Khủng hoảng mảng EV, Honda báo lỗ lần đầu tiên sau 7 thập kỷ

Ảnh minh họa: Getty Images.

Việc công bố báo cáo tài chính gây chấn động với khoản lỗ đầu tiên kể từ khi niêm yết năm 1957, đã phơi bày những rủi ro hiện hữu đối với các hãng xe truyền thống khi đặt cược quá lớn vào xe điện (EV) trong bối cảnh nhu cầu thị trường không đạt kỳ vọng. Đây là một bài học đắt giá về sự bất định trong chiến lược chuyển đổi xanh của những "gã khổng lồ" công nghiệp ô tô.

Ông Toshihiro Mibe, Giám đốc điều hành của nhà sản xuất ô tô lớn thứ hai Nhật Bản, hôm thứ Năm tuần qua cho biết Honda đang hủy bỏ mục tiêu xe điện chiếm 1/5 doanh số bán xe mới vào năm 2030 cũng như mục tiêu chuyển hoàn toàn sang bán xe điện hoặc xe chạy bằng pin nhiên liệu vào năm 2040.

Ông Mibe nói Honda cũng sẽ tạm dừng vô thời hạn dự án xe điện tại Canada, một kế hoạch đầu tư giá trị lên đến 11 tỷ USD để sản xuất xe điện và pin, đây sẽ là tài khoản đầu tư lớn nhất từ trước đến nay của công ty Nhật Bản tại quốc gia này.

Cổ phiếu của Honda đã đạt mức cao nhất trong hai tháng trước khi đóng cửa tăng 3,8% vào thứ Năm tuần qua, sau khi công ty cam kết trả lại ít nhất 800 tỷ yên cho cổ đông trong ba năm và giữ nguyên cổ tức hàng năm ở mức 70 yên/cổ phiếu cho cả năm tài chính mới và năm vừa qua.

Cam kết này nhấn mạnh sự phụ thuộc của Honda vào mảng kinh doanh xe máy sinh lời để tạo ra tiền mặt và hỗ trợ lợi nhuận cho cổ đông, trong khi mảng kinh doanh ô tô của công ty vẫn còn tụt hậu về quy mô và hiệu quả hoạt động.

James Hong, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu về di động tại Macquarie, cho biết: “Công việc thực hiện tổng thể rất chậm”. Một số bước mà công ty đã vạch ra như một phần của chiến lược, nghĩ ra cách sử dụng nhiều sự kiện nội địa hơn từ Trung Quốc, "không có gì mới”, ông nói.

Lỗ hoạt động của hãng đạt tổng cộng 414,3 tỷ yên (2,63 tỷ USD) trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3, so với ước tính trung bình là lỗ 315,6 tỷ yên trong cuộc khảo sát 22 nhà phân tích của LSEG và lợi nhuận 1,2 nghìn tỷ yên một năm trước đó.

Honda ghi nhận tổng lỗ liên quan đến xe điện là 1,45 nghìn tỷ yên trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3 và dự kiến sẽ phải đối mặt với chi phí bổ sung 500 tỷ yên trong năm tài chính vừa bắt đầu. Con số này trái ngược với chi phí giảm giá trị mảng xe điện lên tới 2,5 nghìn tỷ yên mà Honda ước tính hồi tháng 3.

Khách tham quan chiêm ngưỡng chiếc xe điện HONDA E:N2 được trưng bày tại Triển lãm Ô tô Quốc tế Bangkok lần thứ 47 năm 2026 vào tháng 3 vừa qua. Ảnh: Getty Images.

Công ty vẫn kỳ vọng sẽ quay trở lại có lãi trong năm nay, dự báo lợi nhuận 500 tỷ yên nhờ các biện pháp cắt giảm chi phí và mảng kinh doanh xe máy sinh lời.

"Mảng kinh doanh xe máy sẽ mở rộng năng lực sản xuất tại Ấn Độ và hướng tới doanh số kỷ lục 22,8 triệu chiếc”, Honda cho biết trong báo cáo thu nhập.

Doanh số mạnh tại Ấn Độ và Brazil đã giúp mảng kinh doanh xe đạt doanh số và lợi nhuận hoạt động kỷ lục trong năm tài chính chính thức kết thúc vào tháng 3, giúp công ty giảm thiểu tác động của việc giảm giá trị mảng kinh doanh xe điện cũng như doanh thu bán ô tô giảm tại các thị trường điểm bao gồm Trung Quốc.

Ông Hong cho biết mảng kinh doanh xe máy của Honda cũng đang đối mặt với áp lực về biên lợi nhuận do quá trình chuyển đổi sang xe điện tại một số thị trường trọng điểm như Ấn Độ và Việt Nam.

"Họ chỉ có một khoảng thời gian giới hạn để hành động", ông Hong nhận định về tình hình của Honda. Công ty dự kiến giá nguyên vật liệu tăng cao, bao gồm cả tác động của cuộc xung đột ở Trung Đông, sẽ gây thiệt hại 313 tỷ yên cho lợi nhuận hoạt động trong năm tài chính hiện tại.