Kích hoạt lộ trình đầu tư cao tốc Nha Trang - Đà Lạt theo phương thức PPP

Tín hiệu thuận

Chỉ hai tuần sau khi nhận được “đèn xanh” từ Bộ Xây dựng, UBND tỉnh Khánh Hòa đã chấp thuận cho Liên danh Đèo Cả - Thịnh Vượng (đại diện là Công ty cổ phần Tập đoàn Đèo Cả) nghiên cứu, lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đoạn Nha Trang - Đà Lạt thuộc tuyến cao tốc Nha Trang - Liên Khương theo phương thức đối tác công tư (PPP), dự kiến áp dụng hợp đồng BOT.

Động thái này đánh dấu Dự án chính thức chuyển từ giai đoạn nghiên cứu chủ trương sang bước chuẩn bị đầu tư, tạo cơ sở để hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định chủ trương đầu tư.

Phối cảnh Dự án cao tốc Nha Trang - Đà Lạt. Ảnh tư liệu

Tại công văn số 8873/UBND-XDNĐ, UBND tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh việc chấp thuận chỉ nhằm phục vụ công tác chuẩn bị đầu tư theo quy định của pháp luật, không phải quyết định lựa chọn nhà đầu tư và không làm phát sinh bất kỳ quyền ưu tiên nào của Liên danh Đèo Cả - Thịnh Vượng trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án.

Theo yêu cầu của UBND tỉnh Khánh Hòa, Liên danh Đèo Cả - Thịnh Vượng phải hoàn thành Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và gửi hồ sơ về UBND tỉnh, Sở Tài chính trong thời hạn không quá 6 tháng kể từ ngày ban hành văn bản. Nhà đầu tư tự chịu toàn bộ chi phí, rủi ro trong quá trình khảo sát, nghiên cứu và lập hồ sơ theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức PPP.

Để bảo đảm tiến độ, UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đề nghị UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan phối hợp, cung cấp thông tin, tạo điều kiện để nhà đầu tư khảo sát trên địa bàn; đồng thời giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các sở, ngành hướng dẫn, hỗ trợ nhà đầu tư trong quá trình lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Trước đó, cuối tháng 6/2026, trên cơ sở kết quả trao đổi với Bộ Tài chính, trong vai trò là cơ quan quản lý Nhà nước chuyên ngành, Bộ Xây dựng đã có văn bản thống nhất giao UBND tỉnh Khánh Hòa làm cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu đầu tư tuyến cao tốc Nha Trang - Liên Khương theo phương thức PPP.

“UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức nghiên cứu đầu tư phù hợp với quy mô, tính chất Dự án, đồng thời triển khai các thủ tục tiếp theo theo đúng quy định của Luật Đầu tư theo phương thức PPP, Luật Đường bộ, Luật Xây dựng và các quy định pháp luật có liên quan; báo cáo kết quả và đề xuất các vấn đề vượt thẩm quyền”, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nêu rõ.

Đáng chú ý, Liên danh Đèo Cả - Thịnh Vượng có sự tham gia của Công ty cổ phần Tập đoàn Đèo Cả, một trong những doanh nghiệp tư nhân nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư hạ tầng giao thông theo phương thức PPP. Doanh nghiệp này hiện là nhà đầu tư hoặc tham gia đầu tư nhiều dự án cao tốc trọng điểm như Đồng Đăng - Trà Lĩnh, Hữu Nghị - Chi Lăng, Bắc Giang - Lạng Sơn và Trung Lương - Mỹ Thuận…

Việc một doanh nghiệp giàu kinh nghiệm như Đèo Cả chủ động đề xuất nghiên cứu Dự án không chỉ cho thấy sự quan tâm của khu vực tư nhân đối với tuyến cao tốc này mà còn phản ánh sức hấp dẫn của Dự án, bất chấp quy mô đầu tư lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp và thời gian chuẩn bị kéo dài.

“Đây cũng là tín hiệu tích cực cho khả năng huy động nguồn lực xã hội tham gia phát triển kết cấu hạ tầng giao thông theo phương thức PPP, đặc biệt là lĩnh vực đường bộ cao tốc có quy mô lớn trong giai đoạn tới”, ông Trần Chủng – Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình đường bộ cho biết.

Lợi thế từ đầu tư PPP

Không phải ngẫu nhiên việc chuẩn bị đầu tư Dự án cao tốc Nha Trang - Đà Lạt theo phương thức PPP được các cơ quan quản lý trung ương và địa phương triển khai từng bước, thận trọng. Quy mô cũng như mức độ phức tạp của Dự án phần nào được thể hiện trong Tờ trình số 7435/TTr-UBND do UBND tỉnh Khánh Hòa trình Thủ tướng Chính phủ vào đầu tháng 6/2026.

Theo đề xuất, tuyến cao tốc sẽ được đầu tư hoàn chỉnh 4 làn xe, dài khoảng 80,8 km, bề rộng nền đường từ 22 m đến 24,75 m, tốc độ thiết kế 80 - 100 km/h. Dự án dự kiến xây dựng khoảng 13,17 km cầu cùng 2 hầm đường bộ quy mô lớn là Khánh Lê dài khoảng 1,56 km và Bidoup dài khoảng 1,44 km. Cả hai hầm đều được đầu tư hoàn chỉnh với 2 ống hầm độc lập, phục vụ mỗi chiều xe chạy.

Với quy mô trên, sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án lên tới 25.058 tỷ đồng - quy mô vốn này thuộc diện lớn bậc nhất trong số các tuyến cao tốc đã và đang được đầu tư tại khu vực Tây Nguyên và Nam Trung Bộ.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Việt Hùng, các dự án cao tốc theo phương thức PPP đều đòi hỏi nguồn vốn rất lớn, trong khi thời gian thu hồi vốn kéo dài và khả năng cân đối ngân sách còn hạn chế.

Vì vậy, việc huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân được xem là giải pháp phù hợp để chia sẻ gánh nặng đầu tư với Nhà nước, đồng thời đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình hạ tầng chiến lược.

Lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa cũng cho rằng, khác với nhiều công trình hạ tầng khác, tuyến cao tốc có khả năng tạo nguồn thu trực tiếp thông qua hoạt động thu phí sử dụng đường bộ. Đây là cơ sở quan trọng để huy động nguồn lực xã hội, giảm áp lực cho ngân sách và phân chia hợp lý trách nhiệm, rủi ro giữa Nhà nước với nhà đầu tư. Đồng thời, mô hình PPP cũng phát huy thế mạnh của khu vực tư nhân trong huy động vốn, quản trị tiến độ, kiểm soát chi phí và vận hành công trình sau khi hoàn thành.

Theo phương án tài chính được đề xuất, nhà đầu tư sẽ tham gia khoảng 8.772 tỷ đồng, tương đương 35% tổng mức đầu tư; phần vốn Nhà nước khoảng 16.286 tỷ đồng, chiếm 65%.

Trong đó, ngân sách tỉnh Khánh Hòa dự kiến bố trí 1.500 tỷ đồng, tỉnh Lâm Đồng 768 tỷ đồng, phần còn lại khoảng 14.018 tỷ đồng được kiến nghị bố trí từ ngân sách trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, tỷ lệ vốn Nhà nước ở mức 65% được xác định trên cơ sở đặc thù của Dự án khi tuyến đi qua khu vực địa hình miền núi phức tạp, có nhiều cầu, hầm kỹ thuật, tổng mức đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài và lưu lượng phương tiện trong giai đoạn đầu chưa cao.

Theo tính toán của địa phương, nếu giảm tỷ lệ vốn Nhà nước tham gia, thời gian hoàn vốn sẽ kéo dài đáng kể, ảnh hưởng đến tính khả thi tài chính cũng như khả năng thu hút nhà đầu tư và các tổ chức tín dụng.

Với mức phí khởi điểm dự kiến 2.100 đồng/km đối với xe tiêu chuẩn và cơ cấu nguồn vốn nêu trên, thời gian hoàn vốn của Dự án khoảng 24 năm, 3 tháng và 7 ngày.

“So với phương án đầu tư công, Nhà nước sẽ giảm đáng kể áp lực bố trí vốn cho công trình. Bên cạnh đó, kinh nghiệm cho thấy, các dự án đường cao tốc do khối tư nhân đảm nhận luôn có tiến độ tốt hơn, qua đó sớm đưa tuyến cao tốc Nha Trang - Đà Lạt vào khai thác, sớm hình thành hành lang vận tải Đông - Tây kết nối khu vực Tây Nguyên với hệ thống cảng biển nước sâu Nam Trung Bộ, đặc biệt là Khu kinh tế Vân Phong” - ông Trần Chủng đánh giá./.