Đưa nông sản Việt lên sàn: Từ triệu lượt xem đến hàng triệu đơn hàng

Những phiên livestream hàng triệu lượt xem, hàng chục nghìn đơn hàng nông sản trên các nền tảng số đang mở ra hướng tiêu thụ mới cho sản phẩm địa phương.

Tuy nhiên, để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng kinh tế nông thôn, bài toán không chỉ là đưa hàng lên sàn mà còn phải tổ chức sản xuất, bảo đảm chất lượng, tối ưu chi phí và duy trì đầu ra ổn định.

Từ sức hút livestream đến năng lực kinh doanh số

Thương mại điện tử đang mở rộng không gian tiêu thụ cho nông sản Việt Nam, đưa sản phẩm từ vùng nguyên liệu, làng nghề đến gần hơn với người tiêu dùng. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào thương lái và kênh phân phối truyền thống, người sản xuất có thêm cơ hội giới thiệu hàng hóa, tiếp cận khách hàng và xây dựng thương hiệu trên môi trường số.

Một phiên livestream quảng bá sản phẩm ở xã Đông Anh.

Một phiên livestream quảng bá sản phẩm ở xã Đông Anh.

Thực tiễn triển khai mô hình “Xã thương mại điện tử - Chợ Lách Vươn Mình” tại tỉnh Vĩnh Long cho thấy tiềm năng đáng chú ý. Từ ngày 17-8 đến 19-10, mô hình thu hút 66 nhà bán hàng, đưa 1.340 sản phẩm lên môi trường số, tổ chức 4 lớp tập huấn chuyên sâu. Các nhà bán hàng tạo hơn 50.000 đơn hàng, tiêu thụ gần 77.000 sản phẩm trên TikTok Shop.

Đáng chú ý, phiên livestream ngày 21-10 kéo dài 3 giờ, với 20 nhà bán hàng và 3 nhà sáng tạo nội dung tham gia, tiếp cận 4,1 triệu lượt người xem, ghi nhận 2.330 đơn hàng.

Những con số này cho thấy nông sản địa phương có thể tìm được thị trường trên nền tảng số nếu được tổ chức và quảng bá phù hợp.

Tuy nhiên, sức hút của một phiên livestream chưa đồng nghĩa với năng lực kinh doanh bền vững. Lượt xem có thể tăng nhanh nhờ nội dung hấp dẫn, giá bán cạnh tranh hoặc sự hỗ trợ của người có ảnh hưởng, nhưng doanh thu ổn định phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm và khả năng duy trì hoạt động sau quảng bá.

Bên cạnh đó, phát triển thương mại điện tử ở cấp xã không thể chỉ dừng ở việc đưa sản phẩm lên sàn hay tổ chức một vài phiên livestream. Hiệu quả cần được đánh giá bằng số người bán duy trì hoạt động, doanh thu sau giai đoạn hỗ trợ, đơn hàng thực tế và giá trị kinh tế tạo ra cho địa phương.

Quảng bá giới thiệu sản phẩm OCOP xã Đa Phúc.

Quảng bá giới thiệu sản phẩm OCOP xã Đa Phúc.

Từ góc độ này, đưa nông sản lên sàn cần được nhìn nhận như quá trình chuyển đổi phương thức kinh doanh. Người nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp phải chuyển từ tư duy sản xuất rồi tìm đầu ra sang chủ động nghiên cứu thị trường, xác định khách hàng và tổ chức sản xuất theo nhu cầu.

Đặc thù của nông nghiệp là tính mùa vụ, quy mô sản xuất phân tán. Khi sản phẩm được quảng bá rộng rãi, nhu cầu có thể tăng đột biến trong thời gian ngắn. Nếu nguồn hàng không được chuẩn bị, chất lượng giữa các lô thiếu đồng đều hoặc năng lực đóng gói, giao nhận hạn chế, cơ hội bán hàng dễ trở thành áp lực đối với người sản xuất.

Vì vậy, hiệu quả không nằm ở số lượng sản phẩm được đưa lên sàn, mà ở khả năng duy trì giao dịch, tạo doanh thu và giữ chân khách hàng. Các địa phương cần lựa chọn sản phẩm có lợi thế, chủ thể đủ năng lực tổ chức sản xuất và thị trường phù hợp. Đào tạo kỹ năng số cũng phải gắn với thực tiễn, từ xây dựng gian hàng, chuẩn hóa thông tin, định giá đến quản lý đơn hàng, chăm sóc khách hàng và xử lý khiếu nại.

Hoàn thiện chuỗi cung ứng, tháo gỡ điểm nghẽn chi phí

Theo Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, nhiều nông dân phản ánh phí sàn thương mại điện tử cao, trong khi biên lợi nhuận nông sản thấp. Chi phí vận chuyển có trường hợp gấp đôi giá trị hàng hóa, khiến người bán khó cân đối giữa giá bán, lợi nhuận và khả năng cạnh tranh.

Đặc thù này cho thấy không thể áp dụng nguyên trạng mô hình bán hàng của các ngành hàng tiêu dùng thông thường đối với nông sản. Với sản phẩm giá trị thấp nhưng khối lượng lớn, chi phí giao hàng có thể chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng giá trị đơn hàng, làm mất đi lợi thế giá tại vùng sản xuất.

Bên cạnh đó, phí nền tảng, quảng cáo, khuyến mại, đóng gói và hoàn trả hàng cũng cần được tính toán đầy đủ. Doanh số tăng chưa chắc đồng nghĩa với lợi nhuận tăng. Nếu phải liên tục giảm giá hoặc chi nhiều tiền để duy trì lượt tiếp cận, hiệu quả kinh doanh có thể bị thu hẹp.

Do đó, phát triển thương mại điện tử cho nông sản cần đi cùng việc tổ chức lại chuỗi cung ứng. Các hợp tác xã cần chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, liên kết vùng nguyên liệu, chuẩn hóa chất lượng và tập trung sản lượng. Nguồn cung đủ lớn, ổn định sẽ tạo cơ sở để đàm phán với nền tảng, đơn vị vận chuyển và đối tác phân phối.

Đối với logistics, cần có giải pháp chuyên biệt theo từng nhóm sản phẩm. Nông sản tươi cần vận chuyển nhanh, kiểm soát nhiệt độ; sản phẩm chế biến cần quy cách đóng gói phù hợp để kéo dài thời gian bảo quản; hoa kiểng, cây giống và hàng dễ vỡ cần quy trình vận chuyển riêng. Đầu tư kho lạnh, điểm tập kết, sơ chế và đóng gói tại vùng sản xuất cũng góp phần giảm tổn thất sau thu hoạch, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Đây không chỉ là vấn đề của từng người bán mà cần sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp logistics, nền tảng thương mại điện tử và hợp tác xã.

Một yêu cầu khác là chuẩn hóa sản phẩm, minh bạch thông tin. Người tiêu dùng mua nông sản trực tuyến không có điều kiện trực tiếp lựa chọn, kiểm tra như tại chợ truyền thống. Vì vậy, hình ảnh, mô tả, quy cách đóng gói, nguồn gốc và thông tin chất lượng phải chính xác. Sự khác biệt giữa sản phẩm thực tế và nội dung quảng bá có thể làm suy giảm niềm tin, ảnh hưởng đến khả năng giữ chân khách hàng.

Gian hàng online sản phẩm địa phương xã Thanh Trì, Hà Nội.

Gian hàng online sản phẩm địa phương xã Thanh Trì, Hà Nội.

Về lâu dài, phát triển thương mại điện tử nông sản cần gắn với xây dựng thương hiệu. Sản phẩm có thể tiêu thụ nhanh nhờ giá thấp hoặc phiên livestream nổi bật, nhưng muốn nâng cao giá trị, doanh nghiệp phải làm rõ sự khác biệt, chất lượng và lợi ích mang lại. Thương hiệu được hình thành không chỉ từ bao bì, hình ảnh quảng bá mà còn từ trải nghiệm nhất quán của khách hàng.

Đưa nông sản Việt lên sàn vì thế là quá trình kết nối nhiều mắt xích, từ sản xuất, chế biến, xây dựng thương hiệu đến tiếp thị, thanh toán và giao nhận. Khi các khâu được tổ chức đồng bộ, thương mại điện tử có thể trở thành kênh tiêu thụ ổn định, giúp người sản xuất chủ động hơn về thị trường và nâng cao giá trị hàng hóa.

Với Hà Nội và các địa phương, phát triển thương mại điện tử từ cấp xã còn tạo cơ hội thúc đẩy liên kết vùng, đưa sản phẩm đặc trưng tiếp cận thị trường Thủ đô và các trung tâm tiêu dùng lớn. Khi chất lượng được bảo đảm, chi phí được tối ưu, nguồn cung ổn định và niềm tin người tiêu dùng được củng cố, thương mại điện tử mới thực sự trở thành động lực nâng tầm nông sản Việt trên thị trường số.

Thanh Hiền

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/dua-nong-san-viet-len-san-tu-trieu-luot-xem-den-hang-trieu-don-hang-1766348.html