Kiến tạo hạ tầng siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh

Tàu metro tuyến số 1 đi qua cầu Sài Gòn, nối giữa quận Bình Thạnh với thành phố Thủ Đức. (Ảnh: Hồng Đạt/TTXVN)

Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn phát triển mới sau hợp nhất.

Trong bối cảnh đó, với tinh thần “cụ thể hóa các nghị quyết bằng hành động,” Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai khởi công hàng loạt công trình trọng điểm, không chỉ định hình một siêu đô thị mang tầm vóc quốc tế và khu vực, mà còn mở ra không gian phát triển mới, tăng kết nối vùng và tạo lực kéo cho tăng trưởng dài hạn của đầu tàu kinh tế cả nước.

Những công trình dấu ấn

Các công trình, dự án được khởi công tại Thành phố Hồ Chí Minh từ đầu năm 2026 đến nay, có tính chất đa lĩnh vực, bao gồm hạ tầng giao thông công cộng khối lượng lớn, không gian hành chính-chính trị-công cộng, bảo tồn và phát huy giá trị di sản lịch sử-văn hóa, phát triển đô thị tri thức-sinh thái và hạ tầng cảng biển chiến lược.

Mặt khác, những công trình này có tác động lan tỏa, góp phần hiện thực hóa định hướng phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đô thị hiện đại, văn minh, nghĩa tình, năng động, sáng tạo, có sức cạnh tranh cao trong khu vực.

Các dự án được triển khai ngày 29/4 vừa qua như Tuyến metro số 2 Thành phố Hồ Chí Minh, đoạn Bến Thành-Thủ Thiêm; Quảng trường trung tâm Thành phố và Trung tâm hành chính của Thành phố; Cải tạo, chỉnh trang Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh; Khu đô thị Đại học Quốc tế tại xã Xuân Thới Sơn; trao Quyết định chấp thuận nhà đầu tư đối với Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.

Trước đó, vào ngày 15/1, Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã tổ chức khởi công, động thổ Tuyến metro số 2, đoạn Bến Thành-Tham Lương, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2 và Khu liên hợp thể dục, thể thao quốc gia Rạch Chiếc. Tổng quy mô, giá trị các dự án triển khai gần 500.000 tỷ đồng.

Mỗi dự án đều có ý nghĩa đặc biệt trong định hình hạ tầng của siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh và kết nối vùng trong tương lai gần.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công dự án metro Bến Thành-Tham Lương. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)

Nổi bật là tuyến metro số 2 Thành phố Hồ Chí Minh (đoạn Bến Thành-Thủ Thiêm, đoạn Bến Thành-Tham Lương) - công trình giao thông công cộng sức chở lớn, hiện đại, kết nối trung tâm với cửa ngõ Tây Bắc, Khu đô thị mới Thủ Thiêm và các sân bay Tân Sơn Nhất-Long Thành.

Cùng với đó, hai dự án cầu Phú Mỹ 2 và cầu Cần Giờ sẽ góp phần giảm tải cho hạ tầng hiện hữu, tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho khu vực phía Nam Thành phố, tăng kết nối với sân bay Long Thành và đô thị biển trong tương lai...

Các dự án như Khu Thể dục Thể thao quốc gia Rạch Chiếc; Quảng trường trung tâm - Trung tâm hành chính Thành phố tại Thủ Thiêm đều mang tính biểu tượng cho chiến lược phát triển siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự án Rạch Chiếc không chỉ là một công trình thể thao đơn thuần, mà là một tổ hợp đa chức năng tích hợp thể thao, văn hóa, dịch vụ, không gian công cộng và các thiết chế đô thị hiện đại.

Mang một giá trị khác, Dự án Quảng trường trung tâm Thành phố và Trung tâm hành chính của Thành phố hướng đến hình thành một không gian hành chính, chính trị, văn hóa, công cộng và cảnh quan đô thị mới của Thành phố.

Tham gia phát triển nhiều dự án tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông Trần Bá Dương, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải (THACO), chia sẻ các chủ trương, chính sách của Trung ương được triển khai mạnh mẽ, hiệu quả tại các địa phương.

Đặc biệt tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều nghị quyết mang tính chiến lược đã và đang được triển khai thực hiện một cách quyết liệt; trong đó có lĩnh vực phát triển đường sắt đô thị.

Là đơn vị được giao thi công tuyến metro số 2, ông Trần Bá Dương cho biết Tập đoàn cam kết ứng dụng công nghệ tiên tiến nhất và quản lý chất lượng một cách chặt chẽ, khoa học nhằm đảm bảo vận hành an toàn, chi phí đầu tư và vận hành tối ưu nhất.*Hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng

Việc đồng loạt triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Thành phố, mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển hạ tầng chiến lược, phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, cũng như thúc đẩy các mô hình hợp tác công-tư hiệu quả, đúng với tinh thần của Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, đồng thời tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số của thành phố.

Chia sẻ tại lễ khởi công các công trình trọng điểm dịp 30/4 vừa qua, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng những dự án được khởi công và triển khai sẽ góp phần định hình một siêu đô thị mang tầm vóc quốc tế và khu vực; sẽ tạo lập một không gian quản trị hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân tốt hơn; một hệ thống hạ tầng giao thông công cộng mang tính kết nối và dẫn dắt; một thiết chế văn hóa kết hợp hài hòa giữa phát triển đương đại và gìn giữ các giá trị lịch sử, văn hóa.

“Thành phố Hồ Chí Minh được giao sứ mệnh đi đầu. Đây là trách nhiệm rất lớn, là áp lực phải làm tốt hơn, nhanh hơn và hiệu quả hơn. Những công trình hôm nay được khởi công chính là những “viên gạch” cho một giai đoạn phát triển mới - với kỳ vọng tăng trưởng GDP hai con số, với khát vọng vươn tầm khu vực và quốc tế,” ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.

Sớm hoàn thành và đưa vào khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành. (Ảnh: Công Phong/TTXVN)

Hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn-Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục triển khai khởi công, hoàn thành hơn 100 dự án; trong đó có nhiều công trình trọng điểm như tuyến đường sắt Thủ Thiêm-Long Thành, cao tốc Hồ Tràm-Sân bay quốc tế Long Thành, mở rộng đường Nguyễn Tất Thành; cụm cảng biển Cái Mép Hạ, dự án cầu/hầm vượt biển Cần Giờ-Vũng Tàu…

Với tầm nhìn xa hơn, trong giai đoạn 2026-2030, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã xác định phát triển hạ tầng giao thông là một trong những chương trình đột phá, với mục tiêu đến năm 2030 cơ bản hoàn thành hệ thống giao thông khung, tăng cường kết nối liên vùng và ưu tiên phát triển đường sắt đô thịgắn với mô hình TOD với danh mục 77 công trình, dự án trọng điểm với tổng vốn đầu tư gần 1,8 triệu tỷ đồng; trong đó có 11 dự án đường sắt đô thị, 51 dự án đường bộ, 14 dự án hạ tầng kỹ thuật và 1 dự án đường thủy.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Thành phố Hồ Chí Minh xác định huy động và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực trong nhân dân theo nguyên tắc, thứ tự ưu tiên: bố trí, sử dụng vốn đầu tư công hiệu quả, giữ vai trò chủ đạo, dẫn dắt đầu tư; đồng thời đề xuất cơ chế tạo đột phá thu hút nguồn vốn từ khu vực tư nhân, vốn đầu tư nước ngoài, các tổ chức quốc tế theo phương thức đối tác công-tư, để nhanh chóng đầu tư hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng các vùng chức năng và các trục động lực.

Việc khởi công hàng loạt dự án trọng điểm thời gian qua cùng với việc đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án hiện hữu là bước đi cụ thể, thể hiện rõ quyết tâm của Thành phố Hồ Chí Minh trong việc đưa các chủ trương, đường lối lớn của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn, đặc biệt là sự chủ động lựa chọn và đồng loạt triển khai các dự án hạ tầng then chốt, có khả năng giải quyết các điểm nghẽn chiến lược và mở ra những không gian phát triển mới cho Thành phố./.