Kiên trì mục tiêu chuyển đổi xăng sinh học E10

Trên thế giới, Mỹ đã sử dụng xăng E10 từ thập niên 80 và hiện triển khai tới E85. Trong khi đó, Philippines và Thái Lan đang phổ biến xăng E15 và có kế hoạch nâng lên E20 từ năm 2026.

Tại Việt Nam, lộ trình bắt buộc sử dụng xăng E10 trên toàn quốc sẽ được áp dụng từ ngày 1/6/2026. Nhiều doanh nghiệp đầu mối thậm chí đẩy nhanh tiến độ triển khai nhằm giảm áp lực nhập khẩu xăng khoáng trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông kéo dài.

Lợi ích của việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học

Lãnh đạo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) nhấn mạnh: "Xăng E10 chỉ là bước khởi đầu, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục nghiên cứu lộ trình E15, E20 hoặc cao hơn".

Điều này cho thấy Việt Nam đang bắt kịp xu hướng của Mỹ và thế giới trong triển khai xăng sinh học E10, đồng thời hướng tới các mức phối trộn cao hơn như E15, E20 nhằm tăng tự chủ năng lượng, giảm phát thải và tạo đầu ra bền vững cho nông sản.

Đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh 4 lợi ích của việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học.

Thứ nhất, ethanol trong xăng sinh học được sản xuất từ các nguyên liệu tái tạo như sắn, ngô và mía, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Thứ hai là lợi ích về môi trường và hỗ trợ giảm thiểu biến đổi khí hậu. Hàm lượng phát thải carbon ròng thấp hơn của ethanol góp phần vào nỗ lực giảm phát thải, từ đó mang lại lợi ích sức khỏe lâu dài. Các phân tích vòng đời tại nhiều quốc gia nhiệt đới cho thấy việc thay thế xăng thông thường bằng bioethanol có thể giúp giảm phát thải khí nhà kính trong giao thông từ khoảng 37% đến 84%. Việc cắt giảm khí CO2 và muội than (black carbon) cũng góp phần làm chậm quá trình nóng lên toàn cầu.

Thứ ba là lợi ích đối với sức khỏe người dân. Về lâu dài, ngay cả tỉ lệ phối trộn ethanol ở mức 10% cũng góp phần hạn chế các rủi ro sức khỏe do biến đổi khí hậu gây ra. Phát triển nhiên liệu sinh học giúp cải thiện chất lượng không khí và sức khỏe cộng đồng. Việc giảm ô nhiễm đã mang lại lợi ích sức khỏe đáng kể, giảm chi phí y tế do hạn chế các bệnh về đường hô hấp và tình trạng tử vong sớm, cao hơn nhiều so với chi phí triển khai chính sách.

Thứ tư là bảo vệ động cơ. Nhiều hãng xe lớn như Toyota, Honda, Ford cùng các tổ chức kỹ thuật như Hiệp hội Kỹ sư Ô tô toàn cầu (SAE) khẳng định xăng sinh học E5, E10 không gây hại cho động cơ. Ngược lại, xăng E10 có trị số octan cao hơn, giúp động cơ vận hành hiệu quả hơn và giảm hiện tượng kích nổ.

"Kích hoạt" ngành nông nghiệp

Theo ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, Việt Nam hiện có hơn 500.000 ha sắn với sản lượng trên 10 triệu tấn mỗi năm. Tuy nhiên, đầu ra của mặt hàng này vẫn phụ thuộc lớn vào xuất khẩu thô sang thị trường Trung Quốc nên giá cả thường xuyên biến động.

"Khi ngành công nghiệp ethanol phát triển, cây sắn sẽ có đầu ra ổn định hơn, giúp nông dân yên tâm sản xuất", ông Tuấn nói.

Ông cũng cho biết, nhiều nhà máy ethanol trong nước đã cải tiến công nghệ, không chỉ sản xuất cồn nhiên liệu mà còn tận dụng phụ phẩm để thu hồi CO₂ lỏng, dầu fusel và DDGS phục vụ sản xuất thức ăn chăn nuôi, góp phần giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Ước tính, Việt Nam hiện tiêu thụ hơn 10 triệu tấn xăng mỗi năm. Nếu triển khai E10 cho cả RON92 và RON95, nhu cầu ethanol phối trộn sẽ vào khoảng 1 triệu tấn/năm. Trong trường hợp nâng lên E15, nhu cầu ethanol có thể đạt khoảng 1,5 triệu tấn/năm.

Hiện cả nước có 6 nhà máy sản xuất ethanol, trong đó 4 nhà máy đang vận hành nhưng mới khai thác khoảng 35% công suất do thị trường tiêu thụ còn hạn chế. Khi chương trình xăng E10 được triển khai đồng bộ, các nhà máy có thể nâng công suất hoạt động, đồng thời bổ sung thêm các dự án mới để đáp ứng nhu cầu trong nước.

"Ethanol sản xuất trong nước hoàn toàn có khả năng cạnh tranh với hàng nhập khẩu về giá. Chúng tôi chỉ nhập khẩu khi nguồn cung nội địa chưa đáp ứng đủ", Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết.