Kinh nghiệm du lịch Trung Quốc: Hiểu về văn hóa nhà vệ sinh ngồi xổm để tránh bỡ ngỡ
Dù sở hữu hạ tầng hiện đại bậc nhất thế giới, Trung Quốc vẫn duy trì thói quen sử dụng nhà vệ sinh ngồi xổm truyền thống vì lý do sức khỏe, vệ sinh và văn hóa lâu đời.
Nhiều du khách Việt Nam khi đặt chân đến các thành phố lớn tại Trung Quốc thường không khỏi ngạc nhiên trước sự tương phản rõ rệt: trong khi hạ tầng giao thông và công nghệ phát triển vượt bậc, hệ thống vệ sinh công cộng vẫn ưu tiên thiết kế ngồi xổm truyền thống thay vì bồn cầu bệ ngồi.
Trải nghiệm thực tế của du khách tại các thành phố hiện đại
Thanh Trang, một du khách từ Hà Nội vừa trở về sau chuyến đi Thượng Hải vào tháng 12, chia sẻ sự ngỡ ngàng về trải nghiệm này. Cô cho biết, dù thành phố phát triển đến mức tàu cao tốc có thể di chuyển quãng đường gần 30 km chỉ trong 7-8 phút, nhưng phần lớn nhà vệ sinh công cộng tại đây vẫn là kiểu ngồi xổm và không trang bị vòi xịt. Điều này khiến nhiều khách du lịch cảm thấy bất tiện và phải chờ đến khi về khách sạn mới có thể sinh hoạt thoải mái.
Tương tự, du khách Minh Anh trong chuyến đi tuyến Lệ Giang - Shangri La (Vân Nam) ghi nhận rằng, ngoại trừ khách sạn, hầu hết các điểm dừng chân và thậm chí là Sân bay quốc tế Côn Minh cũng chủ yếu sử dụng hệ thống vệ sinh ngồi xổm. Mặc dù tiêu chuẩn vệ sinh tại các sân bay lớn vẫn được đảm bảo đầy đủ giấy, nhưng hình thức này vẫn là một thử thách đối với những người quen dùng bệ ngồi.

Biển chỉ dẫn nhà vệ sinh công cộng tại phố Bắc Nam Kinh, quận Hòa Bình, thành phố Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh. Ảnh: correresmidestino
Vì sao người Trung Quốc vẫn chuộng nhà vệ sinh ngồi xổm?
Giải thích về hiện tượng này trên nền tảng Baidu, tác giả Ai Tai Er cho biết thói quen sử dụng xí xổm đã bám rễ sâu trong đời sống người dân, đặc biệt là tại các vùng nông thôn. Về mặt kinh tế, loại hình này có chi phí xây dựng thấp, dễ bảo trì và không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp.
Đáng chú ý, lý do quan trọng nhất khiến bồn cầu ngồi xổm vẫn phổ biến ở các đô thị hiện đại chính là quan niệm về vệ sinh và sức khỏe:
Vệ sinh công cộng: Nhiều người lo ngại việc tiếp xúc trực tiếp với bề mặt bệ ngồi tại nơi công cộng có thể lây lan vi khuẩn. Với thiết kế ngồi xổm, người dùng hoàn toàn không phải chạm vào thiết bị, tạo cảm giác an tâm hơn.
Lợi ích sức khỏe: Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng tư thế ngồi xổm giúp quá trình bài tiết diễn ra tự nhiên và thuận lợi hơn, góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh về đường tiêu hóa như táo bón hay trĩ.

Bến Thượng Hải khi lên đèn. Ảnh: Get Your Guide
Phân loại hệ thống vệ sinh dành cho du khách
Theo kinh nghiệm của các hướng dẫn viên lâu năm, hệ thống vệ sinh tại Trung Quốc có thể chia thành ba nhóm chính để du khách dễ dàng nhận diện:
1. Khu vực đô thị và trung tâm thương mại
Tại các thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Tô Châu hay Hàng Châu, các trung tâm thương mại lớn thường trang bị bồn cầu ngồi sạch sẽ và tiện nghi. Đặc biệt, các khách sạn từ 3 đến 5 sao tại Trung Quốc hiện nay 100% đều sử dụng bồn cầu bệ ngồi theo tiêu chuẩn quốc tế.
2. Khu thắng cảnh và trạm dừng chân
Ở các điểm tham quan hoặc khu vực rìa trung tâm, tỷ lệ nhà vệ sinh ngồi xổm chiếm khoảng 50-70%. Đây là khu vực du khách thường xuyên phải đối mặt với sự khác biệt văn hóa này nhất.
3. Khu vực vùng sâu và thị trấn nhỏ
Tại những nơi ít khách quốc tế, tỷ lệ sử dụng xí xổm có thể lên tới 90%. Ở một số vùng núi, tiêu chuẩn vệ sinh có thể thấp hơn với thiết kế các hố xổm nối dài và vách ngăn thấp.

Biển chỉ dẫn nhà vệ sinh "ngồi xổm'' ở Tây An. Ảnh: correresmidestino
Cẩm nang bỏ túi dành cho khách du lịch Việt
Để có một chuyến đi suôn sẻ, ông Phạm Anh Vũ, Phó tổng giám đốc Du Lịch Việt, cùng các chuyên gia lữ hành đưa ra những lưu ý quan trọng:
Chuẩn bị vật dụng cá nhân: Luôn mang theo giấy vệ sinh và nước rửa tay khô. Tại Trung Quốc, cuộn giấy thường được đặt ở khu vực chung bên ngoài lối vào thay vì trong từng buồng riêng lẻ.
Nhận diện biển báo: Học cách phân biệt chữ Hán dành cho nam và nữ hoặc quan sát kỹ các hình minh họa vì không phải nơi nào cũng có tiếng Anh.
Lựa chọn điểm dừng: Khi di chuyển trên đường dài, hãy ưu tiên dừng chân tại các nhà hàng lớn, trung tâm thương mại hoặc các trạm nghỉ quy mô lớn để tìm thấy nhà vệ sinh sạch sẽ hơn.
Tâm lý "nhập gia tùy tục": Việc hiểu và tôn trọng sự khác biệt văn hóa sẽ giúp du khách giảm bớt sự khó chịu và tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của các danh thắng.












