Kiến tạo không gian văn hóa cộng đồng tại phường Cầu Giấy: Diện mạo mới từ tư duy đồng bộ
Hiện tại, phường Cầu Giấy đang triển khai Đề án cải tạo và chỉnh trang cảnh quan toàn diện tại các tuyến phố Thành Thái, Khúc Thừa Dụ và Công viên Cầu Giấy. Thông qua việc nâng cấp hệ thống chiếu sáng thông minh tích hợp camera AI, quy hoạch lại hệ sinh thái cây xanh đa sắc màu và lát đá granite toàn bộ vỉa hè… phường đặt mục tiêu kiến tạo một không gian đô thị hiện đại, bền vững và thân thiện với cộng đồng.
Hệ thống chiếu sáng thông minh và điểm nhấn kiến trúc cảnh quan
Quá trình đô thị hóa đòi hỏi các khu vực đô thị phải liên tục tái định hình không gian công cộng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của đời sống nhân dân. Tại phường Cầu Giấy, đồ án thiết kế cảnh quan vừa được phê duyệt tập trung chủ yếu vào trục giao thông Thành Thái, Công viên Cầu Giấy và tuyến phố Khúc Thừa Dụ được kỳ vọng sẽ là tiền đề để hoàn thành mục tiêu thiết lập một không gian đi bộ và sinh hoạt cộng đồng hoàn chỉnh, kết hợp hài hòa giữa yếu tố hiện đại và bản sắc văn hóa địa phương, ưu tiên tính bền vững, thân thiện với môi trường, bảo đảm tính kế thừa và phát triển để tạo ra một không gian đa chức năng, linh hoạt.

Theo Đề án cải tạo và chỉnh trang cảnh quan toàn diện tại các tuyến phố Thành Thái, Khúc Thừa Dụ và Công viên Cầu Giấy, phường Cầu Giấy sẽ quy hoạch lại hệ sinh thái cây xanh đa sắc màu. Ảnh phối cảnh của đề án.
Trong cấu trúc không gian đô thị ấy, hệ thống chiếu sáng đóng vai trò “xương sống” định hình diện mạo ban đêm. Trong đó, phường Cầu Giấy sẽ tập trung xây dựng hệ thống chiếu sáng nghệ thuật thông minh được thiết kế chuyên biệt tại 4 cổng Công viên Cầu Giấy, 3 cổng chào, khu vực phố sách, khu ẩm thực, sân khấu và các điểm chụp ảnh. Công nghệ đèn LED hiện đại được ứng dụng triệt để nhờ ưu thế thẩm mỹ cao, độ bền vượt trội và khả năng tiết kiệm năng lượng tối ưu.
Đại diện Ban Quản lý dự án Đầu tư – Hạ tầng phường Cầu Giấy cho biết, đơn vị thiết kế đã xây dựng hệ thống chiếu sáng đa cấp độ, kết hợp nhuần nhuyễn giữa chiếu sáng tổng thể với chiếu sáng điểm nhấn tại các khu vực cây xanh, công trình kiến trúc và các không gian chức năng. Tại một số vị trí, hệ thống đèn năng lượng mặt trời cũng được nghiên cứu ứng dụng nhằm bảo vệ môi trường. Đồng thời, tích hợp hệ thống điều khiển tự động, cho phép điều chỉnh cường độ, màu sắc và hiệu ứng ánh sáng linh hoạt theo thời gian, không gian và tính chất của từng sự kiện, hoạt động văn hóa diễn ra trên địa bàn.
Song song với chiếu sáng nghệ thuật, công tác lắp dựng mới hệ thống cột đèn và trang trí cảnh quan được rà soát tỉ mỉ. Đồ án tiến hành thay thế và lắp đặt mới 28 cột đèn chiếu sáng hiện có bằng 28 cột đèn chiếu sáng thông minh cao 11m, sử dụng công nghệ led tiên tiến, đặt trên hệ thống khung móng bê tông cốt thép kiên cố. Bên cạnh đó, các cột đèn còn tích hợp cụm phát wifi miễn phí và hệ thống camera AI, biến vỉa hè thành một không gian số tiện ích. Hệ thống đèn chiếu sáng trang trí có công suất phù hợp cũng được bổ sung tại các góc, vị trí trọng điểm và khu vực 4 cổng Công viên Cầu Giấy, đặc biệt là những nơi hiện trạng còn thiếu ánh sáng để bảo đảm khả năng quan sát và an toàn toàn diện.
Quy hoạch hệ sinh thái cây xanh và chỉnh trang hạ tầng vỉa hè
Cùng với việc cải tạo, nâng cấp hệ thống chiếu sang, phường Cầu Giấy sẽ tập trung chỉnh trang hệ thống cây xanh, không gian nghỉ ngơi, nhằm tạo nên một hệ sinh thái đô thị đồng bộ tại phường Cầu Giấy. Cụ thể, công tác khảo sát và đánh giá tổng thể hiện trạng cây xanh được thực hiện nghiêm ngặt nhằm xác định chủng loại, vị trí, tình trạng sinh trưởng và mức độ phù hợp với định hướng kiến trúc cảnh quan. Đối với những cây xanh không phù hợp về chủng loại, hình thái, vị trí hoặc chưa bảo đảm tính đồng bộ, mỹ quan đô thị, phương án đánh chuyển và thay thế được triển khai tuân thủ đúng quy định kỹ thuật.

Theo đề án, hệ thống chiếu sáng nghệ thuật thông minh sẽ được thiết kế chuyên biệt tại các cổng Công viên Cầu Giấy. Ảnh phối cảnh của đề án.
Đại diện Ban Quản lý Đầu tư – Hạ tầng phường Cầu Giấy, định hướng lựa chọn chủng loại cây xanh tập trung vào bốn loài chủ đạo gồm bằng lăng, bàng Đài Loan, phong linh và cây hoa ban nhằm tạo ra sự đa dạng về hình thái, màu sắc và đặc điểm ra hoa theo mùa, đồng thời bảo đảm tính thống nhất, hài hòa với tổng thể kiến trúc cảnh quan. Việc bố trí cây xanh được nghiên cứu chi tiết theo từng khu vực, tuyến đường và chức năng sử dụng không gian, ưu tiên các loại cây sinh trưởng tốt, thích nghi cao với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và hạ tầng kỹ thuật đô thị.
Cụ thể hóa phương án này, dự án thực hiện dịch chuyển tại chỗ 17 cây bằng lăng; đánh chuyển và trồng lại vào Công viên An Hòa 107 cây các loại; đồng thời trồng lại tại các vị trí đánh chuyển 107 cây bao gồm cây muồng hoàng yến, bàng đài loan và cây hoa ban. Sự sắp xếp khoa học này giúp không gian xanh luôn sinh động, có chiều sâu và mang bản sắc riêng biệt cho từng tuyến phố.
Ngoài ra, hệ thống ghế ngồi kết hợp bồn cây được bố trí theo dạng mô-đun hiện đại, linh hoạt trong lắp đặt, sắp xếp và khai thác sử dụng. Các ghế ngồi được ưu tiên bố trí tại khu vực có không gian phù hợp, tập trung đông người và các điểm dừng chân. Vật liệu, kiểu dáng, kích thước và màu sắc được lựa chọn đồng bộ với tổng thể thiết kế cảnh quan, bảo đảm độ bền cơ học, an toàn và thuận tiện trong công tác duy tu, bảo dưỡng định kỳ.
Đặc biệt, nhằm hoàn thiện mảnh ghép cuối cùng của bức tranh hạ tầng đô thị, phường Cầu Giấy sẽ tập trung cải tạo và chỉnh trang mặt vỉa hè cùng hệ thống thoát nước đi kèm. Trong đó, phường sẽ ưu tiên sử dụng các loại vật liệu chuyên dụng có độ bền cơ học cao, khả năng chịu lực lớn và phù hợp hoàn toàn với tính chất của không gian đi bộ đô thị hiện đại. Cụ thể, về mặt kỹ thuật, bề mặt vỉa hè sau khi cải tạo phải bảo đảm độ bằng phẳng tuyệt đối, khả năng chống trơn trượt hiệu quả trong mọi điều kiện thời tiết, cùng hệ thống thoát nước mặt được tính toán khoa học để phục vụ tốt nhất cho người đi bộ, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ em và người khuyết tật, đáp ứng yêu cầu an toàn, vệ sinh môi trường, thuận lợi cho công tác quản lý và bảo dưỡng lâu dài.
Có thể khẳng định, việc đồng bộ hóa hệ thống chiếu sáng thông minh, quy hoạch lại hệ thống cây xanh đa tầng cùng hạ tầng vỉa hè tại phường Cầu Giấy không chỉ giải quyết bài toán hạ tầng kỹ thuật đô thị, mà còn kiến tạo những giá trị văn hóa và cộng đồng bền vững. Bằng sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ hiện đại, vật liệu thân thiện môi trường và bản sắc văn hóa địa phương… đề án được kỳ vọng sẽ mang lại một diện mạo đô thị kiểu mẫu – nơi không gian công cộng không chỉ phục vụ hiệu quả nhu cầu đi bộ, sinh hoạt của người dân mà còn trở thành điểm nhấn cảnh quan văn minh, hiện đại và đậm đà dấu ấn của Thủ đô.
