Không khói thuốc trong bệnh viện: Bảo vệ sự sống từ mỗi nhịp thở

Tại Bệnh viện Phổi Thanh Hóa, bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính có tiền sử hút thuốc chiếm tỷ lệ khá cao.

Cái "giá" của một điếu thuốc

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), thuốc lá cướp đi sinh mạng của hơn 8 triệu người mỗi năm trên toàn cầu, trong đó khoảng 1,3 triệu người tử vong do hít phải khói thuốc thụ động. Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng hơn 100.000 ca tử vong liên quan đến việc sử dụng thuốc lá và phơi nhiễm với khói thuốc. Đối với môi trường bệnh viện - nơi tập trung nhiều người có sức đề kháng yếu, phụ nữ mang thai, trẻ em và người cao tuổi - chỉ một hành vi hút thuốc cũng có thể làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của nhiều người xung quanh.

Tại Bệnh viện Phổi Thanh Hóa, hình ảnh những bệnh nhân bước đi chậm chạp, những cơn ho kéo dài, nhiều người phải thở oxy hoặc hỗ trợ hô hấp đã trở nên quen thuộc. Nhiều người trong số họ từng có hàng chục năm hút thuốc lá. Ban đầu chỉ là những cơn ho dai dẳng, cảm giác hụt hơi khi lao động nặng. Theo thời gian, tổn thương tích tụ âm thầm trong phổi khiến việc hít thở ngày càng khó khăn, chất lượng cuộc sống suy giảm nghiêm trọng. Điều đáng tiếc là không ít người chỉ thực sự nghĩ đến việc từ bỏ thuốc lá khi bệnh đã ở giai đoạn nặng.

Ông Nguyễn Bá Mậm, xã Đông Thành, điều trị bệnh viêm phế quản mạn tính sau quãng thời gian nhiều năm “gắn bó” với thuốc lá.

Đang điều trị tại Bệnh viện Phổi Thanh Hóa, ông Nguyễn Bá Mậm, xã Đông Thành, vẫn không giấu được sự ân hận khi nhắc lại quãng thời gian nhiều năm gắn bó với thuốc lá.

Ông chia sẻ: “Tôi hút thuốc từ khi còn trẻ. Đến năm 2019 bắt đầu xuất hiện những cơn ho kéo dài, khó thở, đi khám thì phát hiện mắc ung thư phổi. Sau phẫu thuật tôi vẫn chưa bỏ được thuốc. Đến năm 2021, bệnh phổi và viêm phế quản mạn tính diễn biến nặng hơn, phải điều trị dài ngày mới quyết tâm cai thuốc. Bây giờ mới thấy, khi mình hiểu tác hại của thuốc lá thì đã quá muộn".

Bác sĩ CKII Nguyễn Văn Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Thanh Hóa.

Theo bác sĩ CKII Nguyễn Văn Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Thanh Hóa, thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và nhiều bệnh lý hô hấp nguy hiểm khác. Đối với người mắc bệnh lao, hút thuốc còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh, tái phát và khiến quá trình điều trị kéo dài hơn. Tại bệnh viện, không chỉ điều trị bệnh, các bác sĩ còn phải dành nhiều thời gian tư vấn, động viên người bệnh từ bỏ thuốc lá. Thực tế cho thấy, nhiều bệnh nhân dù nhận thức được tác hại nhưng vẫn rất khó cai thuốc do phụ thuộc nicotine.

Đồng hành với bác sĩ trong quá trình điều trị là đội ngũ điều dưỡng - những người gần gũi với người bệnh nhất. Không chỉ thực hiện chăm sóc chuyên môn, họ còn kiên trì nhắc nhở, động viên và hỗ trợ bệnh nhân thay đổi thói quen hút thuốc. Những cuộc trò chuyện ngắn sau mỗi lần phát thuốc, những lời khuyên trong quá trình theo dõi sức khỏe hay sự chia sẻ về lợi ích của việc cai thuốc đã góp phần giúp nhiều người có thêm động lực từ bỏ thuốc lá để bảo vệ chính mình.

Điều dưỡng Lê Thị Yến, Khoa Nội 3, Bệnh viện Phổi Thanh Hóa.

Điều dưỡng Lê Thị Yến, Khoa Nội 3, Bệnh viện Phổi Thanh Hóa chia sẻ: “Không ít bệnh nhân vẫn còn tâm lý chủ quan hoặc rất khó từ bỏ thuốc lá. Vì vậy, ngoài chăm sóc, chúng tôi thường xuyên giải thích tác hại của thuốc lá, động viên người bệnh kiên trì cai thuốc để việc điều trị đạt hiệu quả tốt hơn. Bởi việc ngừng hút thuốc ở bất kỳ giai đoạn nào cũng đều mang lại lợi ích. Cai thuốc giúp cải thiện chức năng hô hấp, nâng cao hiệu quả điều trị, giảm nguy cơ biến chứng và kéo dài tuổi thọ cho người bệnh".

Để tạo điều kiện thuận lợi cho người bệnh cai thuốc, Bệnh viện Phổi Thanh Hóa cũng duy trì nghiêm các quy định về môi trường không khói thuốc. Từ khu vực khám bệnh, các khoa điều trị đến hành lang, khuôn viên đều được bố trí biển cấm hút thuốc; cán bộ y tế thường xuyên nhắc nhở người bệnh, người nhà và khách đến liên hệ công tác chấp hành quy định. Môi trường khám, chữa bệnh trong lành không chỉ góp phần nâng cao chất lượng điều trị mà còn giúp lan tỏa nhận thức về tác hại của thuốc lá tới cộng đồng.

Bảo vệ những người chưa từng cầm điếu thuốc

Tại Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa, ngay từ khu vực tiếp đón, phòng khám, hành lang đến các khoa điều trị, hệ thống biển cấm hút thuốc được bố trí ở những vị trí dễ quan sát. Quy định không hút thuốc được phổ biến ngay khi người bệnh làm thủ tục nhập viện. Song song với đó, đội ngũ y, bác sĩ và điều dưỡng thường xuyên nhắc nhở, giải thích để người nhà hiểu rằng việc không hút thuốc trong bệnh viện chính là góp phần bảo vệ sức khỏe của sản phụ và thai nhi.

ThS.BSCKII Mai Quang Trung, Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa.

Theo ThS.BSCKII Mai Quang Trung, Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa, khói thuốc lá làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, thai chậm phát triển trong tử cung, trẻ nhẹ cân khi sinh và nhiều biến chứng sản khoa khác. “Xây dựng môi trường bệnh viện không khói thuốc không chỉ là thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá mà còn là yêu cầu chuyên môn nhằm bảo vệ an toàn cho bà mẹ và trẻ sơ sinh. Điều này rất cần sự đồng hành của mỗi người dân khi đến bệnh viện khám, chữa bệnh”, bác sĩ Mai Quang Trung nhấn mạnh.

Chị Lê Thị Phượng, xã Minh Sơn.

Là người vừa sinh con đầu lòng tại Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa, chị Lê Thị Phượng, xã Minh Sơn cho biết, điều khiến chị yên tâm không chỉ là sự tận tình của đội ngũ y, bác sĩ mà còn là môi trường điều trị sạch sẽ, không có mùi khói thuốc. “Tôi cảm thấy rất dễ chịu khi nghỉ ngơi sau sinh trong không gian trong lành. Điều đó giúp mẹ phục hồi tốt hơn và con cũng được hít thở bầu không khí sạch ngay từ những ngày đầu đời”, chị Phượng chia sẻ.

Không chỉ phụ nữ mang thai, trẻ em cũng là nhóm đặc biệt dễ bị tổn thương bởi khói thuốc. Mỗi ngày, Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa tiếp nhận hàng chục bệnh nhi mắc viêm phổi, viêm phế quản, hen phế quản, viêm tiểu phế quản và nhiều bệnh lý hô hấp khác. Theo các bác sĩ, bên cạnh yếu tố thời tiết và môi trường, việc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc là nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh cũng như khiến nhiều trẻ tái phát nhiều lần.

Bác sĩ CKII Nguyễn Thị Vân, Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa.

Bác sĩ CKII Nguyễn Thị Vân, Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa cho biết: “Hệ miễn dịch và hệ hô hấp của trẻ chưa phát triển hoàn thiện nên rất nhạy cảm với khói thuốc. Đối với trẻ sinh non hoặc mắc bệnh hô hấp, chỉ cần một lượng nhỏ khói thuốc cũng có thể khiến bệnh diễn biến nặng hơn, kéo dài thời gian điều trị và tăng nguy cơ tái phát. Đáng lo ngại, nhiều phụ huynh vẫn cho rằng chỉ cần không hút thuốc trước mặt trẻ là an toàn. Trong khi đó, các chất độc hại từ thuốc lá vẫn có thể bám trên quần áo, tóc, bàn tay và tiếp tục ảnh hưởng đến trẻ trong quá trình chăm sóc".

Thực tế đó cho thấy, xây dựng môi trường bệnh viện không khói thuốc không chỉ nhằm ngăn chặn hành vi hút thuốc trong khuôn viên bệnh viện mà còn góp phần thay đổi nhận thức của người dân về tác hại của khói thuốc thụ động. Mỗi người bệnh, người nhà bệnh nhân hay khách đến liên hệ công tác đều có trách nhiệm chung tay giữ gìn môi trường điều trị an toàn bằng việc nghiêm túc chấp hành quy định không hút thuốc. Không gian khám, chữa bệnh trong lành giúp hạn chế tối đa nguy cơ phơi nhiễm khói thuốc thụ động đối với những nhóm dễ tổn thương như trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và bệnh nhân mắc các bệnh mạn tính. Đây cũng là môi trường góp phần hình thành thói quen ứng xử văn minh, nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Cán bộ Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Đa khoa Yên Định truyền thông phòng chống tác hại thuốc là cho người bệnh, người nhà bệnh nhân.

Thời gian qua, các cơ sở y tế trên địa bàn Thanh Hóa đã tích cực triển khai nhiều giải pháp xây dựng bệnh viện không khói thuốc như đưa quy định cấm hút thuốc vào nội quy bệnh viện; lắp đặt biển báo, pano tuyên truyền tại các vị trí dễ quan sát; phát thanh nội viện; lồng ghép tư vấn cai thuốc trong quá trình khám, chữa bệnh; tăng cường kiểm tra, nhắc nhở người bệnh và người nhà thực hiện nghiêm quy định. Nhiều đơn vị còn xem việc thực hiện môi trường không khói thuốc là một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện, góp phần xây dựng hình ảnh cơ sở y tế xanh - sạch - đẹp, an toàn và thân thiện. Tuy nhiên, để duy trì hiệu quả, bên cạnh sự vào cuộc của các cơ sở y tế vẫn cần sự đồng thuận của mỗi người dân khi đến khám, chữa bệnh.

Bệnh viện là nơi chăm sóc và bảo vệ sức khỏe. Việc không hút thuốc trong khuôn viên bệnh viện không chỉ là chấp hành quy định của pháp luật mà còn thể hiện trách nhiệm đối với người bệnh, đội ngũ nhân viên y tế và cộng đồng. Mỗi người từ bỏ một điếu thuốc, mỗi người nghiêm túc thực hiện quy định “không hút thuốc trong bệnh viện” sẽ góp phần xây dựng môi trường khám, chữa bệnh an toàn, văn minh, tạo điều kiện để người bệnh được điều trị trong bầu không khí trong lành và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.