Kiểm toán Nhà nước 'gọi tên' loạt sai sót tại Dự án 5.000 tỉ đồng của Đạm Phú Mỹ

Hồ sơ năng lực Giám đốc và Ban quản lý dự án chưa phù hợp

Kiểm toán Nhà nước đã có báo cáo Tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2025 gửi Quốc hội. Đây là tổng hợp kết quả được rút ra từ 231 báo cáo kiểm toán của 126 nhiệm vụ kiểm toán triển khai trong năm 2025, chủ yếu đối với niên độ ngân sách năm 2024.

Trong đó, qua kiểm toán, cơ quan này đã chỉ ra nhiều tồn tại, sai sót tại Dự án nâng công suất phân xưởng NH3 của Nhà máy Đạm Phú Mỹ và Dự án xây dựng Nhà máy sản xuất phân NPK công nghệ hóa học do Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí - CTCP (PVFCCo, Đạm Phú Mỹ, HoSE: DPM) làm chủ đầu tư.

Cụ thể, trong chấp hành ngân sách nhà nước đối với chi đầu tư phát triển, các dự án lựa chọn nhà thầu chậm, thậm chí không thực hiện đăng tải thông tin lựa chọn nhà thầu theo quy định. Bên cạnh đó, công tác ký kết hợp đồng xây dựng còn thiếu chặt chẽ, nội dung chưa đầy đủ. Đáng chú ý, Đạm Phú Mỹ ký hợp đồng với nhà thầu khi hồ sơ dự thầu đã hết hiệu lực 22 ngày, đồng thời chưa có tài liệu chứng minh việc gia hạn hiệu lực hồ sơ dự thầu trước thời điểm ký kết (đối với gói thầu PMC).

Trong công tác quản lý chất lượng, dự án còn vi phạm khi khởi công xây dựng từ ngày 30.1.2016, trước thời điểm được cấp giấy phép xây dựng (ngày 21.11.2016). Công tác lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh dự án chưa đảm bảo trình tự, thủ tục theo quy định; việc xác định tác động môi trường còn sai sót.

Ngoài ra, Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ ra năng lực Ban Quản lý dự án chưa đáp ứng yêu cầu. Hồ sơ năng lực của Giám đốc và Ban QLDA chưa phù hợp quy định tại Nghị định số 59/2015/NĐ-CP; tư vấn giám sát thiếu chứng chỉ hành nghề hoặc chứng chỉ đã hết hạn.

Đối với công tác nghiệm thu, giải ngân, thanh toán và quyết toán, Kiểm toán Nhà nước xác định Dự án đầu tư nâng công suất phân xưởng NH3 của Nhà máy Đạm Phú Mỹ lập, thẩm tra và phê duyệt báo cáo quyết toán hoàn thành còn chậm so với quy định.

Đưa dự án vào sử dụng khi chưa được phê duyệt

Liên quan đến những tồn tại nói trên, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị Đạm Phú Mỹ kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân và xem xét xử lý theo quy định đối với việc Ban QLDA, Giám đốc Ban QLDA, các nhân sự giám sát thi công lắp đặt tại dự án không đảm bảo năng lực trong hoạt động xây dựng.

Đối với gói thầu EPC-NH3, Đạm Phú Mỹ phối hợp với các bên liên quan đánh giá các thiệt hại, xác định rõ trách nhiệm của từng bên trong việc chậm tiến độ thực hiện gói thầu 6,5 tháng. Đối với gói thầu EPC-NPK, Đạm Phú Mỹ tổ chức đánh giá thiệt hại, xác định trách nhiệm của việc chậm tiến độ gói thầu 15 tháng phần do nguyên nhân chủ quan.

Đồng thời, Kiểm toán Nhà nước cũng kiến nghị Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Tập đoàn Dầu khí Việt Nam) – công ty mẹ của Đạm Phú Mỹ, chỉ đạo Đạm Phú Mỹ kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân và xem xét xử lý theo quy định đối với Ban QLDA, Giám đốc Ban QLDA, các nhân sự giám sát thi công lắp đặt tại dự án không đảm bảo năng lực trong hoạt động xây dựng để xử lý theo đúng quy định. Việc Đạm Phú Mỹ đưa công trình vào khai thác, sử dụng khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra công tác nghiệm thu; Chậm lập và phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành để xử lý theo quy định.

Mặc dù bị Kiểm toán Nhà nước ‘gọi tên’ nhưng trên Báo cáo thường niên 2025 của Đạm Phú Mỹ cho thấy, đây là tổ hợp dự án tiêu biểu Đạm Phú Mỹ đã hoàn thành mục tiêu trong năm 2025. Liên quan tổ hợp dự án, Đạm Phú Mỹ cũng cho biết đã hoàn thành làm việc với 2 đoàn Kiểm toán Nhà nước, đã thực hiện xong kiểm toán dự án NH3 – NPK và đã hoàn thành phê duyệt Quyết toán vốn dự án.

Được biết, trong năm 2025, Tổ hợp dự án lớn “Nâng công suất phân xưởng NH₃ của Nhà máy đạm Phú Mỹ và xây dựng Nhà máy sản xuất NPK công nghệ hóa học” tiếp tục được vận hành, khai thác ổn định và đóng góp hơn 2.800 tỉ đồng doanh thu, xấp xỉ 16% trong tổng doanh thu của Đạm Phú Mỹ.