phóng để những học sinh chuyên rèn luyện, chuẩn bị cho tương lai rộng mở phía trước.

Ra đời từ năm 2000, trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa vinh dự mang tên Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa - nhà khoa học đại tài, biểu tượng của trí tuệ và lòng yêu nước.

Kể từ 2024, trường chuyên Trần Đại Nghĩa chính thức được tách thành 2 trường là THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (cơ sở đặt tại phường An Khánh) và THCS - THPT Trần Đại Nghĩa (cơ sở đặt tại phường Sài Gòn).

Từ những ngày đầu đặt nền móng với định hướng đào tạo học sinh năng khiếu, sau hơn hai thập kỷ, "Trần chuyên" đã vươn mình trở thành một trong những cái tên tiêu biểu nhất của giáo dục TP.HCM.

Nếu cơ sở phường Sài Gòn mang vẻ đẹp trầm mặc, An Khánh lại là một chương mới đầy phóng khoáng trong ngôn ngữ không gian học thuật.

Không còn bị giới hạn bởi diện tích khiêm tốn giữa lòng trung tâm, cơ sở An Khánh được xây dựng trên diện tích 2,2 ha tại khu đô thị mới Thủ Đức.

Từ cổng chính, tầm mắt được mở rộng bởi khoảng sân thênh thang và hệ thống cây xanh chạy dọc các lối đi nội bộ. Những khối nhà cao tầng khoác lên mình sắc trắng thanh lịch, xen kẽ với những mảng kính lớn đón trọn ánh nắng tự nhiên. Tất cả tạo nên một môi trường học tập thông thoáng và đầy cảm hứng.

Không gian thể thao và khu vực chức năng được đầu tư quy mô lớn, biến nơi đây thành một “thành phố tri thức" thu nhỏ. Mỗi góc hành lang đều có thể thành nơi khởi nguồn cho ý tưởng đột phá.

Với hơn 40 phòng học chuyên dụng và các phòng chức năng, khối nhà học tập được quy hoạch để tối ưu hóa việc dạy và học hiện đại. Các lớp học sở hữu diện tích rộng rãi, ưu tiên những khoảng mở từ hệ thống cửa sổ lớn, tận dụng tối đa nguồn sáng tự nhiên và tạo độ thông thoáng.

Sự khác biệt nằm ở việc đồng bộ hóa hạ tầng kỹ thuật: Từ bảng điện tử, hệ thống âm thanh đến các thiết bị hỗ trợ trực quan đều được tích hợp sẵn, giúp việc giảng dạy không còn bó hẹp trong lý thuyết mà mở rộng sang các hoạt động thực hành, thuyết trình.

Bên ngoài lớp học, những hành lang rộng với dãy ghế nghỉ chân được thiết kế như một không gian kết nối. Học sinh có thể trao đổi bài vở hoặc nghỉ ngơi giữa các tiết học.

Điểm nhấn đáng chú ý tại đây là hệ thống thư viện và phòng tự học có tổng diện tích hơn 1.000 m2 - "thánh địa" của những nhà nghiên cứu tương lai.

Không gian này được phân tách khoa học giữa khu vực lưu trữ hàng nghìn đầu sách chuyên sâu và các dãy bàn đọc yên tĩnh, đáp ứng nhu cầu tra cứu tài liệu của học sinh các khối chuyên. Bên cạnh không gian thư viện cùng phòng đọc sách, trường bố trí thêm cabin phòng họp để giáo viên, học sinh hội họp, tham gia các câu lạc bộ.

Vượt ra ngoài vai trò của một kho lưu trữ truyền thống, thư viện của trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa vận hành như một trạm kết nối học liệu số.

Tại đây, học sinh không chỉ đọc sách giấy mà còn có thể truy cập hệ thống tài liệu trực tuyến, tham gia các chương trình học thuật kết nối trực tiếp với các đối tác giáo dục tại Australia hay Đài Loan (Trung Quốc).

Với khu vực tự học được thiết kế tách biệt, đây là nơi lý tưởng để các nhóm nghiên cứu thực hiện dự án cá nhân hoặc thảo luận tiểu luận chuyên sâu.

30 phút ra chơi là khoảng thời gian để học sinh trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa nghỉ ngơi, nạp năng lượng, tham gia các câu lạc bộ hoặc thực hiện các dự án đang ấp ủ.

Hiện, trường có gần 30 câu lạc bộ, dự án và chia thành 4 khối, gồm khối văn hóa, khối kỹ năng - nghệ thuật, khối học thuật - thông tin và khối khoa học xã hội - dự án. Những câu lạc bộ này là nơi các học sinh có thể thỏa sức với niềm đam mê của mình, rèn luyện kỹ năng và có những kỷ niệm đẹp thời áo trắng.

Những giờ nghỉ không chỉ là khoảng lặng giữa các tiết học mà là lúc bản sắc của học sinh chuyên Trần Đại Nghĩa được bộc lộ rõ nét nhất.

Đó là hình ảnh những nam sinh tung người thực hiện cú ném rổ dứt khoát, hay nhịp độ dồn dập của trận cầu lông diễn ra ngay dưới tán cây xanh đang độ lớn.

Sự tương phản giữa những gương mặt vốn miệt mài bên trang sách giờ đây lấm tấm mồ hôi, rạng rỡ niềm vui vận động, tạo sức hút đầy năng lượng.

Quy hoạch theo hướng mở không chỉ giúp trường thoát khỏi cảm giác gò bó, mà còn tạo ra những "trạm sạc" năng lượng lý tưởng. Những lối đi rộng nối liền khối nhà học tập với khu thể dục thể thao, tiếng cười nói hòa cùng tiếng đập bóng, vẽ nên một bức tranh thanh xuân đầy sức sống.

Tranh thủ giờ ra chơi, một nhóm học sinh dựng booth giới thiệu mô hình in 3D vừa được lập trình trên máy tính, thu hút nhiều bạn đến tìm hiểu.

Dù còn ngồi trên ghế nhà trường, những cô cậu học trò nhỏ đã ấp ủ vô số ý tưởng lớn lao, kỳ vọng những sáng kiến của bản thân có thể đóng góp, mang lại giá trị cho xã hội.

Phía sau vẻ ngoài hiện đại và những bảng vàng thành tích quốc tế lấp lánh là hành trình đầy nỗ lực của mỗi học sinh dưới mái trường mang tên vị Giáo sư, Viện sĩ huyền thoại.

Để cầm trên tay tấm vé trở thành một mảnh ghép của chuyên Trần Đại Nghĩa, mỗi học sinh phải vượt qua những cuộc đua khốc liệt "1 chọi 4", nhưng đó mới chỉ là điểm khởi đầu cho một chương mới: Học cách chinh phục những giới hạn của chính mình.

Ở trường chuyên, sách giáo khoa chỉ được xem là nền tảng cơ bản mà mỗi học sinh phải tự mình làm chủ. "Trận địa" thực sự nằm ở các chuyên đề chuyên sâu.

Với Đình Tâm, lớp 10 chuyên Hóa 2, chương trình học là sự dấn thân vào những kiến thức mới mẻ. Lý thuyết luôn đi đôi với những buổi thực hành tại các phòng thí nghiệm đại học danh tiếng.

“Ở lớp chuyên Hóa, chương trình chủ yếu do thầy cô biên soạn. Sách giáo khoa gần như chỉ là phần kiến thức cơ bản mà học sinh phải biết trước”, Tâm nói với Tri Thức - Znews.

Áp lực là có thật. Với Huy Quang, lớp 10 chuyên Anh 2, con số 6-7 trên thang điểm 10 về sự căng thẳng trong giai đoạn đầu là thử thách mà bất cứ ai cũng phải đối mặt.

Nhiều chương trình hỗ trợ học IELTS, SAT hoặc các kỹ năng công nghệ thông tin được tổ chức ngay trong trường. Ngoài ra, học sinh có thể lựa chọn học ngoại ngữ thứ hai như tiếng Trung, Đức, Pháp hoặc Nhật… Thế nhưng, cái hay của môi trường Trần Đại Nghĩa không nằm ở việc tạo ra áp lực tiêu cực, mà là cung cấp hệ sinh thái để học sinh thích nghi và bứt phá.

Giữa nhịp độ hối hả của những chuyên đề nâng cao, không gian của trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa vẫn tìm thấy những khoảng lặng đầy chất thơ. Ở đây, những áp lực học thuật dường như dịu lại để nhường chỗ cho tư duy sáng tạo bay bổng.

Từ di sản Lasan Taberd đến bệ phóng hiện đại phía đông thành phố, tinh thần Trần Đại Nghĩa chưa bao giờ dừng lại. Sự chuyển mình này không chỉ đơn thuần là thay đổi một địa điểm, mà là lời khẳng định về tầm nhìn của giáo dục TP.HCM: Hiện đại, hội nhập nhưng vẫn vẹn nguyên bản sắc tinh hoa.