Kiểu ăn giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng và dạ dày
Nghiên cứu trên hàng triệu người cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải có liên quan đến nguy cơ ung thư dạ dày thấp hơn 29% và ung thư đại trực tràng thấp hơn 10-16%.

Chế độ ăn Địa Trung Hải khuyến khích đa dạng thực phẩm có nguồn gốc thực vật, kết hợp các loại hạt và đậu giàu dinh dưỡng. Ảnh: Magnific.
Nhiều người biết chế độ ăn Địa Trung Hải, với các thực phẩm chủ yếu như dầu ô liu, rau củ và cá, có lợi cho tim mạch. Tuy nhiên, một bài tổng quan của nhóm nghiên cứu liên quan đến Đại học Bắc Kinh, đăng trên tạp chí khoa học The Innovation Nutrition, cho thấy chế độ ăn này cũng có tiềm năng đáng kể trong việc phòng ngừa ung thư.
Chế độ ăn Địa Trung Hải liên quan nguy cơ mắc một số bệnh ung thư thấp hơn
Các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm và tổng hợp nhiều nghiên cứu dịch tễ học được thực hiện trong hàng chục năm. Phân tích dữ liệu tổng hợp trên hơn 1,3 triệu người cho thấy nhóm có mức độ tuân thủ chế độ ăn Địa Trung Hải cao nhất có nguy cơ mắc ung thư dạ dày thấp hơn 29% so với nhóm tuân thủ thấp nhất. Trong hệ thống chấm điểm chế độ ăn, cứ tăng một điểm tuân thủ, nguy cơ ung thư dạ dày giảm khoảng 5%.
Ngoài ung thư dạ dày, ung thư đại trực tràng cũng là một trong những loại ung thư có mối liên hệ rõ ràng nhất với chế độ ăn này. Các nghiên cứu cho thấy việc duy trì chế độ ăn Địa Trung Hải có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng thấp hơn 10-16%, đồng thời giảm 21% nguy cơ mắc u tuyến đại trực tràng - một dạng tổn thương tiền ung thư có khả năng tiến triển thành ung thư.
Trong nghiên cứu trên 22.043 người trưởng thành tại Hy Lạp, cứ tăng hai điểm trong thang đánh giá chế độ ăn, nguy cơ tử vong do ung thư giảm 24%. Một nghiên cứu tổng hợp với hơn 1,4 triệu người cũng cho thấy những người duy trì chế độ ăn Địa Trung Hải có nguy cơ mắc hoặc tử vong do ung thư nói chung thấp hơn khoảng 10%.
Tuy nhiên, tác dụng bảo vệ của chế độ ăn này đối với các loại ung thư khác chưa đồng nhất. Mối liên hệ với ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt còn yếu, kết quả giữa các nghiên cứu chưa thống nhất. Trong khi đó, mối liên hệ với ung thư phổi thể hiện rõ nhất ở những người đã cai thuốc lá, nhưng mức độ chắc chắn của bằng chứng còn thấp.
Mặc dù chưa có bằng chứng trực tiếp khẳng định chế độ ăn Địa Trung Hải có thể ngăn chặn hoàn toàn ung thư, các cơ chế sinh học tiềm năng được đánh giá là có cơ sở hợp lý.
Tình trạng viêm mạn tính kéo dài có thể làm tổn thương DNA của tế bào. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải giúp giảm các dấu ấn viêm trong máu. Bên cạnh đó, dầu ô liu cùng các loại rau củ và trái cây nhiều màu sắc giàu chất chống oxy hóa, góp phần hạn chế tổn thương tế bào.
Lượng chất xơ dồi dào trong chế độ ăn này khi đi vào đường ruột có thể được lợi khuẩn lên men, tạo ra butyrate (butyrat). Đây là chất được cho là có khả năng chống lại sự phát triển của khối u tại đại tràng.

Hình ảnh mô tả kết quả nghiên cứu tổng hợp hàng thập kỷ cho thấy ung thư dạ dày và ung thư trực tràng có mối liên hệ với chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải. Ảnh: StudyFinds.
Cách áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải
Để đưa những lợi ích của chế độ ăn Địa Trung Hải vào thực đơn gia đình, mọi người không cần phải áp dụng hoàn toàn các món ăn phương Tây mà chỉ cần chú ý đến thành phần thực phẩm và nguyên tắc kết hợp.
- Tăng cường rau xanh đậm và trái cây tươi: Ưu tiên rau củ và trái cây trong mỗi bữa ăn, đặc biệt là các loại giàu chất chống oxy hóa như rau lá xanh, cà chua, bông cải xanh và trái cây theo mùa.
- Ưu tiên dầu ô liu nguyên chất: Có thể thay thế dần các loại dầu ăn thông thường bằng dầu ô liu nguyên chất ép lạnh, sử dụng làm nguồn chất béo chính trong chế độ ăn.
- Chọn ngũ cốc nguyên hạt: Giảm gạo trắng, bột mì tinh chế và tăng cường các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt cùng những thực phẩm giàu chất xơ khác.
- Ưu tiên cá, hạn chế thịt đỏ: Bổ sung cá vào thực đơn hàng tuần để cung cấp protein và chất béo có lợi. Đồng thời, giảm tiêu thụ thịt lợn, thịt bò, thịt cừu và các loại thịt chế biến sẵn như giăm bông, xúc xích.
- Ăn một nắm nhỏ các loại hạt mỗi ngày: Có thể bổ sung óc chó, hạt dẻ cười và các loại hạt nguyên vị khác với lượng vừa phải.
- Thận trọng với đồ uống có cồn: Một số thang điểm đánh giá chế độ ăn Địa Trung Hải truyền thống từng tính điểm cho việc uống rượu ở mức vừa phải. Tuy nhiên, bản thân cồn là chất gây ung thư đã được xác định. Nghiên cứu cho thấy khi loại bỏ yếu tố uống rượu khỏi thang điểm, tác dụng giảm nguy cơ ung thư vú của chế độ ăn Địa Trung Hải thậm chí còn thể hiện rõ hơn. Vì vậy, mọi người không nên uống rượu chỉ để cố gắng áp dụng chế độ ăn này.

