Không gian văn hóa trong trường học

HNN - Từ góc nhạc sân trường, chuyến trải nghiệm làng nghề đến giờ học làm bánh, mứt truyền thống…, nhiều trường học ở Huế đang tạo dựng những không gian văn hóa gần gũi, sinh động, giúp học sinh có cơ hội tìm hiểu, trải nghiệm và cảm nhận những giá trị văn hóa của quê hương.

 Góc nhạc giờ ra chơi tại Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt. Ảnh: Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt

 Góc nhạc giờ ra chơi tại Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt. Ảnh: Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt

Góc nhạc giờ ra chơi

Tiếng trống báo hiệu giờ ra chơi vừa vang lên, sân Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt (phường Thuận Hóa) đã rộn ràng với những giai điệu âm nhạc. Thay vì chỉ vui đùa như thường lệ, nhiều học sinh hào hứng tìm đến “Góc nhạc ra chơi” thưởng thức những tiết mục văn nghệ do chính bạn bè biểu diễn. Những giọng hát trong trẻo, tiếng đàn violin, keyboard, sáo vang lên giữa sân trường, thu hút đông đảo học sinh cùng lắng nghe, cổ vũ.

Với chủ đề “Tắt sách, mở nhạc - Nạp đầy năng lượng”, góc nhạc sân trường không chỉ mang đến những phút giây thư giãn mà còn là nơi học sinh thể hiện năng khiếu, chia sẻ niềm đam mê âm nhạc. Qua những lần biểu diễn trước bạn bè, các em dần mạnh dạn, tự tin hơn, góp phần tạo nên không gian sinh hoạt văn hóa gần gũi, vui tươi.

Theo cô Nguyễn Thị Hoài Thu, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt, trường mong muốn giờ ra chơi không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi mà còn để học sinh trải nghiệm, thể hiện năng khiếu và phát huy sự sáng tạo. Những hoạt động này cũng góp phần tạo nên không gian sinh hoạt văn hóa gần gũi, giúp các em thêm tự tin, gắn bó và yêu mến ngôi trường của mình.

 Học sinh Trường THPT Hai Bà Trưng học kỹ năng gia chánh.

 Học sinh Trường THPT Hai Bà Trưng học kỹ năng gia chánh.

Không gian văn hóa của Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt còn được mở rộng qua những chuyến học tập, trải nghiệm tại các di tích, làng nghề truyền thống. Đầu năm học, trường tổ chức cho học sinh tham quan Cầu ngói Thanh Toàn, làng hoa giấy Thanh Tiên, Rơm Farm… Các chuyến đi được giáo viên thiết kế như những giờ học ngoài lớp học, kết hợp tìm hiểu lịch sử, văn hóa với kiến thức các môn học.

Trong chuyến trải nghiệm tại làng hoa giấy Thanh Tiên, học sinh khối 4 được gặp gỡ nghệ nhân, tìm hiểu nguyên liệu, các công đoạn làm hoa và tự tay tạo nên những bông hoa giấy. Những thao tác tưởng chừng đơn giản nhưng khi thực hiện lại đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ. Nguyễn Hoàng Hạnh Nhiên, học sinh lớp 4/2 chia sẻ: “Em thích nhất là được tự tay làm hoa giấy. Ban đầu còn lúng túng nhưng khi nhìn thấy bông hoa mình làm ra, em rất vui. Qua đó, em hiểu người thợ phải thật khéo léo, kiên trì mới làm được những bông hoa đẹp”.

Hoạt động giáo dục di sản được các tổ chuyên môn của Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt xây dựng kế hoạch từ đầu năm học, gắn với nội dung giáo dục địa phương. Trước mỗi chuyến đi, học sinh được tìm hiểu thông tin về điểm đến, giao nhiệm vụ học tập. Trong quá trình trải nghiệm, các em ghi chép, đặt câu hỏi với nghệ nhân, hướng dẫn viên và trực tiếp tham gia các công đoạn thực hành. Cách tổ chức này giúp học sinh không chỉ biết đến di sản qua sách vở mà còn được khám phá, cảm nhận những giá trị văn hóa ngay trên quê hương mình.

Trao truyền

Tại phòng thực hành kỹ năng gia chánh của Trường THPT Hai Bà Trưng, học sinh hào hứng với những công đoạn làm mứt gừng, mứt dừa dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân ẩm thực Huế Mai Thị Trà. Từ sơ chế nguyên liệu đến chế biến, các em chăm chú quan sát, thực hành để tự tay làm nên món mứt truyền thống.

 Học sinh Trường Tiểu học Vĩnh Ninh trải nghiệm tết cổ truyền.

 Học sinh Trường Tiểu học Vĩnh Ninh trải nghiệm tết cổ truyền.

Lê Nguyễn Hoàng Bảo Anh, học sinh lớp 11A11 chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên em được tham gia lớp học kỹ năng chế biến các món ăn truyền thống nên rất hào hứng. Những hoạt động này không chỉ giúp chúng em có thêm kỹ năng sống mà còn biết chia sẻ công việc gia đình, không phân biệt nam hay nữ”.

Phòng thực hành này vốn có từ nhiều thập kỷ trước, gắn với truyền thống dạy nữ công gia chánh của Trường Đồng Khánh xưa. Cách đây vài năm, Trường THPT Hai Bà Trưng đã tu sửa, bổ sung trang thiết bị, từng bước đưa các hoạt động giáo dục kỹ năng gia chánh trở lại với học sinh.

Với nghệ nhân Mai Thị Trà, trở lại ngôi trường từng gắn bó với tuổi học trò để truyền dạy những món ăn truyền thống là một niềm vui đặc biệt. Bà từng học nữ công gia chánh với cô Hoàng Thị Kim Cúc, được hướng dẫn nấu ăn, làm bánh, mứt, may vá, đan, thêu. “Những giờ học này không chỉ giúp học sinh rèn luyện sự khéo léo, cẩn thận mà còn hiểu thêm nét đẹp trong nếp sống, văn hóa của người Huế. Tôi mong hoạt động được duy trì để các em biết trân trọng, gìn giữ những giá trị truyền thống”, bà Trà bày tỏ.

Cô Nguyễn Thị Hoa Phượng, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Hai Bà Trưng cho biết, trước năm 1975, nữ công gia chánh là một môn học của Trường Đồng Khánh. Để tiếp nối truyền thống, trường mời các cựu nữ sinh, giáo viên và nghệ nhân ẩm thực trở lại hướng dẫn học sinh, đồng thời thành lập Câu lạc bộ Gia chánh để duy trì hoạt động thường xuyên.

 Âm nhạc tạo sự kết nối, giúp học sinh thư giãn sau giờ học.

 Âm nhạc tạo sự kết nối, giúp học sinh thư giãn sau giờ học.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa cho rằng, trong đời sống hiện nay, nhiều giá trị tốt đẹp về văn hóa, đạo đức, lối sống vẫn đang được gìn giữ. Để những giá trị ấy tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ, cần có sự kiên trì và chung tay của gia đình, nhà trường, xã hội. Trong đó, giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách, bồi đắp tình yêu quê hương và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa cho lớp trẻ.

Từ những chuyến trải nghiệm làng nghề, giờ học kỹ năng gia chánh đến những giai điệu vang lên giữa sân trường, các trường học đang cụ thể hóa vai trò ấy bằng những hoạt động gần gũi, sinh động. Qua đó, học sinh không chỉ có thêm kiến thức, kỹ năng mà còn hiểu hơn những nét đẹp trong đời sống văn hóa Huế. Khi được tìm hiểu, trực tiếp trải nghiệm và tự hào về văn hóa quê hương, chính các em sẽ là những người tiếp nối, gìn giữ những giá trị làm nên bản sắc, cốt cách Huế.

Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 cũng mở thêm cơ hội để các trường học đẩy mạnh giáo dục văn hóa truyền thống. Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành hướng dẫn tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với xây dựng văn hóa học đường. Theo đó, từ ngày 18 đến 24/11/2026, các cơ sở giáo dục tổ chức đợt cao điểm tuyên truyền về giá trị văn hóa, truyền thống dân tộc, gắn với xây dựng văn hóa học đường.

Minh Hiền

Nguồn Thừa Thiên Huế: https://huengaynay.vn/giao-duc/khong-gian-van-hoa-trong-truong-hoc-171955.html