Không tạo ra hai cơ chế cho Trung tâm Tài chính quốc tế

Trao quyền tự chủ trong phát triển doanh nghiệp nhà nước

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết Chính phủ đã tiếp thu nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội, hoàn thiện dự thảo cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp.

Về quản lý đô thị, nhà ở, Điều 12 chuyển thẩm quyền quyết định việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trên địa bàn thành phố từ UBND thành phố sang HĐND thành phố. Việc chỉnh lý nhằm bảo đảm thận trọng, chặt chẽ hơn khi quyết định những vấn đề liên quan đến quyền tài sản và quyền về chỗ ở của người dân.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn

Về đầu tư xây dựng công trình, dự thảo không tiếp tục quy định thẩm quyền của thành phố trong việc quyết định không thi tuyển phương án kiến trúc đối với công trình, hạng mục công trình thuộc đối tượng phải thi tuyển kiến trúc.

Đối với phát triển doanh nghiệp nhà nước và quản lý đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Điều 17 bổ sung quy định HĐND thành phố quyết định tiêu chí, danh mục, tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ, làm căn cứ sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước và quyết định chủ trương đầu tư vốn nhà nước để bổ sung vốn tại doanh nghiệp nhà nước do UBND thành phố làm cơ quan đại diện chủ sở hữu.

Theo Chính phủ, quy định này nhằm trao quyền tự chủ toàn diện cho thành phố trong sắp xếp, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, đa dạng hóa các hình thức, phát huy hiệu quả cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp và hiệu quả kinh tế nhà nước thuộc phạm vi quản lý của thành phố.

Về phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, dự thảo bổ sung điều kiện phải có ý kiến của Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khi cơ quan điều hành tại thành phố thực hiện thẩm quyền. Dự thảo cũng bổ sung quy định thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được cung cấp dịch vụ tài chính và các dịch vụ hỗ trợ khác tại Trung tâm theo giấy phép thành lập và hoạt động cho các tổ chức trong nước để giao dịch, thu hút vốn đầu tư quốc tế có điều kiện kèm theo.

Đánh giá kỹ khi bổ sung chính sách về khu đô thị lấn biển

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với định hướng lớn và nhiều nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra cũng có ý kiến cụ thể với một số nội dung. Liên quan đến mở rộng phạm vi điều chỉnh, dự thảo quy định trên cơ sở các nguyên tắc, cơ chế, chính sách giám sát, thanh tra, kiểm tra và trách nhiệm giải trình của Luật này, Chính phủ quy định việc thành lập, cơ chế, chính sách, mô hình quản lý khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp, khu phi thuế quan tại các tỉnh, thành phố chưa thuộc đối tượng áp dụng của Luật.

Thường trực Ủy ban đề nghị không mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp và khu phi thuế quan tại các tỉnh khác, bởi những địa phương này không thuộc đối tượng điều chỉnh hiện tại của Luật; số lượng các khu này cũng đang ở mức hạn chế theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Một vấn đề lớn khác được cơ quan thẩm tra nêu là đề xuất bổ sung cơ chế, chính sách phát triển khu đô thị lấn biển.

Theo báo cáo thẩm tra, chủ trương của Đảng là xây dựng khung pháp luật về lấn biển thống nhất, đồng bộ, áp dụng trên phạm vi cả nước. Chính phủ có tờ trình riêng đề xuất bổ sung một chương vào dự thảo Luật, với nhiều chính sách mới về lấn biển và đảo nhân tạo, nhằm thu hút nhà đầu tư chiến lược thực hiện dự án có quy mô từ 100.000 tỷ đồng trở lên.

Cơ quan thẩm tra cho rằng đây thực chất là việc bổ sung chính sách mới, đồng thời mở rộng phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật. Do đó, nội dung này phải tuân thủ đúng quy trình, thủ tục của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Hiện nay, phạm vi điều chỉnh của Luật Phát triển đô thị chưa bao gồm khu đô thị lấn biển. Nếu mở rộng phạm vi điều chỉnh thì cần báo cáo cấp có thẩm quyền để có cơ sở chính trị bổ sung vào Luật.

Nhấn mạnh tinh thần “chỉ đưa vào luật những vấn đề đã chín, đã rõ; đối với những việc mới, khó, chưa có tiền lệ thì phải được nghiên cứu kỹ, thí điểm có kiểm soát nếu cần thiết”, cơ quan thẩm tra đề nghị nếu tích hợp chính sách mới, Chính phủ phải đánh giá kỹ để bảo đảm tính nhất quán, đồng bộ, tương thích với các cơ chế, chính sách hiện hành và bảo đảm tính thận trọng, khả thi.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu tại phiên họp.

Cho ý kiến tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng lưu ý về mối quan hệ giữa Điều 23 dự thảo Luật Phát triển đô thị và Nghị quyết số 22.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, hai văn bản có phạm vi điều chỉnh khác nhau, bổ sung cho nhau để hỗ trợ sự phát triển của đô thị đặc biệt như TP. Hồ Chí Minh. Nghị quyết số 22 đã thiết kế khung chung về thành viên tham gia Trung tâm tài chính quốc tế, sản phẩm được cung cấp và đối tượng giao dịch. Dự thảo Luật Phát triển đô thị có thể bổ sung những công cụ riêng của thành phố để huy động vốn phát triển hạ tầng, tài sản và kết nối Trung tâm tài chính với các khu chức năng.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát lại Điều 23 và cách thể hiện trong dự thảo Luật, tránh cách hiểu rằng bên cạnh Nghị quyết về phát triển Trung tâm tài chính quốc tế lại có thêm một cơ chế riêng trong Luật Phát triển đô thị. Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thống nhất với phân tích của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng và khẳng định Nghị quyết số 22 vẫn còn giá trị.

Chủ tịch Quốc hội đồng ý giữ một điều trong Luật nhưng yêu cầu phân định rõ phạm vi của hai văn bản. Theo đó, Nghị quyết số 22 điều chỉnh tổ chức, vận hành và chính sách đặc thù của Trung tâm tài chính quốc tế; Luật Phát triển đô thị điều chỉnh không gian, hạ tầng và các điều kiện phát triển đô thị gắn với Trung tâm.

Về khu đô thị lấn biển, Chủ tịch Quốc hội cho biết cấp có thẩm quyền đã cho ý kiến khi Chính phủ trình nghị định liên quan đến dự án tại Đà Nẵng. Nếu chính sách sau này được áp dụng cho một số địa phương, đô thị khác thì Luật Phát triển đô thị cần quy định khung, còn việc triển khai cụ thể thuộc trách nhiệm của Chính phủ.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu tại phiên họp.

Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết dự án Luật rất phức tạp. Do phạm vi điều chỉnh liên tục được mở rộng, quá trình rà soát chưa thể hoàn thành toàn bộ các nội dung mà Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu. Do đó, Bộ trưởng đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn chỉnh dự thảo Luật sau phiên họp.

Về thẩm quyền quyết định biên chế, Bộ trưởng cho biết sẽ tiếp thu ý kiến để xây dựng quy định linh hoạt hơn, vừa đáp ứng đặc thù của TP. Hồ Chí Minh, vừa phù hợp với trường hợp các thành phố khác được công nhận là đô thị đặc biệt hoặc được áp dụng chính sách theo chủ trương của cấp có thẩm quyền.

Về Trung tâm tài chính quốc tế, Bộ trưởng Bộ Tư pháp tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội và ý kiến của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng; cam kết nghiên cứu để phân định rạch ròi phạm vi điều chỉnh giữa dự thảo Luật và Nghị quyết số 22.

Riêng với chính sách khu đô thị lấn biển, Chính phủ sẽ tiếp tục báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và thực hiện đầy đủ quy trình xây dựng pháp luật, gồm thẩm định, thẩm tra và tổ chức để Quốc hội thảo luận trước khi xem xét thông qua.