Kiến tạo nông nghiệp xanh, nâng tầm người nông dân trong kỷ nguyên số

Khoa học công nghệ, chuyển đổi xanh và xây dựng đội ngũ nông dân chuyên nghiệp được xác định là những động lực quan trọng để đổi mới nông nghiệp.

Tạo chuyển biến từ đồng ruộng đến đời sống nông thôn

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Diễn đàn Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam – Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lắng nghe nông dân nói năm 2026 (lần thứ 4) với chủ đề: “Kiến tạo nền nông nghiệp xanh, nông thôn hiện đại, cùng nông dân bước vào kỷ nguyên số”.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Lương Quốc Đoàn, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cho biết, Diễn đàn “Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam – Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường lắng nghe nông dân nói”, năm 2026” với chủ đề: “Kiến tạo nông nghiệp xanh, nông thôn hiện đại, cùng nông dân bước vào kỷ nguyên số” diễn ra trong năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vì thế có nhiều vấn đề mới đặt ra đòi hỏi phải có các cơ chế, chính sách, giải pháp, chương trình, kế hoạch hành động đồng bộ để thực hiện thắng lợi những chỉ tiêu, nhiệm vụ hết sức nặng nề cho cả nhiệm kỳ.

Ông Lương Quốc Đoàn, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phát biểu tại Diễn đàn.

Ông Lương Quốc Đoàn, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phát biểu tại Diễn đàn.

“Diễn đàn cũng là một hoạt động, sự kiện quan trọng nhằm chuẩn bị cho Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân Việt Nam năm 2026 dự kiến sẽ được tổ chức trong thời gian tới. Theo báo cáo tổng hợp cho đến trước khi diễn đàn diễn ra đã có hơn 1.100 câu hỏi được cán bộ, hội viên nông dân cả nước, các chuyên gia, nhà khoa học gửi tới chúng tôi qua các chuyên mục trên báo điện tử Dân Việt và các kênh tiếp nhận khác nhau. Điều đó thể hiện sự quan tâm, tin tưởng và gửi gắm của bà con nông dân đối với Hội Nông dân Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường”, ông Lương Quốc Đoàn nhấn mạnh.

Tại diễn đàn, ông Trần Ngọc Quang, Chủ tịch Hội Nông dân xã Quảng Oai, Hà Nội đặt vấn đề về những ưu tiên của ngành Nông nghiệp và Môi trường trong giai đoạn 2026 - 2030. Điều người nông dân quan tâm không chỉ là định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại mà còn là những thay đổi cụ thể trong điều kiện sản xuất, sinh kế và thu nhập.

Ông Trần Ngọc Quang, Chủ tịch Hội Nông dân xã Quảng Oai, Hà Nội đặt câu hỏi tại Diễn đàn.

Ông Trần Ngọc Quang, Chủ tịch Hội Nông dân xã Quảng Oai, Hà Nội đặt câu hỏi tại Diễn đàn.

Trả lời câu hỏi này, ông Lê Văn Thành, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, ngành xác định bốn định hướng trọng tâm, bắt đầu từ việc hoàn thiện thể chế và khơi thông các nguồn lực phát triển. Trong hơn 10 tháng đầu năm 2026, Bộ đã chuẩn bị, trình Trung ương ban hành hai nghị quyết và một kết luận quan trọng về đất đai, môi trường, biển đảo; đồng thời trình Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra, Bộ tiếp tục trình 3 dự thảo luật về đất đai, môi trường và biển đảo. Cùng với đó là tập trung tháo gỡ khó khăn về vốn, hạ tầng và thị trường, tạo điều kiện để nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp liên kết sản xuất, kinh doanh.

Cùng với đó, Bộ tập trung đột phá về khoa học công nghệ, chuyển đổi xanh và phát triển nông nghiệp sinh thái; xây dựng nông thôn mới hiện đại, xanh, đẹp và đáng sống; phát triển người nông dân văn minh, chuyên nghiệp, phát triển về nông dân thế hệ mới có kiến thức, kỹ năng, biết ứng dụng công nghệ, làm chủ thị trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Từ những định hướng trên, người nông dân sẽ có thêm cơ hội tiếp cận đất đai, nguồn vốn, khoa học công nghệ và thông tin thị trường. Việc ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ số, sử dụng tiết kiệm tài nguyên không chỉ giúp giảm chi phí đầu vào mà còn hạn chế rủi ro do thiên tai, dịch bệnh.

Đồng thời, liên kết với hợp tác xã, doanh nghiệp, phát triển chế biến, du lịch nông nghiệp và ngành nghề nông thôn sẽ giúp đa dạng hóa hoạt động kinh tế, giảm sự phụ thuộc vào một mùa vụ hay một loại nông sản. Quan trọng hơn, sản xuất nông nghiệp sẽ từng bước chuyển từ chú trọng số lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị, xây dựng thương hiệu và tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định.

“Bộ Nông nghiệp và Môi trường kỳ vọng đến năm 2030, người nông dân có thể làm nông nghiệp chuyên nghiệp hơn, kinh tế ổn định hơn, môi trường sống trong lành hơn; khoảng cách về chất lượng sống giữa nông thôn và thành thị từng bước được thu hẹp”, ông Lê Văn Thành khẳng định.

Gỡ khó về đất đai, vốn và hạ tầng cho nông nghiệp công nghệ cao

Bên cạnh những định hướng phát triển chung, việc tạo điều kiện để các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đi vào thực tiễn cũng là vấn đề được nông dân quan tâm.

Bà Trần Thị Tuyết, Nông dân Việt Nam xuất sắc tỉnh Thái Nguyên cho biết, dù Nghị định số 263/2025/NĐ-CP đã tạo hành lang pháp lý thúc đẩy phát triển khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, song việc triển khai vẫn gặp khó khăn về quỹ đất, hạ tầng, thủ tục và vốn đầu tư. Bà đề nghị Bộ làm rõ các giải pháp hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp trong bố trí đất, phát triển hạ tầng, huy động vốn và thu hút đầu tư vào lĩnh vực này.

Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng chủ trì Diễn đàn.

Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng chủ trì Diễn đàn.

Giải đáp kiến nghị này, ông Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường cho biết, Luật Công nghệ cao và Nghị định số 263/2025/NĐ-CP đã xác định rõ định hướng phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục và tạo thuận lợi cho nhà đầu tư.

Theo đó, thẩm quyền thẩm định, phê duyệt đề án khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được phân cấp về UBND cấp tỉnh. Các thủ tục hành chính không cần thiết được cắt giảm, quy trình triển khai và vận hành được đẩy mạnh số hóa.

Về đất đai, trách nhiệm của địa phương được đặt ra ngay từ khâu chuẩn bị dự án. Chủ tịch UBND cấp tỉnh phải chỉ đạo rà soát, bảo đảm quỹ đất sạch và các điều kiện cần thiết, tránh tình trạng nhà đầu tư phải chờ bố trí đất. Việc thu hồi đất diện rộng cũng được hạn chế tối đa nhằm giảm tác động đến đời sống người dân và tiến độ dự án. Bên cạnh đó, nghị định cho phép góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định.

Đối với hạ tầng kỹ thuật, Nhà nước ưu tiên ngân sách đầu tư các hạng mục dùng chung, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tham gia. Các khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được định hướng kết nối với hệ thống giao thông, điện, nước trọng điểm của địa phương để thúc đẩy liên kết vùng.

Cùng với đó, cơ chế quản lý được đổi mới theo hướng tăng tính chủ động cho Ban quản lý khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. UBND cấp tỉnh sẽ ban hành quy chế, phân định rõ trách nhiệm của từng cấp và Ban quản lý có trách nhiệm đồng hành, hướng dẫn pháp lý cho nhà đầu tư ngay từ đầu, thay vì chỉ chờ tiếp nhận hồ sơ để kiểm tra, xử lý.

Về nguồn lực tài chính, ngay khi thành lập khu, UBND cấp tỉnh phải xác định rõ cơ cấu vốn từ ngân sách nhà nước, vốn xã hội hóa và vốn của nhà đầu tư, đồng thời phân định trách nhiệm đối với từng hạng mục.

Nhà nước hỗ trợ tối đa 100% kinh phí đối với các nhiệm vụ khoa học công nghệ, đặc biệt là hoạt động chuyển giao công nghệ cao, công nghệ hiện đại phục vụ sản xuất. Bên cạnh đó, chính sách hiện hành có hỗ trợ lãi suất tín dụng khoảng 8%; ngân sách nhà nước có thể hỗ trợ tối đa 100% chi phí đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm của nhà đầu tư theo quy định.

Để quá trình triển khai minh bạch, đề án của UBND cấp tỉnh phải xác định rõ hạng mục do Nhà nước đầu tư, hạng mục khuyến khích doanh nghiệp tham gia và hạng mục thuộc trách nhiệm của nhà đầu tư chiến lược.

Thu Trang/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/kien-tao-nong-nghiep-xanh-nang-tam-nguoi-nong-dan-trong-ky-nguyen-so-post1403591.html