Không khí mờ đục, thời tiết thất thường: Bác sĩ cảnh báo những bệnh trẻ dễ mắc

Những ngày qua, không khí tại TPHCM và một số địa phương lân cận xuất hiện tình trạng mờ đục, thời tiết mưa nắng thất thường. Bác sĩ cảnh báo đây là thời điểm trẻ dễ mắc các bệnh về hô hấp, tiêu hóa, sốt xuất huyết, tay chân miệng…

BS.CKII Nguyễn Diệu Vinh - Phó Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Nhi đồng 2 cho biết, sự thay đổi thời tiết, mưa nắng thất thường tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều tác nhân gây bệnh phát triển. Trong khi đó, hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện, niêm mạc đường hô hấp nhạy cảm nên dễ bị virus, vi khuẩn tấn công.

Bệnh nhi mắc tay chân miệng điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1. Ảnh: P.Thương.

Theo BS.CKII Nguyễn Diệu Vinh, trong thời điểm này, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý các bệnh lây truyền qua muỗi và tiếp xúc như sốt xuất huyết, tay chân miệng. Sốt xuất huyết có nguy cơ diễn tiến nặng, gây sốc, xuất huyết và tổn thương cơ quan nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời; trong khi tay chân miệng dễ lây lan qua đường tiêu hóa và tiếp xúc, nhất là khi trẻ trở lại trường học, một số trường hợp có thể gặp biến chứng nguy hiểm về thần kinh, tim mạch.

Thời tiết thay đổi, độ ẩm cao cùng sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh đường hô hấp phát triển. Trẻ có thể mắc cảm cúm, viêm mũi họng, viêm tiểu phế quản, viêm phổi với các triệu chứng thường gặp như sốt, ho, chảy mũi, nghẹt mũi. Ở trẻ nhỏ, bệnh có thể khiến trẻ quấy khóc, ăn kém, ngủ không ngon; trường hợp nặng có thể xuất hiện khò khè, khó thở và tiến triển suy hô hấp.

Bên cạnh đó, thời tiết nóng ẩm khiến thực phẩm dễ ôi thiu, nấm mốc, nguồn nước có nguy cơ ô nhiễm khi xảy ra ngập úng, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh đường tiêu hóa ở trẻ. Khi bị nhiễm khuẩn đường ruột, trẻ có thể nôn ói, tiêu lỏng nhiều lần, đau bụng, một số trường hợp đi ngoài phân có nhầy hoặc máu.

Ngoài ra, thời tiết ẩm ướt, trẻ ra nhiều mồ hôi cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ngoài da như rôm sảy, viêm da, nấm da, hăm tã hoặc nhiễm trùng da.

BS.CKII Nguyễn Diệu Vinh khuyến cáo phụ huynh, cần đặc biệt theo dõi những biểu hiện bất thường trong quá trình chăm sóc trẻ tại nhà. Trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế nếu xuất hiện tình trạng lơ mơ, khó đánh thức, co giật, nôn ói liên tục, không thể bú hoặc uống nước, tình trạng bệnh diễn tiến nặng hơn.

Thời tiết thất thường, trẻ có nguy cơ mắc các bệnh hô hấp. Ảnh: P.Thương.

Đặc biệt, phụ huynh cần nhận biết sớm các dấu hiệu suy hô hấp ở trẻ. Khi trẻ nằm yên, không khóc, có thể đếm nhịp thở trong một phút; trẻ được xem là thở nhanh khi nhịp thở từ 60 lần/phút trở lên ở trẻ dưới 2 tháng tuổi, từ 50 lần/phút ở trẻ 2-11 tháng tuổi và từ 40 lần/phút ở trẻ 1-5 tuổi. Nếu trẻ xuất hiện các biểu hiện như co lõm lồng ngực, thở khò khè, thở rên, phập phồng cánh mũi, tím môi hoặc đầu ngón tay, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Đối với sốt xuất huyết và tay chân miệng, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ sốt cao liên tục không hạ, giật mình chới với, lừ đừ hoặc có biểu hiện chảy máu bất thường như chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu... Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế để thăm khám và xử trí kịp thời.

Riêng sốt xuất huyết, các dấu hiệu như đau bụng nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, xuất huyết dưới da, tay chân lạnh, vã mồ hôi… cần được đặc biệt lưu ý và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá.

Theo Phó Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Nhi đồng 2, gia đình có thể chuẩn bị một số thuốc và vật dụng thông thường như thuốc hạ sốt paracetamol, nước muối nhỏ mũi… để chăm sóc trẻ khi cần thiết. Tuy nhiên, phụ huynh không nên tự ý mua và sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Việc sử dụng kháng sinh không hợp lý có thể làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh, gây rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột, tiêu chảy, kém hấp thu dinh dưỡng và làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn của thuốc.

Trong thời gian trẻ mắc bệnh, phụ huynh nên chia nhỏ bữa ăn, ưu tiên thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu như cháo, súp. Thay vì ba bữa chính, có thể chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.

Với trẻ còn bú mẹ, nên tiếp tục cho bú và có thể tăng số lần bú. Khi trẻ bắt đầu hồi phục, có thể bổ sung thêm một bữa mỗi ngày trong khoảng 1-2 tuần để giúp trẻ phục hồi dinh dưỡng và cân nặng.

Để bảo vệ trẻ trong giai đoạn thời tiết thất thường, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng cho trẻ, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; bảo đảm ăn chín, uống sạch và giữ vệ sinh thực phẩm. Gia đình cần thường xuyên dọn dẹp vật dụng có khả năng đọng nước, diệt lăng quăng, phòng muỗi đốt cho trẻ bằng các biện pháp phù hợp.

Phụ huynh cũng cần hạn chế để trẻ thay đổi nhiệt độ đột ngột, chẳng hạn ngồi ngay trước luồng gió điều hòa sau khi vừa đi ngoài trời nắng hoặc mưa về. Nếu trẻ bị ướt mưa, cần lau khô và thay quần áo sớm.