Kim Long Motor, Thaco Auto 'giải cơn khát' xe tải điện cho logistics

Khi Giao Hàng Nặng quyết định điện khí hóa đội xe, một trong những bài toán đầu tiên đặt ra là tìm nguồn cung phương tiện phù hợp với nhu cầu vận hành.

“Khó khăn, thách thức nhất trong bài toán điện khí hóa đội xe tải là nguồn cung”, bà Lê Thị Đoan Trinh, Phó tổng giám đốc Giao Hàng Nặng nhìn nhận.

Nhu cầu chuyển đổi, theo bà Trinh, xuất phát từ chính bài toán vận hành. Với những doanh nghiệp logistics như Giao Hàng Nặng, nhiên liệu là một khoản chi phí đáng kể nhưng giá xăng dầu lại là biến số khó kiểm soát.

Sau những nỗ lực tối ưu tuyến đường, hành trình và hiệu suất sử dụng phương tiện, điện khí hóa mở thêm một hướng để doanh nghiệp chủ động hơn với chi phí đội xe.

Trong vận tải đô thị, hiệu quả của phương tiện phụ thuộc vào sự cân bằng giữa tính linh hoạt khi di chuyển và khả năng chuyên chở hàng hóa trên mỗi chuyến.

Bà Lê Thị Đoan Trinh, Phó tổng giám đốc Giao Hàng Nặng. Ảnh: GHN

Sức chở phải đi cùng tính linh hoạt

Những dòng xe van cỡ nhỏ có lợi thế khi di chuyển trên đường hẹp, tiếp cận khu dân cư và các điểm giao nhận nằm sâu trong thành phố. Thị trường xe điện ở nhóm này cũng đã xuất hiện những lựa chọn với tải trọng khoảng 650 kg trở xuống. Tuy nhiên, khả năng chuyên chở hạn chế có thể khiến doanh nghiệp phải tăng số chuyến hoặc số phương tiện khi lượng hàng cần vận chuyển lớn hơn.

Ở chiều ngược lại, những dòng xe tải có kích thước và khối lượng lớn hơn đáp ứng tốt hơn yêu cầu chuyên chở nhưng thường kém linh hoạt trong đô thị. Bên cạnh những hạn chế về không gian di chuyển và điểm giao nhận, xe tải lớn tại Hà Nội và TP.HCM còn chịu các quy định về khung giờ và khu vực lưu thông, tùy từng nhóm phương tiện. Trong khi đó, nguồn cung xe tải điện ở nhóm tải trọng lớn hơn vẫn còn rất hạn chế.

Khoảng cách giữa sức chở và tính linh hoạt vì thế mở ra dư địa cho những mẫu xe van điện quanh mức tải trọng một tấn. Nhóm phương tiện này hướng tới khả năng chuyên chở lớn hơn các dòng van cỡ nhỏ, đồng thời vẫn duy trì sự linh hoạt cần thiết cho hoạt động giao nhận đô thị.

Dư địa này càng đáng chú ý khi thương mại điện tử phát triển và lượng hàng hóa cần phân phối trong thành phố ngày càng tăng. Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, quy mô thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng 25,5% và chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ. Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu doanh số bán lẻ thương mại điện tử tăng 20 - 30% mỗi năm và chiếm 20% tổng mức bán lẻ hàng hóa cả nước.

Sự tăng trưởng của thương mại điện tử cũng kéo theo nhu cầu vận chuyển ngày càng lớn, khi mỗi đơn hàng trực tuyến cuối cùng vẫn phải được đưa từ kho đến điểm giao nhận rồi đến người mua. Cùng với đó, hàng tiêu dùng nhanh, thực phẩm, dược phẩm và bưu kiện cũng tạo ra lượng lớn các chuyến giao nhận cự ly ngắn, với tần suất cao trong đô thị.

Khác với xe tải đường dài, phương tiện giao nhận trong đô thị thường hoạt động trong một phạm vi nhất định, chạy nhiều chuyến mỗi ngày rồi quay về kho hoặc trung tâm khai thác. Tần suất sử dụng cao cũng khiến bài toán kinh tế của xe điện trở nên rõ ràng hơn. Với một phương tiện thương mại hoạt động hằng ngày, chênh lệch về chi phí năng lượng, bảo dưỡng hay thời gian ngừng hoạt động sẽ được tích lũy trong suốt vòng đời xe.

Vì vậy, với doanh nghiệp logistics, lợi ích của xe điện không chỉ nằm ở khả năng giảm phát thải mà còn ở hiệu quả kinh tế trong suốt quá trình sử dụng.

Những đặc điểm vận hành này tạo ra một phân khúc tương đối phù hợp với điện khí hóa, khi phương tiện được khai thác thường xuyên và lợi thế về chi phí vận hành có điều kiện tích lũy trong suốt vòng đời xe.

Nguồn cung bắt đầu nhập cuộc

Theo bà Trinh, lựa chọn xe tải điện phù hợp trước đây vẫn còn hạn chế. Nếu không tìm được nguồn cung, doanh nghiệp phải tính tới phương án nhập khẩu phương tiện từ nước ngoài.

Nhưng nhập khẩu lại kéo theo bài toán về chi phí. Theo tính toán được bà Trinh chia sẻ, một số phương án nhập khẩu xe tải điện có thể khiến chi phí đầu tư cao hơn khoảng 40 - 50% so với xe sử dụng động cơ đốt trong.

Với một ngành nhạy cảm về chi phí như logistics, mức đầu tư ban đầu cao buộc doanh nghiệp phải tính toán liệu phần tiết kiệm từ năng lượng, bảo dưỡng và hiệu quả khai thác trong suốt vòng đời xe có đủ bù đắp khoản chênh lệch ban đầu hay không.

Khi nhu cầu từ doanh nghiệp logistics dần rõ nét, các nhà sản xuất cũng bắt đầu đưa ra thị trường những lựa chọn mới..

Tháng 3/2026, Kim Long Motor ra mắt GK48-EV, mẫu xe tải van thuần điện có tải trọng 945 kg, sử dụng pin dung lượng 41,86 kWh và được nhà sản xuất công bố có thể di chuyển tối đa khoảng 305 km sau một lần sạc.

Giao Hàng Nặng đã đưa 25 chiếc GK48-EV vào khai thác tại Hà Nội và TP.HCM. Đây là lô đầu tiên trong kế hoạch đưa tổng cộng 50 xe cùng tải trọng vào vận hành trong năm nay.

Mới đây, phân khúc này có thêm một cái tên khi doanh nghiệp ô tô của ông Trần Bá Dương - Thaco Auto chính thức công bố thông tin phát triển mẫu xe tải van điện mang tên Thaco Towner E. Đây là mẫu xe tải van điện hướng tới nhu cầu vận chuyển và giao nhận hàng hóa đô thị.

Towner E cũng có tải trọng 945 kg, với hai lựa chọn khoang hàng thể tích 5,28 m3 và 5,9 m3. Xe sử dụng pin CATL dung lượng 41,86 kWh, quãng đường công bố khoảng 300 km sau một lần sạc đầy. Với công nghệ sạc nhanh 2C, nhà sản xuất cho biết pin có thể được sạc từ 20% lên 80% trong khoảng 18 phút khi sử dụng trạm sạc phù hợp. Towner E còn được nhà sản xuất trang bị kèm theo bộ sạc di động 7 kW để phục vụ nhu cầu sạc tại kho bãi hoặc xưởng sản xuất.

Xe tải van điện được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu vận chuyển, phân phối và giao nhận hàng hóa tại các khu vực đô thị. Ảnh: Thaco Auto

Với Thaco Towner E, hệ sinh thái doanh nghiệp của ông Trần Bá Dương đã tiến thêm một bước vào thị trường xe điện khi tự phát triển sản phẩm mang thương hiệu riêng cho phân khúc xe thương mại đô thị tại Việt Nam.

Có thể thấy, cả GK48-EV lẫn Towner E đều có nhiều điểm tương đồng khi cùng sở hữu tải trọng 945 kg, quãng đường công bố quanh 300 km và hướng tới hoạt động giao nhận đô thị. Sự trùng hợp này cho thấy các nhà sản xuất đang cùng nhìn vào khoảng nhu cầu giữa sức chở và tính linh hoạt của phương tiện trong thành phố.

Hai sản phẩm chưa đủ để định hình một phân khúc hoàn chỉnh, nhưng cho thấy khoảng trống nguồn cung trước đây đã bắt đầu thu hút sự tham gia của các nhà sản xuất trong nước.

Nguồn cung trong nước mở thêm lựa chọn cho doanh nghiệp logistics, thay vì phải phụ thuộc vào phương án nhập khẩu. Việc tiếp cận dịch vụ hậu mãi và phụ tùng cũng thuận lợi hơn, đồng thời có thể giảm bớt một số chi phí và thủ tục phát sinh khi đưa xe từ nước ngoài về Việt Nam.

Một điểm đáng chú ý khác là mức giá công bố của hai mẫu xe hiện khá gần nhau. GK48-EV hiện được hệ thống phân phối Kim Long Motor Miền Nam công bố giá niêm yết 480 triệu đồng, trong khi Thaco Towner E V2.6-2S có giá niêm yết 489 triệu đồng.

Khoảng giá gần nhau cho thấy cạnh tranh đã bắt đầu xuất hiện ở phía nguồn cung, nhưng giá mua chưa đủ để quyết định khả năng mở rộng của xe điện trong logistics.

Với doanh nghiệp vận tải, giá mua xe mới chỉ là khoản chi phí đầu tiên. Quyết định chuyển đổi và mở rộng đội xe còn phụ thuộc vào tổng chi phí sở hữu, nơi khoản đầu tư ban đầu được đặt cạnh chi phí năng lượng, bảo dưỡng, thời gian khai thác và hiệu suất sử dụng phương tiện trong nhiều năm. Đây cũng là cách Giao Hàng Nặng đang tính toán trước khi quyết định mở rộng đội xe điện.

Phần còn lại của cuộc đua vì thế không chỉ nằm ở việc ai đưa xe ra thị trường trước, mà còn ở khả năng chứng minh tổng chi phí sở hữu đủ sức thuyết phục doanh nghiệp vận tải tiếp tục mở rộng đội xe điện.