Kiểm toán nhà nước chỉ ra sai sót khi chi trả chính sách Nghị định 178: Bộ Nội vụ yêu cầu xử lý nghiêm, không để thất thoát ngân sách

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng chủ trì họp báo cung cấp thông tin định kỳ Quý III/2026, chiều 11/9/2026, tại trụ sở Bộ Nội vụ, Hà Nội. Ảnh: BNV cung cấp

Tại buổi họp báo, bên cạnh việc công bố kết quả thực hiện nhiệm vụ 8 tháng đầu năm và phương hướng nhiệm vụ trọng tâm những tháng cuối năm 2026, lãnh đạo Bộ Nội vụ đã trao đổi, làm rõ một số nội dung dư luận xã hội quan tâm, trong đó có việc rà soát, xử lý các kiến nghị của Kiểm toán nhà nước liên quan đến chi trả chính sách, chế độ theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP của Chính phủ.

Ông Vũ Hải Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Biên chế, Bộ Nội vụ, thông tin cụ thể về việc rà soát thực hiện chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và lực lượng vũ trang trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy theo Nghị định 178 và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP ngày 15/3/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 178.

Ông Vũ Hải Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Biên chế, Bộ Nội vụ, thông tin về việc rà soát, xử lý kiến nghị của Kiểm toán nhà nước liên quan thực hiện chính sách theo Nghị định 178, tại họp báo chiều 11/9/2026. Ảnh: BNV cung cấp

Chính sách nhân văn, góp phần ổn định tư tưởng trong cả hệ thống chính trị

Theo ông Vũ Hải Nam, Nghị định 178 và Nghị định 67 là chính sách nhân văn, phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước trong thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và sắp xếp đơn vị hành chính của cả hệ thống chính trị. Chính sách đã góp phần tạo sự ổn định về tư tưởng, thống nhất trong hành động, hướng tới mục tiêu sắp xếp tổ chức bộ máy theo yêu cầu tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Trong quá trình triển khai, về cơ bản, các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan thuộc khối Đảng, đoàn thể, Quốc hội đã thực hiện tốt chính sách, kịp thời giải quyết chế độ cho các đối tượng chịu tác động của việc tinh gọn tổ chức bộ máy.

Tuy nhiên, sau thời gian triển khai, Kiểm toán nhà nước đã kiểm tra, kiểm toán việc chi trả ngân sách cho các đối tượng hưởng chính sách theo Nghị định 178 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 67). Trên cơ sở đó, Chính phủ đã có quan điểm chỉ đạo cụ thể. Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký Văn bản số 8183, đề nghị các bộ, ngành, cơ quan, địa phương căn cứ kết quả và kiến nghị tại Báo cáo số 1212 của Kiểm toán nhà nước để rà soát tổng thể.

Mục tiêu của việc rà soát là xác định rõ những vấn đề Kiểm toán nhà nước nêu; trường hợp cần thiết phải khắc phục thì thực hiện khắc phục; những thiếu sót hoặc vi phạm thì xử lý; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức trong quá trình xem xét, giải quyết chính sách.

Ông Vũ Hải Nam nhấn mạnh, theo Nghị định 178 và Nghị định 67, Chính phủ đã phân cấp triệt để cho các bộ, ngành và địa phương chịu trách nhiệm thực hiện chính sách. Trước hết phải xác định đúng đối tượng; thực hiện đầy đủ, đúng quy trình theo quy định; sau khi xác định đúng đối tượng thì phải tính toán, giải quyết và chi trả đúng chế độ, kịp thời.

Các trường hợp kiến nghị chiếm khoảng 0,3%

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nội vụ đã ban hành Văn bản số 9624/BNV-TCBC ngày 19/8/2026, đề nghị các bộ, ngành, địa phương sau khi rà soát khẩn trương gửi kết quả về Bộ Nội vụ. Các cơ quan phải làm rõ nội dung, trong đó có báo cáo, giải trình cụ thể đối với những trường hợp được Kiểm toán nhà nước kiến nghị. Kết quả rà soát phải gửi về Bộ Nội vụ trước ngày 15/9. Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Qua theo dõi và tổng hợp sơ bộ theo số liệu của Kiểm toán nhà nước, các bộ, ngành, địa phương thực hiện chính sách tương đối tốt. Số lượng trường hợp thuộc diện kiến nghị không lớn, chiếm chưa tới 1%, khoảng 0,3%.

Các vấn đề được Kiểm toán nhà nước kiến nghị chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Ông Vũ Hải Nam cho rằng cần đánh giá đầy đủ trên cơ sở các báo cáo giải trình của địa phương. Các chính sách được ban hành kịp thời, các bộ, ngành, địa phương cũng triển khai khẩn trương. Trong thời gian ngắn, có thể phát sinh những cách hiểu hoặc cách làm chưa thực sự nhất quán. Các nội dung cụ thể sẽ được Bộ Nội vụ tổng hợp sau khi nhận đủ kết quả rà soát.

Sai phạm phải chủ động khắc phục, thu hồi ngân sách

Về hướng xử lý khi phát hiện sai phạm, tinh thần chung là sau khi xác định các trường hợp có sai phạm, các bộ, ngành, địa phương phải chủ động khắc phục, xử lý kịp thời và thu hồi ngân sách nhà nước.

Đối với trường hợp người đã nghỉ theo chính sách muốn quay trở lại làm việc, việc tiếp tục bố trí, sử dụng thuộc trách nhiệm của địa phương. Căn cứ nhu cầu sử dụng, vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế, địa phương xem xét bố trí đối với trường hợp còn nguyện vọng tiếp tục công tác. Các cơ quan, tổ chức liên quan có trách nhiệm xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.

Về chuẩn hóa tiêu chí, quy trình và trách nhiệm khi thực hiện chính sách mới, ông Vũ Hải Nam cho biết mỗi chính sách đều có mục tiêu và đối tượng cụ thể. Các nghị định của Chính phủ và văn bản hướng dẫn của các bộ, đặc biệt là Bộ Nội vụ, đã quy định đầy đủ về quy trình, trình tự, thủ tục và trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân. Khi có chính sách mới, các bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm thực hiện nghiêm các quy định về phạm vi, đối tượng, trình tự, thủ tục; đồng thời tổ chức triển khai kịp thời, chi trả đúng quy định.

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng: Xử lý nghiêm sau rà soát, không để thất thoát ngân sách

Chia sẻ thêm về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng nêu rõ, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy là một cuộc cách mạng chưa có tiền lệ, được triển khai rất quyết liệt. Trong quá trình sắp xếp lại tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính, yếu tố con người luôn là vấn đề liên quan trực tiếp. Việc giảm đầu mối tổ chức bộ máy tất yếu dẫn đến giảm một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và giảm chi ngân sách.

Việc thực hiện chế độ, chính sách theo Nghị định 178 vừa là yêu cầu của nhiệm vụ, vừa thể hiện trách nhiệm, tính nhân văn của Đảng, Nhà nước đối với những người chịu tác động trong quá trình sắp xếp.

Thứ trưởng cho rằng, do đây là cuộc cách mạng lớn, chưa có tiền lệ, được triển khai trong thời gian ngắn, với yêu cầu cao và khối lượng công việc lớn, quá trình thực hiện khó tránh khỏi những vấn đề phát sinh, từ cách hiểu, nhận thức đến cách tổ chức thực hiện và áp dụng văn bản.

Mục tiêu của Nghị định 178 không phải là giảm con người, giảm số lượng một cách máy móc, mà là tinh giản để nâng cao chất lượng đội ngũ, năng lực thực thi công vụ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Vì vậy, các quy định về quy trình, đối tượng và mức hưởng chính sách được xây dựng chặt chẽ.

Tuy nhiên, khi vận hành một chính sách mới trên phạm vi rộng, phức tạp, việc tổ chức thực hiện phụ thuộc vào trách nhiệm, nhận thức, cách làm của từng cơ quan, đơn vị. Do đó, có thể có những nơi, những thời điểm thực hiện chưa đúng, chưa đầy đủ, dẫn đến sai sót, sai phạm được Kiểm toán nhà nước chỉ ra.

Ngay sau khi có kiến nghị của Kiểm toán nhà nước và thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nội vụ đã ban hành văn bản yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát, khắc phục những vấn đề được chỉ ra. Đến nay, Bộ đang tiếp tục tổng hợp ý kiến để có báo cáo tổng thể. Theo yêu cầu của Bộ, các đơn vị, địa phương phải chủ động rà soát, khắc phục và trên tinh thần xử lý nghiêm sau khi có kết quả rà soát.

“Không để thất thoát ngân sách, tài sản Nhà nước, nhưng cũng phải bảo đảm việc thực thi, vận hành bộ máy được thông suốt, đủ năng lực, đủ nhân lực để thực hiện những nhiệm vụ lớn hơn, đáp ứng yêu cầu về năng lực, hiệu quả của nền hành chính”, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng nhấn mạnh.

Bối cảnh triển khai và trách nhiệm của các cấp

Nghị định 178 được ban hành trong bối cảnh cả hệ thống chính trị thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị. Đây là chính sách lớn, tác động đến nhiều đối tượng thuộc các bộ, ngành, địa phương, lực lượng vũ trang và khối Đảng, đoàn thể.

Việc phân cấp triệt để cho bộ, ngành, địa phương vừa tạo điều kiện giải quyết nhanh chế độ cho người chịu tác động, vừa đặt ra yêu cầu cao về trách nhiệm người đứng đầu trong xác định đối tượng, thẩm định hồ sơ, tính toán chế độ và chi trả. Những sai sót chủ yếu được Kiểm toán nhà nước chỉ ra thuộc khâu tổ chức thực hiện, không làm thay đổi bản chất nhân văn của chính sách.

Bộ Nội vụ khẳng định sẽ tổng hợp đầy đủ kết quả rà soát trước thời hạn 15/9, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn thống nhất việc khắc phục, thu hồi (nếu có) và xử lý trách nhiệm theo quy định.

Buổi họp báo cũng thông tin một số nội dung khác dư luận quan tâm, như việc chưa có địa phương nào đề xuất tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, phường; phương án nghỉ Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027 dự kiến 7 ngày liên tục đối với cán bộ, công chức, viên chức; cùng kết quả nổi bật 8 tháng đầu năm trên các lĩnh vực thể chế, chính quyền địa phương 2 cấp, cải cách hành chính, tiền lương, người có công, việc làm và chuyển đổi số.

Với tinh thần công khai, minh bạch, Bộ Nội vụ khẳng định tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Kiểm toán nhà nước và các bộ, ngành, địa phương để việc thực hiện chính sách đúng quy định, không để thất thoát ngân sách, đồng thời bảo đảm ổn định tổ chức, tư tưởng và hiệu lực quản lý nhà nước trong giai đoạn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp./.