Kiến tạo hệ sinh thái du lịch từ lợi thế đô thị sân bay

Thác Ba Giọt (xã Phú Vinh) là một trong những điểm đến mới của Đồng Nai. Ảnh: Ngọc Liên

Đây cũng là một trong những nội dung được nhiều chuyên gia, doanh nghiệp du lịch đề cập tại Hội thảo khoa học Định hướng phát triển du lịch Đồng Nai trong bối cảnh mới (gọi tắt là Hội thảo phát triển du lịch), do UBND tỉnh tổ chức vào giữa tháng 3 vừa qua. Hội thảo này nhằm lắng nghe, ghi nhận, chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc xây dựng nghị quyết mới về phát triển du lịch của tỉnh (thay thế Nghị quyết số 04-NQ/TU, ngày 30-12-2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025).

Du lịch Ðồng Nai trước bối cảnh mới

Để có những ý kiến, đề xuất sát với tình hình thực tiễn của ngành du lịch Đồng Nai, tại Hội thảo phát triển du lịch, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vũ Xuân Trường đã có những đánh giá khái quát về ngành du lịch tỉnh thời gian qua, trong đó nhấn mạnh: Đồng Nai sở hữu “di sản xanh” độc nhất vùng Đông Nam Bộ với diện tích rừng tự nhiên rộng lớn gần 300 ngàn hécta và hệ thống sông, hồ, thác nước đặc sắc. Ngoài ra, với hơn 325 năm hình thành và phát triển, mang trong mình nhiều giá trị văn hóa, lịch sử, làng nghề truyền thống… cũng là những chất liệu quý để Đồng Nai xây dựng thương hiệu “du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí”; định hình bản sắc văn hóa, du lịch của địa phương.

Du khách tham quan Căn cứ Tà Thiết, xã Lộc Thạnh, tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Ngọc Liên

Song ông Vũ Xuân Trường cũng nhìn nhận, tuy sở hữu nhiều tài nguyên về tự nhiên và văn hóa nhưng du lịch Đồng Nai vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng. Nguyên nhân là do ngành du lịch Đồng Nai chưa tạo được nhiều điểm nhấn đặc trưng và hình thành rõ nét thương hiệu du lịch của tỉnh; hệ thống sản phẩm và dịch vụ du lịch còn thiếu sự đa dạng, tính liên kết và sức hấp dẫn; nhận thức đúng đắn về vai trò, vị trí của ngành du lịch trong phát triển kinh tế của các ngành, địa phương chưa đồng đều; hoạt động quảng bá xúc tiến du lịch còn thiếu tính sáng tạo, chất lượng chưa cao… Do đó, những ý kiến góp ý, góc nhìn đa chiều, những luận cứ của các nhà khoa học, chuyên gia liên ngành tại Hội thảo phát triển du lịch sẽ là cơ sở để Đồng Nai xây dựng và phát triển ngành du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng trong bối cảnh, vận hội mới.

Ngày 27-2-2026, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 05/NQ-HĐND thông qua điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo nghị quyết, một trong 4 vấn đề đột phá mà tỉnh đặt ra chính là: Đồng Nai phải triển khai các dự án đô thị, du lịch, dịch vụ nghỉ dưỡng đẳng cấp ven sông, ven núi, ven hồ, tập trung phát triển các khu đô thị - du lịch - dịch vụ kề cận Sân bay Long Thành; khu đô thị - du lịch núi Chứa Chan, hồ Núi Le; khu đô thị - du lịch hồ Suối Giai; khu đô thị - du lịch núi Bà Rá - Thác Mơ; chuỗi đô thị ven sông Đồng Nai (tập trung các khu vực đô thị: Biên Hòa, Long Thành, Nhơn Trạch).

Chuyên gia hiến kế

Với hàng chục tham luận, ý kiến phát biểu cũng như những đề xuất trực tiếp từ các chuyên gia du lịch, lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương, tại Hội thảo phát triển du lịch, bức tranh về ngành du lịch Đồng Nai trong tương lai được phác họa dưới góc nhìn đa chiều. Điển hình như một số tham luận về: Xây dựng đô thị du lịch Sân bay Long Thành gắn với quy hoạch hạ tầng và kiến tạo hệ sinh thái dịch vụ giải trí đẳng cấp quốc tế; Từ điểm nghẽn kết nối đến đô thị kết nối đa trải nghiệm: Tái định vị thương hiệu Đồng Nai trong vùng động lực phía Nam; Du lịch chất lượng cao đẳng cấp quốc tế, gắn liền với mô hình đô thị sân bay: Sân bay quốc tế Long Thành đóng vai trò là hạt nhân…

Nhận định về những tiềm năng, lợi thế từ Sân bay Long Thành, theo Thạc sĩ Đỗ Lê Phúc Tâm (Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh), Đồng Nai đang nổi lên như một động lực tăng trưởng chính của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, đóng vai trò cửa ngõ huyết mạch kết nối Đông Nam Bộ với Tây Nguyên và các khu vực khác. Sau khi thực hiện các chính sách tái cơ cấu và sáp nhập bộ máy, Đồng Nai đang tập trung phát triển hạ tầng đa phương thức, bao gồm: đường cao tốc, đường sắt, đường thủy nội địa và cảng biển. Sân bay Long Thành đóng vai trò hạt nhân kết nối các “siêu cụm” kinh tế như: cảng biển Cái Mép - Thị Vải, Trung tâm tài chính Thủ Thiêm và các khu công nghiệp tại các tỉnh, thành lân cận nên rất thuận lợi cho phát triển du lịch.

Tiến sĩ Lê Thị Hạnh An, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Đồng Nai có cửa ngõ chiến lược hàng không, logistics và giao thương của vùng phía Nam. Không chỉ nối các điểm trong tỉnh, Đồng Nai còn là trung gian giữa Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, duyên hải miền Trung và Campuchia. Vì vậy, bản sắc của tỉnh phải phản ánh năng lực kết nối các vùng kinh tế, chứ không chỉ nối các tuyến giao thông.

Theo Tiến sĩ Lê Thị Hạnh An, Đồng Nai vừa có thể khai thác lợi thế trạm dừng chân và trung chuyển vừa có thể là điểm du lịch đa trải nghiệm. Đồng Nai có rừng, hồ, nông nghiệp, văn hóa, tâm linh, lịch sử, công nghiệp, logistics và hàng không... Do đó, cần định vị đây không phải là địa phương chỉ có một loại hình du lịch mà có thể xây dựng một bản sắc du lịch nhiều lớp, hướng tới đô thị cửa ngõ kết nối đa trải nghiệm của vùng động lực phía Nam.

Ngọc Liên