Nâng vị thế hàng Việt tại Anh Quốc

Giá trị hợp tác gia tăng và mở rộng

Mối quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp giữa Việt Nam và Vương quốc Anh đang chứng kiến những bước chuyển mình mang tính lịch sử trên nền tảng Đối tác Chiến lược Toàn diện. Trong lĩnh vực kinh tế - thương mại, giao thương giữa hai nước liên tục duy trì đà tăng trưởng ổn định và ấn tượng.

Theo số liệu thống kê từ Cục Hải quan, năm 2025 ghi nhận cột mốc bứt phá khi kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Vương quốc Anh đạt khoảng 9,3 tỷ USD, tăng khoảng 10% so với năm 2024. Trong đó, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam đóng vai trò chủ lực, mang về khoảng 8,4 tỷ USD; ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Anh đạt khoảng 991 triệu USD. Đáng chú ý, bước sang năm 2026, chỉ tính riêng trong 3 tháng đầu năm, kim ngạch thương mại hai chiều đã nhanh chóng chạm mốc khoảng 2,36 tỷ USD.

Các sản phẩm như điện thoại và linh kiện (đạt khoảng 1,35 tỷ USD năm 2025) , máy vi tính, sản phẩm điện tử, máy móc thiết bị (đạt khoảng 1,30 tỷ USD) đã khẳng định năng lực sản xuất của Việt Nam đang dịch chuyển sâu hơn vào phân khúc có hàm lượng công nghệ cao và chuỗi giá trị toàn cầu.

Ngược lại, Việt Nam chủ yếu nhập khẩu từ Anh các mặt hàng có hàm lượng kỹ thuật cao như dược phẩm, máy móc thiết bị phục vụ sản xuất và các phương tiện vận tải. Đây là dòng vốn tư liệu sản xuất vô cùng quan trọng, trực tiếp phục vụ cho công cuộc nâng cấp năng lực chế biến, chế tạo và phát triển công nghiệp nội địa của Việt Nam.

Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Bộ Công thương Lê Hoàng Tài, khẳng định, dư địa hợp tác giữa hai quốc gia trong thời gian tới vẫn còn vô cùng rộng mở. Đặc biệt, Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc-Ailen (UKVFTA) tiếp tục là nền tảng, là chiếc "chìa khóa vàng" giúp hàng hóa Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh tại thị trường Anh thông qua các ưu đãi thuế quan vượt trội và các giải pháp thuận lợi hóa thương mại.

Trong bối cảnh cấu trúc kinh tế toàn cầu có nhiều biến động, thị trường Anh Quốc đặt ra những đòi hỏi khắt khe nhưng cũng mở ra không gian tăng trưởng lớn cho các doanh nghiệp biết chủ động thích ứng. Cục Xúc tiến thương mại khuyến nghị cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cần có tư duy tiếp cận thị trường một cách bài bản, chủ động tận dụng triệt để các cam kết trong Hiệp định UKVFTA. Doanh nghiệp không thể mãi đi theo lối mòn mà buộc phải nâng cao năng lực để đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật nội địa, đa dạng hóa phương thức thanh toán quốc tế và thắt chặt mối liên kết hữu cơ với các đối tác sở tại.

Ảnh minh họa. Nguồn: internet.

Thị trường không chỉ dừng lại ở các hoạt động mua bán hàng hóa đơn thuần mà đang dịch sang các trụ cột hợp tác mới. Điển hình như lĩnh vực năng lượng sạch, công nghiệp xanh, dược phẩm, sản xuất sinh học, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI). Việc Vương quốc Anh cùng Liên minh châu Âu đồng chủ trì Nhóm Đối tác quốc tế trong khuôn khổ Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) của Việt Nam, kết hợp với Bản ghi nhớ về Hợp tác Năng lượng Sạch được ký kết cuối năm 2025, chính là những viên gạch đầu tiên kiến tạo nên một hệ sinh thái hợp tác bền vững. Điều này mở đường cho dòng vốn đầu tư chất lượng cao từ Anh đổ vào các dự án hạ tầng xanh, hệ thống lưu trữ năng lượng và điện gió ngoài khơi tại Việt Nam.

Doanh nghiệp Việt cần "xanh hóa" từ nhà xưởng

Trao đổi với phóng viên Báo Xây dựng, ông Lê Đình Bá, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Vương quốc Anh cho biết: Thị trường Vương quốc Anh hiện nay là một thị trường có giá trị cao, tiêu chuẩn cao nhưng đồng thời cũng là thị trường dẫn dắt các xu hướng tiêu dùng bền vững trên thế giới. Cơ hội đối với doanh nghiệp Việt Nam, bao gồm cả các doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất vật liệu, chuỗi cung ứng công nghiệp và hàng tiêu dùng là rất lớn, nhưng thách thức cũng không hề nhỏ. Muốn đi đường dài và bứt phá tại Anh, doanh nghiệp Việt không thể chỉ dựa vào lợi thế giá rẻ hay ưu đãi thuế quan thuần túy mà phải thay đổi tư duy quản trị, bắt đầu từ việc "xanh hóa" quy trình.

Đánh giá sâu hơn về các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường Vương quốc Anh, dưới góc nhìn của một chuyên gia, ông Lê Đình Bá chia sẻ: Vương quốc Anh đang áp dụng những bộ tiêu chuẩn kỹ thuật rất nghiêm ngặt liên quan đến tăng trưởng xanh, giảm phát thải carbon và trách nhiệm xã hội. Đối với các sản phẩm nhập khẩu, họ không chỉ kiểm tra chất lượng sản phẩm cuối cùng, mà còn tiến tới truy xuất nguồn gốc từ khâu nguyên liệu thô, năng lượng sử dụng trong nhà máy cho đến quy trình đóng gói, logistics. Đây là một bài toán đòi hỏi đầu tư đồng bộ. Doanh nghiệp cần chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng tuần hoàn, giảm thiểu tác động môi trường ngay từ nhà xưởng trong nước.

Tham tán Lê Đình Bá đưa ra lời khuyên cho doanh nghiệp Việt: Điều quan trọng nhất là doanh nghiệp cần chuyển dần từ tư duy "xuất khẩu đơn hàng" sang tư duy "phát triển thị trường dài hạn". Điều này đòi hỏi đầu tư nhiều hơn vào sự tuân thủ (tiêu chuẩn), truy xuất nguồn gốc, bao bì, xây dựng thương hiệu, dữ liệu sản phẩm và khả năng duy trì quan hệ dài hạn với nhà mua hàng.

Trong bối cảnh thị trường Anh ngày càng chú trọng tính bền vững và quản trị rủi ro chuỗi cung ứng, doanh nghiệp nào xây dựng được độ tin cậy, minh bạch dữ liệu và năng lực tuân thủ tốt sẽ có lợi thế rất lớn. Về dài hạn, cạnh tranh bằng giá sẽ ngày càng khó bền vững, trong khi cạnh tranh bằng tiêu chuẩn, độ tin cậy và định vị thương hiệu sẽ trở thành yếu tố quyết định.