Không phải năm hạn tam tai, tuổi 'đánh rơi' sức khỏe là 44

Đi viện vì hạn tam tai?

Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Hội Bệnh lý mạch máu Việt Nam cho biết, thời gian gần đây ông tiếp nhận nhiều bệnh nhân tuổi trung niên đến khám. Nhiều người than phiền năm hạn nên ốm lai rai từ Tết hoặc có người cho rằng đi viện là hạn tam tai. 

Tuy nhiên, theo bác sĩ Mạnh, những quan niệm này đều không đúng. Nghiên cứu của Stanford Medicine cho thấy lão hóa sinh học không diễn ra hoàn toàn tuyến tính. Thay vào đó, cơ thể có những giai đoạn xuất hiện nhiều biến đổi mạnh về phân tử, nổi bật là 44 tuổi và đầu tuổi 60.

Chỉ dấu sinh học không nhất thiết tăng hoặc giảm đều theo tuổi mà có thể biến động mạnh ở một số giai đoạn. Phát hiện này cho thấy lão hóa không đơn thuần là quá trình cơ thể “già đi từng ngày”. Ở một số thời điểm, nhiều chức năng sinh học có thể đồng thời thay đổi, từ chuyển hóa, miễn dịch đến hệ tim mạch, cơ và thận.

Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh khám cho bệnh nhân. Ảnh: D.Ly.

“Điều này cho thấy có những giai đoạn cơ thể thay đổi nhanh hơn. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ đến một mốc tuổi cụ thể, tất cả mọi người đều đồng loạt bước vào một giai đoạn lão hóa mới. Tuổi sinh học còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như di truyền, bệnh nền, dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ, stress và lối sống”, bác sĩ Mạnh phân tích.

Theo bác sĩ Mạnh, độ tuổi 40 là giai đoạn nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch bắt đầu tích lũy rõ hơn.

Ở tuổi này, nhiều người vẫn cảm thấy cơ thể khỏe mạnh, công việc và sinh hoạt không có gì bất thường nên dễ chủ quan. Tuy nhiên, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, thừa cân, ít vận động, hút thuốc, uống nhiều rượu bia hay stress kéo dài có thể âm thầm tác động đến hệ tim mạch. Nghiên cứu cũng ghi nhận những thay đổi liên quan đến chuyển hóa rượu và caffeine.

Không chờ có bệnh mới thay đổi lối sống

Theo bác sĩ Mạnh, đây là lời nhắc nhở về việc điều chỉnh lối sống, bởi không phải mọi biến đổi được phát hiện đều có thể khẳng định là hệ quả trực tiếp của lão hóa. Một phần có thể liên quan đến thói quen sinh hoạt và môi trường sống.

“Khi tuổi tăng, khối lượng và sức mạnh cơ có xu hướng suy giảm nếu không được duy trì bằng vận động phù hợp. Trong khi đó, các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và xơ vữa động mạch cũng có xu hướng gia tăng. Những yếu tố này có thể tác động qua lại, làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống”, bác sĩ Mạnh phân tích.

Vị bác sĩ Mạnh cho rằng, điều quan trọng rút ra từ nghiên cứu không phải là “đóng khung” tuổi 44 hay 60 thành mốc lão hóa cố định mà là nhận thức rằng cơ thể có những giai đoạn biến đổi mạnh. Do đó, người dân cần chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm.

Vì vậy, ngay từ tuổi 40, mỗi người nên kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch, duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên, ngủ đủ, hạn chế rượu bia và không hút thuốc. Kiểm tra định kỳ huyết áp, đường huyết, mỡ máu cũng giúp phát hiện sớm những bất thường.

“Lão hóa là quá trình tự nhiên, không thể ngăn chặn hoàn toàn. Nhưng chúng ta có thể tác động đến cách cơ thể già đi bằng việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ và duy trì lối sống lành mạnh từ khi còn khỏe, thay vì đợi đến lúc bệnh xuất hiện mới bắt đầu thay đổi”, bác sĩ Mạnh nhấn mạnh.