Kiên định bảo tồn, đưa di sản Huế thành nguồn lực phát triển bền vững

Lãnh đạo thành phố tặng hoa chúc mừng tại lễ tổng kết

Theo đánh giá tại hội nghị, năm 2025 tiếp tục là một năm để lại nhiều dấu ấn quan trọng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Cố đô Huế. Công tác trùng tu, tôn tạo di tích được triển khai bài bản, khoa học, tuân thủ nghiêm các nguyên tắc bảo tồn, đồng thời từng bước gắn kết với phát triển du lịch và kinh tế địa phương.

Trong năm, Trung tâm BTDTCĐ Huế đã khởi công mới 3 dự án và 1 hạng mục công trình. Nhiều di tích quan trọng được tập trung nguồn lực trùng tu, phục hồi, góp phần bảo vệ các giá trị gốc, gìn giữ diện mạo không gian di sản. Song song đó, Trung tâm cũng chủ động triển khai nhiều loại hình dịch vụ mới, ứng dụng khoa học - công nghệ hiện đại, giúp Di sản Huế đến gần hơn với công chúng và du khách trong nước, quốc tế.

Về nguồn lực đầu tư, tổng kế hoạch vốn bố trí cho công tác bảo tồn, tu bổ, phục hồi di tích trong năm 2025 là hơn 461,4 tỉ đồng. Trong đó, vốn bố trí trong năm đạt hơn 357,1 tỉ đồng, vốn kéo dài từ năm 2024 sang năm 2025 là hơn 104,2 tỉ đồng. Lũy kế giá trị giải ngân năm 2025 đạt gần 309,8 tỉ đồng, tương đương 67%. Số vốn còn lại hơn 151,7 tỉ đồng dự kiến được kéo dài và giải ngân 100% trong năm 2026 theo đúng quy định.

Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Khắc Toàn tặng bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho Phó Giám đốc Trung tâm Nguyễn Phước Hải Trung

Bên cạnh đó, Trung tâm tiếp tục tập trung công tác chuẩn bị đầu tư cho các dự án lớn trong giai đoạn trung hạn 2026 - 2030 và các dự án đã được bố trí vốn năm 2025, như tu bổ, phục hồi thích nghi Điện Thoại Thánh (lăng vua Gia Long); chiếu sáng, trang trí nghệ thuật khu vực Quảng trường Ngọ Môn và một số tuyến đường trong Hoàng thành; bảo tồn tổng thể và xây dựng nhà trưng bày Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế; phục hồi, tu bổ và tôn tạo vườn Cơ Hạ.

Không chỉ giữ vai trò bảo tồn giá trị văn hóa - lịch sử, Di sản Huế ngày càng khẳng định vị thế là động lực quan trọng cho phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Năm 2025, tổng lượng khách đến tham quan các di tích Huế đạt hơn 3,16 triệu lượt, tăng 14,2% so với cùng kỳ năm 2024. Tổng doanh thu từ hoạt động tham quan di tích đạt trên 473 tỉ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay, tăng hơn 51 tỉ đồng so với năm trước và đạt 110% kế hoạch Nhà nước giao.

Cùng với chuyển đổi số, công tác lưu trữ, số hóa dữ liệu di sản tiếp tục được Trung tâm chú trọng. Trong năm, đơn vị đã tiếp nhận và lưu trữ khoảng 400 bộ hồ sơ; biên mục 225 đơn vị bảo quản liên quan đến các công trình trùng tu, tu bổ di tích; tiếp nhận hàng chục nghìn file ảnh tư liệu quý về di tích Huế từ các cơ sở lưu trữ của Pháp như Viện Lưu trữ Hải ngoại (ANOM), Viện Viễn Đông Bác cổ (EFEO). Đây được xem là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn lâu dài và quảng bá di sản.

Tái hiện Lễ Ban Sóc Triều Nguyễn mở đầu cho Festival Huế 2026

Trên lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật, năm 2025 Trung tâm BTDTCĐ Huế đã phối hợp tổ chức 20 hoạt động quy mô lớn, góp phần quảng bá hình ảnh Huế, kích cầu du lịch và tạo nền tảng cho Festival Huế 2026. Trung tâm cũng đóng vai trò nòng cốt trong tham mưu xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động Năm Du lịch quốc gia và Festival Huế, từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong việc đưa di sản trở thành “không gian văn hóa sống”.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP. Huế Nguyễn Khắc Toàn biểu dương những nỗ lực, kết quả nổi bật mà Trung tâm BTDTCĐ Huế đạt được trong thời gian qua, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Chủ tịch UBND thành phố cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế cần sớm khắc phục, như một số di tích trong tình trạng xuống cấp, nguồn lực bảo tồn còn hạn chế so với khối lượng di sản rất lớn; chất lượng một số sản phẩm dịch vụ chưa tương xứng với tầm vóc di sản; không gian trải nghiệm, nhất là về đêm, còn dư địa để phát triển hấp dẫn hơn.

Bước sang năm 2026, Chủ tịch UBND TP. Huế yêu cầu Trung tâm BTDTCĐ Huế phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, sáng tạo trong cách làm, nhưng tuyệt đối không xa rời nguyên tắc bảo tồn khoa học. Trong đó, cần kiên định bảo tồn bền vững, chủ động hội nhập các chuẩn mực quốc tế; gắn kết chặt chẽ bảo tồn với phát huy giá trị di sản, hình thành hệ sinh thái “di sản - du lịch - công nghiệp văn hóa”; đẩy mạnh chuyển đổi số, số hóa tư liệu; xây dựng đội ngũ cán bộ bảo tồn, tăng cường công khai, minh bạch và phát huy vai trò giám sát của cộng đồng.

“Di sản Huế là tài sản vô giá không chỉ của riêng Huế mà của cả Việt Nam và nhân loại. Trách nhiệm của chúng ta là gìn giữ, phát huy và trao lại cho thế hệ mai sau trong trạng thái tốt hơn, sống động hơn, có ý nghĩa hơn”, Chủ tịch UBND TP. Huế nhấn mạnh, đồng thời khẳng định thành phố sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để Trung tâm BTDTCĐ Huế hoàn thành tốt vai trò “người gác đền” tin cậy của Di sản Cố đô.

Tin, ảnh: Liên Minh