Khuyến khích những ý kiến phản biện, đề xuất mới

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh với đại diện Thường trực HĐND, lãnh đạo các Ban của HĐND các tỉnh, thành phố dự thính tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Trọng Hiếu

Nhiều đề xuất tâm huyết, thiết thực

- Thưa bà, tham gia dự thính phiên thảo luận tại Hội trường tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI về kinh tế - xã hội, bà cảm nhận như thế nào về tinh thần trách nhiệm của các đại biểu cũng như những đề xuất, hiến kế với việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển của đất nước?

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Cà Mau Lê Thị Nhung. Ảnh: An Nhiên

- Trước hết, tôi rất vinh dự và phấn khởi khi được dự thính phiên thảo luận tại Hội trường Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI về kinh tế - xã hội.

Qua theo dõi phiên thảo luận, tôi nhận thấy rõ không khí làm việc nghiêm túc, dân chủ, trách nhiệm và đầy tâm huyết của các đại biểu Quốc hội. Các ý kiến phát biểu đã phản ánh trung thực, khách quan tình hình kinh tế - xã hội, đời sống của Nhân dân ở các địa phương và những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của cử tri; nhiều ý kiến thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, thể hiện rõ vai trò là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân.

Các đề xuất, hiến kế của đại biểu không dừng ở việc nêu vấn đề mà đi vào giải pháp cụ thể, sát thực tiễn, có tính khả thi; tập trung vào tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Đây đều là những ý kiến thiết thực, có chất lượng, góp phần quan trọng để Quốc hội xem xét, quyết định các vấn đề trọng đại của đất nước.

Tiêu biểu như: ý kiến về khơi thông nguồn vốn dài hạn, nghiên cứu thí điểm chứng chỉ vàng của ĐBQH Lê Hoàng Anh (Gia Lai); đề xuất quy định thời hạn phân bổ ngân sách, khắc phục tình trạng dự toán chưa phân bổ kéo dài của ĐBQH Hoàng Quang Hàm (Tây Ninh); đề xuất gắn thu nhập của cán bộ cấp xã với kết quả công việc của ĐBQH Trần Thị Thu Phước (Quảng Ngãi); đề xuất xây dựng giải pháp phát triển doanh nghiệp đặc thù vùng Đồng bằng sông Cửu Long của ĐBQH Tạ Minh Tâm (Đồng Tháp); ý kiến xem xét giảm lãi suất cho vay thực tế là trọng tâm điều hành, xây dựng phương án vốn cho tăng trưởng năm 2027 và đánh giá chất lượng tăng trưởng bằng thu nhập thực, việc làm bền vững của ĐBQH Trịnh Xuân An (Đồng Nai)…

ĐBQH Nguyễn Bình Tân (Cà Mau) phát biểu thảo luận tại hội trường sáng 31/10. Ảnh: Khánh Duy

Đặc biệt, ĐBQH Nguyễn Bình Tân (Cà Mau) đã nêu vấn đề rất sát thực tiễn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long: “thuận thiên” không có nghĩa là thụ động mà phải kết hợp hài hòa giữa giải pháp công trình và phi công trình, giữa thích ứng với tự nhiên và chủ động kiểm soát những tác động bất lợi của tự nhiên; đồng thời, kiến nghị Chính phủ sớm hoàn thành thủ tục chuẩn bị đầu tư, bố trí vốn cho 8 dự án trọng điểm giai đoạn 2026 - 2030 (như hệ thống kiểm soát điều tiết nguồn nước phía nam quốc lộ 1A tại Cà Mau, vùng bờ nam sông Hậu), tích hợp đường ven biển với công trình phòng, chống biến đổi khí hậu và phân bổ vốn theo mức độ rủi ro, quy mô dân cư được bảo vệ. Đây là những kiến nghị được cử tri Cà Mau đặc biệt quan tâm.

Bảo đảm để cán bộ yên tâm công tác, tận tụy với công việc

- Từ thực tiễn sinh động của chính quyền địa phương 2 cấp, theo bà, cần tiếp tục quan tâm tháo gỡ những điểm nghẽn nào trong thực thi để bảo đảm các mục tiêu tăng trưởng cũng như chất lượng cuộc sống người dân?

Đại biểu HĐND các tỉnh, thành phố dự thính phiên thảo luận tại hội trường sáng 30:10. Ảnh: Khánh Duy

- Thực tiễn từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cho thấy bộ máy vận hành cơ bản thông suốt, gần dân hơn, giải quyết công việc hiệu suất hơn; chủ trương này là đúng đắn, phù hợp yêu cầu đổi mới, tinh gọn tổ chức bộ máy. Tuy nhiên, qua theo dõi, giám sát và tham gia chỉ đạo hoạt động ở địa phương, tôi nhận thấy vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc cần được tập trung tháo gỡ để mô hình này phát huy đầy đủ hiệu quả.

Trước hết, hoàn thiện hệ thống quy định, quy trình, thủ tục phù hợp với mô hình mới. Kiến nghị các Bộ, ngành tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất sửa đổi các quy định về quy trình, thủ tục thực hiện nhiệm vụ trên các lĩnh vực, nhất là quy hoạch, đầu tư, đất đai và thủ tục hành chính đối với người dân, doanh nghiệp; bảo đảm phù hợp với tổ chức chính quyền 2 cấp, với số lượng cán bộ, công chức hiện có và yêu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong xử lý công việc. Cùng với đó, cần thực hiện phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, hướng dẫn, kiểm tra và nâng cao năng lực thực thi, để cấp xã nhận được nhiệm vụ thì có đủ điều kiện để thực hiện tốt, đáp ứng yêu cầu.

Song song với đó, sớm hoàn thiện việc xác định vị trí việc làm, đẩy nhanh việc sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức. Kiến nghị Chính phủ chỉ đạo hoàn thành sớm việc xây dựng danh mục, khung năng lực vị trí việc làm; đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, bố trí cán bộ, công chức đúng người, đúng việc; đồng thời, đổi mới công tác tuyển dụng, tuyển chọn, sàng lọc theo hướng thu hút người có trình độ, năng lực, kết hợp đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên, nhất là đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã - nơi trực tiếp giải quyết công việc của người dân.

Một yêu cầu quan trọng nữa là sớm hoàn thiện chính sách tiền lương và chế độ đãi ngộ. Kiến nghị Chính phủ sớm hoàn thành cơ chế tiền lương tương xứng với nhiệm vụ, công việc của cán bộ, công chức, bảo đảm thu nhập, mức sống ở mức khá trở lên để cán bộ yên tâm công tác, tận tụy với công việc. Đây cũng là điều kiện quan trọng để thu hút, giữ chân người có năng lực, nhân tài tham gia vào hoạt động của bộ máy nhà nước, nhất là ở cơ sở và những vùng có điều kiện khó khăn.

Tôi tin rằng, khi những điểm nghẽn về thể chế, con người và chế độ đãi ngộ được tháo gỡ đồng bộ, chính quyền địa phương 2 cấp sẽ vận hành hiệu lực, hiệu quả hơn nữa. Qua đó, góp phần thực hiện tốt các mục tiêu tăng trưởng, nâng cao chất lượng phục vụ và chất lượng cuộc sống của Nhân dân.

Phát huy tối đa trí tuệ, tinh thần trách nhiệm của các đại biểu

- Từ cách thức tổ chức, điều hành phiên thảo luận của Quốc hội, địa phương học hỏi được kinh nghiệm gì, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn để phát huy hơn nữa trí tuệ, tinh thần trách nhiệm của các đại biểu hiến kế cho sự phát triển, thư bà?

- Qua dự thính, tôi nhận thấy cách thức tổ chức, điều hành phiên thảo luận của Quốc hội rất bài bản, bảo đảm chất lượng; các vấn đề nêu ra được các Bộ, ngành giải trình trọng tâm, được đại biểu tiếp tục thảo luận, làm rõ để đi đến kết luận thống nhất. Từ đó, tôi rút ra một số kinh nghiệm để vận dụng vào hoạt động của HĐND cấp tỉnh, trong điều kiện thời gian tổ chức kỳ họp không dài, như sau:

Thứ nhất, tiếp tục đổi mới phương thức tổ chức và điều hành các phiên thảo luận. Người chủ trì cần phát huy tốt vai trò định hướng, gợi mở vấn đề; điều hành khoa học, dân chủ, linh hoạt, bảo đảm để đại biểu có điều kiện trao đổi thẳng thắn, đi vào trọng tâm, trọng điểm; tránh tình trạng phát biểu chung chung, trùng lặp. Mỗi ý kiến của đại biểu cần được tôn trọng, được giải trình, thảo luận, phân tích, làm rõ để đi đến thống nhất.

Chủ tọa điều hành Kỳ họp thứ Sáu, HĐND tỉnh Cà Mau khóa XI. Ảnh: Thành My

Thứ hai, phát huy dân chủ và trí tuệ tập thể. Mỗi đại biểu HĐND cần được tạo điều kiện thể hiện chính kiến, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của cử tri và đóng góp những ý kiến có chất lượng. Đặc biệt, cần khuyến khích những ý kiến phản biện, những đề xuất mới, những vấn đề còn khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn quản lý, điều hành ở cơ sở. Thường trực HĐND cần tạo điều kiện để đại biểu phát biểu nhiều hơn, qua đó nâng cao chất lượng và số lượng ý kiến thảo luận.

Thứ ba, nâng cao chất lượng chuẩn bị nội dung thảo luận, gắn với chuyển đổi số. Các vấn đề đưa ra thảo luận cần có thông tin, số liệu cụ thể, đánh giá đúng thực trạng, xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm; đồng thời gợi mở những giải pháp có tính khả thi, có trọng tâm và phù hợp với nguồn lực của địa phương. Để làm được điều này, cần gửi tài liệu sớm để đại biểu có thời gian nghiên cứu, đồng thời gắn với chuyển đổi số, như: số hóa tài liệu kỳ họp, đưa lên nền tảng điện tử để đại biểu truy cập, nghiên cứu mọi lúc, mọi nơi; xây dựng cơ sở dữ liệu, số liệu phục vụ thảo luận; ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận, tổng hợp ý kiến cử tri và ý kiến đại biểu. Đồng thời, phát huy vai trò đại biểu trong việc chủ động nắm tình hình địa phương, cơ sở, tăng cường tiếp xúc cử tri, chuẩn bị ý kiến và tích cực tham gia thảo luận, đề xuất giải pháp thiết thực.

Thứ tư, cụ thể hóa các ý kiến đóng góp thành hành động thực tiễn. Những ý kiến tâm huyết, những hiến kế xác đáng của đại biểu phải được cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, tiếp thu, giải trình và cụ thể hóa thành nghị quyết, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, có phân công trách nhiệm và lộ trình thực hiện rõ ràng; đồng thời tăng cường theo dõi, đôn đốc, giám sát việc thực hiện, báo cáo kết quả để cử tri biết, theo dõi.

Tôi tin rằng, việc vận dụng những kinh nghiệm này sẽ góp phần nâng cao chất lượng kỳ họp HĐND, phát huy tối đa trí tuệ, tinh thần trách nhiệm của các đại biểu, qua đó đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cà Mau và của đất nước.

Xin trân trọng cảm ơn Bà!

KIỀU BẢO thực hiện