Kiến tạo không gian quảng cáo văn minh

Ông Trần Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Thành phố Hà Nội mong muốn, qua Tọa đàm này, các hội viên trong Hiệp hội được cập nhật, phổ biến những điểm mới trong Luật sửa đổi và nghiêm túc thực hiện những quy định của Luật pháp trong lĩnh vực quảng cáo

Luật Quảng cáo 2025 thích ứng với sự đổi mới của thị trường và tiêu chuẩn quản lý

Luật Quảng cáo sửa đổi năm 2025 được Quốc hội thông qua ngày 16.6.2025 và có hiệu lực từ 1.1.2026.

Đây là lần điều chỉnh mang tính hệ thống đối với hoạt động quảng cáo sau hơn một thập niên, khi các mô hình truyền thông, tiêu dùng, công nghệ đã dịch chuyển sang nền tảng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, hành vi số và thương mại điện tử.

Trong bối cảnh ấy, việc phổ biến và hướng dẫn thi hành trở thành điểm nút để Luật đi vào cuộc sống, từ “văn bản” sang “thực tế”, từ “điều khoản” sang “chuẩn nghề nghiệp”.

Sự xuất hiện của đại diện Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ VHTTDL), Sở VHTT Hà Nội, cùng các doanh nghiệp quảng cáo cho thấy vai trò quan trọng của hiệp hội nghề nghiệp trong việc giải thích chế định pháp lý đến giới hành nghề và thị trường.

Ông Trần Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Thành phố Hà Nội cho biết: “Chúng tôi mong muốn, qua Tọa đàm này, các hội viên trong Hiệp hội được cập nhật, phố biến những điểm mới trong Luật sửa đổi và nghiêm túc thực hiện những quy định của Luật pháp trong lĩnh vực quảng cáo”.

Luật Quảng cáo 2012 được ban hành trong bối cảnh truyền thông còn do các phương tiện chính thống chi phối, mô hình tiêu thụ nội dung thuộc dạng tuyến tính và không gian quảng cáo chủ yếu nằm ở ngoài trời, trên báo in và truyền hình.

Hơn 1 thập kỷ trôi qua, cấu trúc thị trường đã thay đổi hoàn toàn: nội dung được phân phối qua nền tảng, quảng cáo gắn với thuật toán, việc đo lường dựa trên dữ liệu thời gian thực và giao dịch quảng cáo diễn ra xuyên biên giới mà không có ranh giới của chủ quyền truyền thống.

Luật Quảng cáo 2012 cũng bộc lộ những điểm bất cập, khó khăn trong việc thực thi, dẫn đến có những thời điểm quảng cáo tạm thời bị ngưng trệ.

Bởi vậy, Luật Quảng cáo 2025 được thiết kế theo hướng giảm độ cứng tiền kiểm, tăng tính hậu kiểm và trách nhiệm giải trình; đồng thời củng cố vai trò của hiệp hội nghề nghiệp, hệ thống tiêu chuẩn, cơ chế thi hành và phối hợp công nghệ. Đây cũng là xu hướng quản lý tại nhiều quốc gia có thị trường quảng cáo phát triển.

Theo ông Trần Anh Tuấn, Luật sửa đổi đã hoàn thiện quy định về nội dung quảng cáo, quản lý quảng cáo trên báo chí, môi trường mạng, dịch vụ xuyên biên giới và quảng cáo ngoài trời; phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn.

Bà Vũ Thu Thủy, Trưởng phòng Quảng cáo và tuyên truyền (Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện) hướng dẫn Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo

Những điểm sửa đổi nổi bật tạo nên trục thay đổi chính của Luật Quảng cáo 2025 là: Quảng cáo số và nền tảng xuyên biên giới; Tiêu chuẩn thông tin và trách nhiệm giải trình; Bảo vệ trẻ em và dữ liệu cá nhân; Quảng cáo ngoài trời gắn với mỹ quan đô thị.

Trong đó, lần đầu tiên, văn bản luật xác lập trách nhiệm pháp lý của nền tảng xuyên biên giới khi tham gia thị trường Việt Nam. Các nghĩa vụ về thuế, đại diện pháp lý, phối hợp gỡ bỏ nội dung vi phạm và minh bạch dữ liệu trở thành yêu cầu bắt buộc. Mục tiêu hướng đến một môi trường cạnh tranh công bằng và có khả năng bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng.

Nhóm sản phẩm có độ nhạy cao như: y tế, bất động sản, giáo dục, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng… được đặt dưới chế độ minh bạch thông tin cao hơn. Điều này nhằm giảm nguy cơ thông tin nhiễu hoặc việc gán ghép công dụng ngoài khả năng; đồng thời làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp, người phát hành nội dung và đơn vị quảng cáo.

Quảng cáo hành vi là xu hướng toàn cầu nhưng tiềm ẩn rủi ro đối với trẻ em - nhóm người dùng chưa có khả năng tự sàng lọc thông tin. Luật bổ sung nguyên tắc bảo vệ quyền riêng tư dữ liệu và giới hạn sử dụng nội dung không phù hợp trong quảng cáo trực tuyến, qua đó đặt nền tảng cho các chuẩn đạo đức nghề nghiệp trong môi trường số.

Không gian quảng cáo ngoài trời có vai trò đặc biệt trong đô thị lớn. Luật mới cho phép địa phương chủ động hơn trong phân vùng quảng cáo, tích hợp mỹ quan đô thị, quy hoạch cảnh quan và kinh tế đêm. Hà Nội, TP.HCM hay Đà Nẵng đang mở rộng thí điểm các mô hình LED thông minh và định vị quảng cáo theo lưu lượng người và phương tiện.

Quảng cáo là hoạt động kinh tế, song luôn gắn với môi trường văn hóa - xã hội cụ thể. Tại các đô thị lớn, quảng cáo ngoài trời tác động đến diện mạo thành phố, ký ức thị giác của công dân và trải nghiệm du lịch. Một chiến dịch quảng cáo đẹp có thể làm tăng giá trị đường phố, trong khi quảng cáo rối mắt sẽ gây tác động tiêu cực đến mỹ quan.

Luật Quảng cáo 2025 vì thế vừa xử lý kỹ thuật, vừa đặt nền cho “văn hóa quảng cáo”. Điều này được hiểu ở ba tầng: tôn trọng người tiêu dùng, bảo vệ trẻ em và tạo ra sản phẩm truyền thông có giá trị thẩm mỹ. Đây là xu hướng tương hợp với tiêu chuẩn quốc tế, trong đó đạo đức nghề nghiệp được xem như “xương sống mềm” bổ sung cho khung pháp lý.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Hà Nội Phạm Thành Minh cho rằng Luật Quảng cáo 2025 đã tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thực tiễn phát triển của thị trường quảng cáo hiện nay

Cầu nối giữa luật và thị trường

Bà Vũ Thu Thủy, Trưởng phòng Quảng cáo và tuyên truyền (Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện) cho biết: “Luật Quảng cáo 2025 xây dựng hành lang pháp lý thuận lợi, tạo điều kiện cho hoạt động của các doanh nghiệp quảng cáo phát triển mạnh mẽ”.

Trong đó, Luật đã sửa đổi, hoàn thiện các quy định của pháp luật về quảng cáo, bổ sung các vấn đề mới; luật hóa các quy định, cơ chế. Thực hiện nguyên tắc thống nhất về quản lý nhà nước, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phân cấp quản lý và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực này.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Quảng cáo 2025 và Nghị định 342/2025/NĐ-CP là mở rộng biên độ tham gia của tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong quá trình triển khai, từ hướng dẫn thực thi đến hòa giải tranh chấp và xây dựng chuẩn đạo đức hành nghề.

Cách tiếp cận này phù hợp với thông lệ quản lý hiện đại: Nhà nước thiết lập hành lang pháp lý và chuẩn khung, còn hiệp hội và thị trường vận hành các chuẩn hành nghề để tự điều chỉnh.

Bà Vũ Thu Thủy mong muốn, Hiệp hội Quảng cáo Thành phố Hà Nội tiếp tục là cầu nối giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp quảng cáo trong việc hoàn thiện chính sách, thực thi pháp luật, phát triển môi trường quảng cáo lành mạnh trên địa bàn Hà Nội.

Luật Quảng cáo 2025 và Nghị định 342/2025/NĐ-CP là khung pháp lý bắt buộc để sáng tạo trong khuôn khổ trách nhiệm; là cơ hội củng cố tiêu chuẩn quản lý và định hướng quảng cáo theo giá trị văn hóa, minh bạch và hiệu quả.

Trong thiết kế thể chế của Luật Quảng cáo 2025, Bộ VHTTDL giữ vai trò dẫn dắt các “tiêu chuẩn mềm” của thị trường quảng cáo, từ giá trị văn hóa, mỹ quan đô thị đến đạo đức nghề nghiệp. Đây là những trụ cột không thể thay thế bằng quy định kỹ thuật hay chế tài thuần túy.

Bộ đồng thời phối hợp với Bộ Công an, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương trong quản lý sản phẩm, dữ liệu người dùng, đối tượng trẻ em và nhóm hàng hóa đặc biệt, nhằm đảm bảo hành lang bảo vệ người tiêu dùng, chủ quyền an ninh quốc gia ở cấp độ liên ngành.

Hiệp hội Quảng cáo Thành phố Hà Nội thời gian qua đã chủ động trong phổ biến chính sách, tổ chức tập huấn, xây dựng cơ sở dữ liệu và tham gia góp ý cho quy hoạch quảng cáo ngoài trời. Vai trò ấy sẽ ngày càng quan trọng khi luật mới đi vào đời sống.

Luật Quảng cáo 2025 cùng Nghị định 342/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo ra chuyển động mang tính cấu trúc trong giai đoạn 2026-2030. Trước hết, thị trường quảng cáo số được đặt vào một khuôn khổ minh bạch hơn khi các nền tảng xuyên biên giới phải thực hiện nghĩa vụ pháp lý và trách nhiệm giải trình tương xứng với doanh thu tại Việt Nam.

Điều này giúp cân bằng sân chơi cạnh tranh, tạo dư địa cho doanh nghiệp nội địa phát triển các dịch vụ quảng cáo dựa trên dữ liệu, đo lường và sáng tạo nội dung - những năng lực cốt lõi của ngành trong thời kỳ kinh tế số.

Song song với đó, quảng cáo ngoài trời có điều kiện tái cấu trúc theo hướng công nghệ hóa và quy hoạch hóa.

Khi quảng cáo được tích hợp vào cảnh quan, quy hoạch giao thông, quy hoạch đất đai và không gian công cộng, giá trị kinh tế không dừng ở bán vị trí quảng cáo mà mở rộng sang kinh tế đêm, du lịch đô thị và nhận diện thương hiệu của thành phố.

Các đô thị như Hà Nội và TP.HCM dự kiến trở thành “mô hình thử nghiệm đô thị” trong “quảng cáo và không gian sáng tạo”, nơi yếu tố thẩm mỹ đóng vai trò trung gian giữa kinh tế và văn hóa, thúc đẩy công nghiệp văn hóa.

Khung pháp lý mới giúp củng cố hệ thống bảo vệ người tiêu dùng và thiết lập chuẩn đạo đức nghề nghiệp rõ ràng hơn. Nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ em được bảo vệ bằng nguyên tắc dữ liệu và nội dung, trong khi các nhóm sản phẩm nhạy cảm phải tuân thủ tiêu chuẩn minh bạch cao hơn.

Nếu được triển khai nhất quán, các động thái này sẽ góp phần khôi phục niềm tin đối với thông tin quảng cáo, vốn là tài sản mềm của thị trường truyền thông và thương mại.

Một đạo luật tốt cần có hệ sinh thái đi kèm: dữ liệu đo lường, kỹ thuật hậu kiểm, tiêu chuẩn nghề nghiệp và cơ chế giải quyết mâu thuẫn. Điều mà thị trường Việt Nam cần trong giai đoạn tới chính là bộ công cụ hỗ trợ thực thi.

Luật Quảng cáo 2025 tạo ra khung, còn thị trường, hiệp hội và cơ quan quản lý sẽ quyết định “chất lượng thực thi”.

Việc phổ biến và hướng dẫn luật trong giai đoạn đầu có ý nghĩa bản lề. Chương trình của Hiệp hội Quảng cáo Thành phố Hà Nội là một bước đi đúng thời điểm, thể hiện tinh thần chủ động của tổ chức nghề nghiệp trong việc đưa luật vào cuộc sống.

Luật Quảng cáo 2025 khi được thực thi sẽ tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, đóng góp vào nền kinh tế và góp phần kiến tạo diện mạo văn hóa đô thị, nâng chuẩn ngành quảng cáo Việt Nam trong giai đoạn hội nhập.

BẠCH NGỌC; ảnh: ĐỖ QUYÊN