Kích hoạt 'lá chắn số' tích hợp AI chống xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Hồng
Trước nguy cơ xâm nhập mặn đe dọa sinh kế người dân tại các khu vực ven biển Đồng bằng sông Hồng, Quỹ VinFuture đã bắt tay cùng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội) đã triển khai sáng kiến ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ tiên tiến để tạo ra một 'lá chắn số' vững chắc, bảo vệ nền nông nghiệp xanh.
Tích hợp đa công nghệ trong dự án chống xâm nhập mặn
Dự án mang tên “Tích hợp mô hình vật lý và mô hình dựa trên dữ liệu trong giám sát và dự báo xâm nhập mặn phục vụ phát triển nông nghiệp xanh tại một số khu vực ven biển Đồng bằng sông Hồng”.

Quỹ VinFuture và Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội) chính thức công bố hợp tác triển khai Dự án “Tích hợp mô hình vật lý và mô hình dựa trên dữ liệu trong giám sát và dự báo xâm nhập mặn phục vụ phát triển nông nghiệp xanh tại một số khu vực ven biển Đồng bằng sông Hồng”. Ảnh: VinFuture.
“Trái tim” của dự án nằm ở hệ thống giám sát và dự báo tích hợp đa công nghệ hiện đại nhất. Không chỉ dựa vào các mô hình vật lý truyền thống, dự án tạo ra bước đột phá bằng việc ứng dụng mô hình trí tuệ nhân tạo (Machine Learning, Deep Learning), kết hợp dữ liệu viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) và mạng lưới cảm biến IoT.
Theo nhóm nghiên cứu, toàn bộ dữ liệu đa nguồn này sẽ được đồng bộ trên nền tảng không gian - thời gian DataCube. Khi kết hợp cùng mô hình vật lý, mô hình trí tuệ nhân tạo, viễn thám, IoT, hệ thống WebGIS, nền tảng này sẽ cho ra đời các bản đồ số có khả năng theo dõi và cảnh báo xâm nhập mặn ở mức độ gần với thời gian thực nhất.
Đáng chú ý, hệ thống mang lại khả năng cảnh báo sớm tình trạng xâm nhập mặn từ 1 đến 5 ngày. Đây là khoảng "thời gian vàng", giúp nông dân có thể chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, lên kế hoạch tích trữ nước ngọt, từ đó giảm thiểu các thiệt hại kinh tế do hạn mặn gây ra.
Đưa nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra cánh đồng
Điểm khác biệt lớn nhất của dự án là tính ứng dụng thực tiễn cao. Hệ thống không chỉ cung cấp số liệu, mà sẽ chuyển hóa dữ liệu phức tạp thành các khuyến cáo dễ hiểu, giúp nông dân có thể trực tiếp ứng dụng vào hoạt động sản xuất thường ngày.
Chủ nhiệm dự án là PGS.TS. Nguyễn Hữu Duy, một chuyên gia dày dặn kinh nghiệm với hơn 100 bài báo quốc tế về phòng chống thiên tai và biến đổi sử dụng đất. Chia sẻ về dự án, PGS.TS. Duy khẳng định: "Sự hỗ trợ từ Quỹ VinFuture giúp việc triển khai dự án ngoài thực địa thuận lợi hơn và có thể mở rộng phạm vi ứng dụng của dự án. Quan trọng hơn, sự kết nối và lan tỏa từ Quỹ VinFuture sẽ góp phần đưa các kết quả nghiên cứu đến gần hơn với người dân, cơ quan quản lý và doanh nghiệp, từ đó nâng cao tác động xã hội của dự án và thúc đẩy nông nghiệp xanh một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn”.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Duy - Chủ nhiệm dự án, Phó Trưởng Bộ môn Địa Nhân văn và Quy hoạch, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội) đang khảo sát thực địa.
Nói về tầm nhìn của dự án, TS. Lê Thái Hà - Giám đốc Điều hành Quỹ VinFuture chia sẻ kỳ vọng dự án sẽ hỗ trợ thiết thực cho cơ quan quản lý và người dân trong việc ra quyết định, qua đó thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang một mô hình nông nghiệp xanh, bền vững và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.
Dự án dự kiến sẽ được triển khai trong thời gian 2 năm, quy tụ sự tham gia phối hợp của các tổ chức hàng đầu trong nước như Trường Đại học Thủy Lợi, Viện Khoa học Tài nguyên nước, cùng các tổ chức quốc tế uy tín như Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) và Đại học Edinburgh (Scotland).
Sự kết hợp giữa công nghệ tiên tiến và các đối tác nghiên cứu đa quốc gia hứa hẹn sẽ biến dự án này thành một "lá chắn số" đắc lực, bảo vệ vững chắc sinh kế cho hàng triệu nông dân trước những tác động tiêu cực của thiên tai và môi trường.










