Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TP.HCM đã tinh gọn mạnh tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.
Cấp xã đang trở thành tuyến đầu quản trị công, trực tiếp giải quyết ngày càng nhiều vấn đề của người dân, doanh nghiệp. Nhưng quyền được giao xuống chỉ thực sự phát huy khi đi cùng năng lực quyết định, giám sát và kiểm soát quyền lực tương xứng. Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, củng cố HĐND cấp xã đặt ra yêu cầu thiết kế lại vị trí, tổ chức và điều kiện hoạt động để cơ quan dân cử đủ sức quyết định, giám sát đến cùng.
Từ yêu cầu thực tiễn, thành phố Đồng Nai kiến nghị hoàn thiện cơ chế phân bổ nguồn lực không chỉ dựa trên tiêu chí dân số và diện tích, mà cần bổ sung các tiêu chí về quy mô quản trị, trình độ phát triển, mức độ đô thị hóa, đặc điểm kinh tế - xã hội và khối lượng nhiệm vụ thực tế. Trên cơ sở đó, nghiên cứu cơ chế bố trí tổ chức bộ máy, biên chế, vị trí việc làm, số lượng cấp phó, phân bổ ngân sách và đầu tư hạ tầng theo hướng linh hoạt, phù hợp với đặc điểm của từng nhóm địa phương.
Sau hơn 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bức tranh hành chính của Cà Mau chuyển biến rõ nét. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và uỷ quyền tạo động lực mới cho cơ sở, nhưng đồng thời cũng đặt ra bài toán về năng lực cán bộ trước khối lượng công việc tăng lên đáng kể.
Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, TPHCM đã giảm số cơ quan chuyên môn từ 43 xuống còn 15, đồng thời phân cấp, ủy quyền hơn 1.000 nhiệm vụ cho các sở, ngành và cấp xã.
Sau sắp xếp, cấp xã có nơi là lõi đô thị, có nơi là vùng đô thị hóa nhanh, trung tâm động lực; có nơi là vùng ven đô, nông thôn, miền núi, sinh thái với những yêu cầu quản trị rất khác nhau. Tuy nhiên, cơ chế phân bổ nguồn lực, phân cấp thẩm quyền và hạ tầng số hiện vẫn chưa theo kịp sự khác biệt đó. Muốn cấp xã thực sự trở thành trung tâm vận hành mới ở cơ sở, trước hết phải để mỗi địa bàn có đủ không gian phát triển và điều kiện để phát huy lợi thế riêng.