Khủng hoảng Ceuta hạ nhiệt, hàng chục nghìn người di cư trở về Maroc

Người di cư trở về Maroc từ vùng lãnh thổ tự trị Ceuta của Tây Ban Nha, ngày 31 tháng 7 năm 2026. Ảnh: AP.

Theo chính quyền Ceuta, khoảng 60.000 người di cư đã tràn vào vùng lãnh thổ này, tương đương gần 70% dân số địa phương. Tuy nhiên, Chính phủ Tây Ban Nha cho biết phần lớn đã tự nguyện quay trở lại Maroc chỉ một ngày sau đó, khi tình trạng quá tải khiến Ceuta rơi vào hỗn loạn.

Ngay sau thông báo của Ceuta, Bộ Nội vụ Tây Ban Nha công bố số liệu riêng, ước tính khoảng 50.000 người đã vượt biên từ Maroc kể từ ngày 30/7. Đến tối 31/7, khoảng 48.300 người đã quay trở lại Maroc và con số này tiếp tục tăng.

Để đặt chân tới Ceuta, nhiều người đã bơi qua nhiều ki-lô-mét trên biển, bất chấp nỗ lực ngăn chặn của lực lượng an ninh bằng vòi rồng, hơi cay và các phát súng cảnh báo. Trước diễn biến phức tạp, Tây Ban Nha đã điều động quân đội và tăng cường lực lượng cảnh sát đến Ceuta nhằm khôi phục trật tự. Bên phía Maroc, lực lượng an ninh cũng xảy ra đụng độ với người di cư tìm cách vượt biên.

Cùng thời điểm, nhiều người di cư khác cũng tìm cách vượt biên vào Melilla, vùng lãnh thổ còn lại của Tây Ban Nha ở Bắc Phi và đụng độ với lực lượng cảnh sát.

Trong chuyến thị sát Ceuta ngày 31/7, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez lên án vụ vượt biên quy mô lớn, coi đây là hành động xâm phạm toàn vẹn lãnh thổ của Tây Ban Nha. Ông đồng thời cáo buộc các đường dây đưa người di cư trái phép đã lợi dụng và đánh lừa nhiều người trẻ, khiến họ phải đánh đổi bằng cả tính mạng trên biển hoặc ngay tại khu vực biên giới.

Cuộc khủng hoảng tại Ceuta cũng đẩy chính sách nhập cư của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez vào tâm điểm tranh cãi. Trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu và Mỹ ngày càng siết chặt kiểm soát nhập cư, ông Sánchez vẫn theo đuổi quan điểm cởi mở hơn đối với người di cư.

Đầu năm nay, Chính phủ Tây Ban Nha đã triển khai chương trình hợp thức hóa tình trạng cư trú và cấp giấy phép lao động cho hàng trăm nghìn người di cư đang sinh sống bất hợp pháp tại nước này. Tuy nhiên, chính sách chỉ áp dụng đối với những người đến Tây Ban Nha trước ngày 1/1 năm nay.

Người di cư ở bên ngoài Trung tâm Tiếp nhận Người di cư tạm thời (CETI) sau khi vượt biên từ Maroc vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha, ngày 31 tháng 7 năm 2026. Ảnh: AP.

Chính phủ Tây Ban Nha cho rằng việc hợp pháp hóa lao động nhập cư sẽ góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực và hỗ trợ nền kinh tế trong bối cảnh dân số nước này đang già hóa nhanh chóng.

Tuy nhiên, các đảng đối lập cho rằng chính sách trên đã phát đi tín hiệu sai lệch, khiến nhiều người tin rằng Tây Ban Nha đang nới lỏng kiểm soát biên giới, từ đó thúc đẩy làn sóng vượt biên trái phép.

Trong tuyên bố phát đi cuối ngày 31/7, Chính phủ Tây Ban Nha khẳng định cuộc khủng hoảng ở Ceuta “không liên quan đến chương trình hợp thức hóa người di cư” như một số ý kiến đã cáo buộc, đồng thời nhấn mạnh việc gắn hai vấn đề này với nhau là không có cơ sở.