Không làm chip nhưng nhiều doanh nghiệp Nhật Bản như Toto, Ajinomoto vẫn thắng lớn nhờ AI

Một nhà máy của Toto ở tỉnh Fukuoka, Nhật Bản

Trong bối cảnh sự chú ý của giới đầu tư đang dồn vào ngành bán dẫn, một số doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động trong những lĩnh vực tưởng chừng không liên quan đến công nghệ cao lại bất ngờ trở thành những "ngôi sao" trên thị trường chứng khoán nhờ hưởng lợi từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Mặc dù Toto nổi tiếng với các sản phẩm bồn cầu cao cấp; Nittobo sản xuất dệt may và sợi thủy tinh, còn Ajinomoto được biết đến trên toàn cầu với bột ngọt (MSG) nhưng cổ phiếu của ba doanh nghiệp này đều lần lượt tăng 78%, 63% và 61% kể từ đầu năm đến nay nhờ tận dụng các công nghệ cốt lõi để tham gia vào chuỗi cung ứng của ngành AI.

Cụ thể, Toto sản xuất mâm hút tĩnh điện bằng gốm (ceramic electrostatic chuck) dùng trong thiết bị chế tạo chất bán dẫn; trong khi đó Nittobo cung cấp sợi thủy tinh công nghệ cao sử dụng cho các đế đóng gói chip bán dẫn, còn Ajinomoto sản xuất vật liệu cách điện Build-up Film (ABF) dùng trong quá trình đóng gói chip hiệu năng cao dành cho máy tính và máy chủ trung tâm dữ liệu.

Cả ba doanh nghiệp đều ghi nhận mức tăng trưởng mạnh ở các mảng kinh doanh liên quan đến nhu cầu bán dẫn trong năm tài chính kết thúc ngày 31/3 vừa qua, cho thấy tác động rõ nét của làn sóng AI đối với kết quả kinh doanh.

TOTO TĂNG TRƯỞNG NHỜ SẢN XUẤT VẬT LIỆU GỐM CHO NGÀNH BÁN DẪN

Trong năm tài chính vừa qua, mảng gốm công nghệ cao của Toto đạt biên lợi nhuận cao hơn mảng thiết bị nhà ở truyền thống, nhờ nhu cầu gia tăng từ Internet vạn vật (IoT), chuyển đổi số, AI và các trung tâm dữ liệu đối với thiết bị sản xuất chip tiên tiến.

Theo báo cáo tài chính, doanh thu và lợi nhuận của mảng thiết bị nhà ở - lĩnh vực kinh doanh cốt lõi đã tồn tại hơn 100 năm của Toto - đều đi xuống. Tuy nhiên, mức sụt giảm này được bù đắp hoàn toàn nhờ đà tăng trưởng mạnh của mảng gốm công nghệ cao. Doanh thu của bộ phận tăng 34% trong năm, còn lợi nhuận hoạt động vọt tới 42%, gần như một mình kéo toàn bộ doanh nghiệp trở lại quỹ đạo tăng trưởng.

Lợi nhuận của Toto tăng mạnh nhờ mảng gốm kỹ thuật phục vụ ngành bán dẫn

Tận dụng chuyên môn về vật liệu gốm, Toto bắt đầu sản xuất mâm hút tĩnh điện cho thiết bị chế tạo chip từ năm 1988. Các mâm hút này có nhiệm vụ cố định tấm wafer silicon trong quá trình khắc mạch bên trong thiết bị sản xuất chất bán dẫn. Toto cho biết vật liệu gốm của doanh nghiệp góp phần đáng kể vào việc nâng cao tỷ lệ thành phẩm của các dòng chip tiên tiến.

Tuy nhiên, doanh nghiệp khẳng định họ không xem mảng kinh doanh nào quan trọng hơn mảng nào. Trong trao đổi với CNBC qua email, Toto chia sẻ rằng mảng gốm công nghệ cao hiện là lĩnh vực tăng trưởng nhanh, nhưng doanh nghiệp cũng đã phải trải qua nhiều năm thua lỗ trong suốt gần 40 năm phát triển trước khi đạt được kết quả như hiện nay.

Theo Toto, công ty sẽ tiếp tục phát triển đồng thời cả hai mảng kinh doanh và duy trì tỷ trọng cân bằng để bảo đảm tăng trưởng bền vững. Doanh nghiệp cũng khẳng định hoàn toàn không có kế hoạch từ bỏ lĩnh vực thiết bị nhà ở cốt lõi, bởi đây vẫn là nền tảng ổn định cho bảng cân đối kế toán, trong khi ngành bán dẫn vốn có tính biến động rất lớn.

NITTOBO XEM VẬT LIỆU ĐIỆN TỬ LÀ TRỤ CỘT TĂNG TRƯỞNG TRONG THẬP KỶ TỚI

Đối với Nittobo, vật liệu điện tử hiện đã trở thành mảng kinh doanh chủ lực của doanh nghiệp, song song với việc tiếp tục mở rộng thị trường cho ngành sợi thủy tinh truyền thống.

Sản phẩm sợi thủy tinh T-glass của công ty, ra mắt từ năm 1984, hiện được sử dụng để sản xuất bảng mạch in và nhiều linh kiện điện tử.

Trao đổi với CNBC, Nittobo cho biết T-glass cùng các vật liệu điện tử khác sẽ là trụ cột tăng trưởng của doanh nghiệp trong 10 năm tới. Nhu cầu chip AI cũng đang làm thay đổi cách doanh nghiệp phân bổ vốn đầu tư, nguồn lực nghiên cứu - phát triển (R&D) và nhân sự.

Báo cáo tài chính phản ánh rõ xu hướng này. Theo Nittobo, nhu cầu mạnh từ các máy chủ AI cùng doanh số tăng của dòng sản phẩm "Special Glass" đã thúc đẩy doanh thu và lợi nhuận của mảng vật liệu điện tử. Doanh thu thuần của bộ phận này tăng 20,4% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận hoạt động tăng tới 39,7%.

Lợi nhuận từ mảng vật liệu điện tử của Nittobo tăng 40%

Như tính toán của CNBC, riêng mảng vật liệu điện tử đóng góp khoảng 91% mức tăng doanh thu thuần của Nittobo trong năm tài chính vừa qua. Lợi nhuận của bộ phận này tăng thêm 5,5 tỷ yên (khoảng 34 triệu USD), cao hơn cả mức tăng lợi nhuận hoạt động của toàn doanh nghiệp là 4,4 tỷ yên.

Nittobo tin vật liệu điện tử sẽ tiếp tục giữ vai trò là mảng kinh doanh quan trọng nhất trong tương lai. Công ty cũng chỉ ra rằng nhu cầu đối với dòng sản phẩm Special Glass dùng trong vật liệu điện tử, đặc biệt cho máy chủ trung tâm dữ liệu, thiết bị mạng và đế đóng gói chip bán dẫn, còn tiếp tục duy trì ở mức cao. Do đó, doanh nghiệp sẽ chủ động mở rộng công suất sản xuất để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.

Bên cạnh việc đẩy mạnh mảng bán dẫn, Nittobo cũng tiếp tục mở rộng ứng dụng của ngành sợi thủy tinh truyền thống trong các lĩnh vực như vật liệu composite và vật liệu công nghiệp.

AJINOMOTO HƯỞNG LỢI NHỜ VẬT LIỆU ĐÓNG GÓI CHIP

Bên cạnh lĩnh vực thực phẩm vẫn giữ vai trò kinh doanh cốt lõi, Ajinomoto cũng đã tìm thấy những ứng dụng hoàn toàn mới cho các công nghệ của mình, trong đó có việc sản xuất vật liệu cách điện ABF sử dụng trong ngành bán dẫn.

Theo Ajinomoto, một sản phẩm phụ phát sinh trong quá trình sản xuất bột ngọt MSG đã giúp doanh nghiệp phát triển công nghệ và cuối cùng tạo ra vật liệu ABF. Sản phẩm này được thương mại hóa từ năm 1999 và hiện được sử dụng trong quá trình đóng gói các dòng chip hiệu năng cao, bao gồm cả bộ xử lý trung tâm (CPU).

Ajinomoto lưu ý, vai trò của ABF ngày càng trở nên quan trọng khi công nghệ đóng gói chip ngày càng phức tạp. Doanh nghiệp cũng nhận định AI, mạng 5G cùng nhiều công nghệ tiên tiến khác sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với ngành bán dẫn trong những năm tới.

Ajinomoto không phản hồi đề nghị bình luận của CNBC.

Vật liệu ABF phục vụ ngành chip thúc đẩy tăng trưởng mảng chăm sóc sức khỏe của Ajinomoto

Trong báo cáo tài chính, Ajinomoto không tách riêng doanh thu từ ABF thành một mảng độc lập. Tuy nhiên, doanh nghiệp cho biết bộ phận Healthcare and Others - bao gồm cả mảng ABF - ghi nhận doanh thu tăng khoảng 4%, trong khi lợi nhuận kinh doanh tăng tới 45,1% so với cùng kỳ, một phần nhờ doanh thu từ vật liệu điện tử tăng mạnh.

Đây là bộ phận đóng góp hơn một phần ba tổng lợi nhuận của Ajinomoto trong năm tài chính vừa qua và thậm chí đã vượt cả mảng thực phẩm đông lạnh về doanh thu cũng như lợi nhuận. Ajinomoto tiết lộ, doanh nghiệp kỳ vọng các sản phẩm ABF sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và ứng dụng công nghệ tiên tiến. Về dài hạn, công ty đặt mục tiêu xây dựng sự cân bằng theo tỷ lệ "một - một" giữa mảng thực phẩm và mảng AminoScience, trong đó vật liệu ABF sẽ là một trong những động lực tăng trưởng chủ chốt.