Kinh phí, phương án 'đại tu' cây cầu biểu tượng của Huế như thế nào?

Kinh phí và phương án sửa chữa

Từ hôm qua (1/6), công tác sửa chữa cầu Trường Tiền chính thức được triển khai với thời gian thực hiện dự kiến khoảng 150 ngày.

Cầu Trường Tiền, một trong những biểu tượng văn hóa và kiến trúc nổi tiếng nhất của Huế.

Theo hồ sơ công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia, đây là hạng mục thuộc “Gói thầu số 3: Thi công xây dựng đoạn Km834+650 - Km861+00 và cầu Trường Tiền Km825+798” do Khu Quản lý đường bộ II (Cục Đường bộ Việt Nam) làm chủ đầu tư. Đơn vị quản lý dự án là Ban Quản lý dự án đường bộ miền Trung.

Liên danh thi công gồm 4 doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng đường bộ Thừa Thiên - Huế, Công ty Cổ phần Xây dựng giao thông Thừa Thiên - Huế, Công ty CP Tư vấn và xây dựng Đông Phong và Công ty Cổ phần Xây dựng giao thông Việt Phát.

Theo hồ sơ đấu thầu, giá trúng thầu của toàn gói thầu số 3 là hơn 42,895 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí dành riêng cho hạng mục sửa chữa cầu Trường Tiền khoảng 9 tỷ đồng.

Cây cầu nối phường Thuận Hóa và phường Phú Xuân, là công trình giao thông huyết mạch của vùng đất Cố đô.

Theo thuyết minh dự án, trong đợt sửa chữa lần này, nhiều hạng mục quan trọng của cây cầu sẽ được xử lý đồng bộ. Trọng tâm là khắc phục tình trạng han gỉ, suy giảm tiết diện ở các bộ phận kết cấu thép, vấn đề thường xuất hiện ở những công trình thép lâu năm chịu tác động của khí hậu khắc nghiệt miền Trung.

Các thanh dàn thép nằm sâu trong góc khuất sẽ được vệ sinh thủ công bằng búa gõ, máy mài, chổi sắt trước khi gia cường bằng các bản thép mới có chiều dày tương ứng kết cấu cũ. Một số đinh tán bị han gỉ sẽ được thay bằng bu lông cường độ cao M16 cấp bền 10.9 nhằm tăng khả năng chịu lực cho cây cầu.

Sau khi xử lý kết cấu, toàn bộ hệ cầu thép sẽ được sơn chống gỉ và bảo vệ bằng quy trình nhiều lớp theo tiêu chuẩn kỹ thuật cao. Các vị trí bản nút, đầu thanh được tẩy gỉ thủ công, phần còn lại được phun cát đạt độ sạch 2.5a trước khi phủ hệ sơn Epoxy và Polyurethane chuyên dụng.

Đặc biệt, hệ dầm ngang tại các nút E3, E7 và E11 là những vị trí quan trọng trong kết cấu chịu lực sẽ được tháo dỡ bản liên kết cũ để thay mới, đồng thời bổ sung các bản thép gia cường dày 10mm. Một số thanh giằng chéo bị mất tiết diện cũng sẽ được thay bằng thép hình V100x100x10mm.

Không chỉ phần thân cầu, dự án còn triển khai các biện pháp chống xói lở cho trụ T2 và T3 bằng hệ rọ đá bọc nhựa khung thép, kết hợp đổ đá hộc và bơm cát gia cố đáy móng nhằm hạn chế nguy cơ xói cục bộ trong mùa mưa lũ.

Bên cạnh đó, khu vực mặt cầu và hai đầu cầu cũng được chỉnh trang, sơn lại vạch tín hiệu giao thông bằng sơn phản quang dẻo nhiệt theo tiêu chuẩn hiện hành; hệ lan can bê tông cốt thép ở đường dẫn hai đầu cầu cũng được sơn mới đồng bộ.

Biểu tượng lịch sử của Huế và điều ít biết về hồ sơ xây dựng cầu

Trò chuyện với Người Đưa Tin về lịch sử cầu Trường Tiền, TS.Trần Đình Hằng, Phân viện trưởng Phân viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch miền Trung tại Huế cho biết, cầu Trường Tiền được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX, bắc qua sông Hương và là một trong những công trình mang tính biểu tượng của Huế.

Trải qua chiến tranh, thiên tai và nhiều lần trùng tu, cây cầu không chỉ giữ vai trò giao thông mà còn trở thành một phần ký ức, văn hóa và cảnh quan đặc trưng của cố đô.

Cầu Trường Tiền đã trải qua nhiều cuộc chiến tranh và nhiều lần trùng tu.

TS.Trần Đình Hằng thông tin, từ cuối thế kỷ XIX, khi Huế vẫn là kinh đô của triều Nguyễn, chính quyền Đông Dương đã đặt tham vọng xây dựng một cây cầu thép hiện đại bắc qua sông Hương.

Theo đó, ngày 26/5/1897, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer ký duyệt Chương trình và Bản điều kiện đấu thầu xây dựng cầu kim loại tại Huế do Kỹ sư trưởng A. Prévot và Kỹ sư Godard lập dự án.

Theo thiết kế được phê duyệt, cây cầu sẽ bắc qua sông Hương với chiều dài thông thủy khoảng 400 mét, rộng 6 mét; trong đó phần lòng đường rộng 4,5 mét và hai lề đi bộ mỗi bên rộng 0,75 mét. Toàn bộ nhịp cầu bằng thép đặt trên hệ thống mố và trụ được thi công bằng phương pháp khí nén, một công nghệ hiện đại vào cuối thế kỷ XIX.

Không chỉ yêu cầu cao về kỹ thuật, hồ sơ đấu thầu còn đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn khai thác. Công trình phải bảo đảm độ tĩnh không tối thiểu 2 mét so với mực nước lũ cao nhất để tàu thuyền lưu thông trên sông Hương.

Đơn vị thi công đã lắp đặt hệ thống giàn dáo treo để chuẩn bị cho công tác sửa chữa.

Phân viện trưởng Phân viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch miền Trung tại Huế cho biết, điều đặc biệt là dù mang đậm dấu ấn kỹ thuật phương Tây, dự án vẫn dành sự tôn trọng đáng kể cho yếu tố bản địa. Văn bản quy định các mố và trụ cầu phải được trang trí theo phong cách kiến trúc địa phương; phần đầu thượng lưu của trụ cầu có dạng vòm nhọn kéo dài nhằm tạo vẻ mềm mại, hài hòa với cảnh quan cố đô.

Không dừng ở yếu tố thẩm mỹ, chính quyền thời đó còn yêu cầu các nhà thầu ưu tiên sử dụng vật liệu tại chỗ nhằm tiết kiệm chi phí và tận dụng nguồn lực địa phương. Cát lấy từ sông Hương, đá vôi từ mỏ Ba Trục, đá núi lửa vùng Kim Long, Di Loan cùng gạch, vôi từ các lò thủ công trong vùng đều được đưa vào danh mục vật liệu phục vụ thi công.

Cuộc đấu thầu xây dựng cầu cũng được tổ chức hết sức chặt chẽ. Các nhà thầu phải nộp hồ sơ trước ngày 30/9/1897 tại Tòa Khâm sứ Trung Kỳ, đồng thời ký quỹ từ 6.000 đến 12.000 franc để bảo đảm năng lực thực hiện. Thời gian hoàn thành công trình được ấn định trong vòng 2 năm.

Đáng chú ý, hồ sơ còn quy định cơ chế thưởng và phạt rất rõ ràng. Nhà thầu sẽ được thưởng 2.500 franc cho mỗi tháng hoàn thành sớm tiến độ, nhưng đồng thời phải chịu trách nhiệm bảo hành toàn diện trong vòng một năm đối với hệ thống móng, mố trụ và kết cấu thép của cây cầu.

“Hơn một thế kỷ trôi qua, cầu Trường Tiền không chỉ là công trình giao thông mà đã trở thành biểu tượng văn hóa của Huế. Những tư liệu về quá trình đấu thầu và thiết kế cây cầu cho thấy tư duy quản lý hạ tầng rất hiện đại của thời kỳ đó, nơi kỹ thuật phương Tây được kết hợp khéo léo với mỹ thuật và bản sắc truyền thống Việt Nam để tạo nên một công trình mang giá trị vượt thời gian”, TS.Trần Đình Hằng chia sẻ.