Kinh tế chia sẻ: Tiện ích và rủi ro

Thuật ngữ "kinh tế chia sẻ" (Sharing Economy) xuất phát từ các quốc gia Mỹ và châu Âu gắn liền với các mốc lịch sử phát triển của nó. Đầu tiên tại Mỹ vào khoảng 1995, tại Việt Nam từ năm 2014 và thực sự bùng nổ toàn cầu vào cuối những năm 2000.

Kinh tế chia sẻ là gì?

Kinh tế chia sẻ làmô hình kinh doanh kết nối những người có tài sản, dịch vụ hoặc nguồn lực nhànrỗi với những ai có nhu cầu sử dụng thông qua các nền tảng công nghệ trunggian.

Tại Việt Nam, môhình kinh tế chia sẻ phát triển mạnh mẽ bắt đầu thuộc lĩnh vực vận tải với sựxuất hiện của Grab, Uber… Từ ứng dụng gọi xecông nghệ, sang vận chuyển đồ ăn và giao hàng tích hợp.

Tại Việt Nam, mô hình kinh tế chia sẻ phát triển mạnh mẽ bắt đầu thuộc lĩnh vực vận tải với sự xuất hiện của Grab, Uber… Ảnh: Internet

Tại Việt Nam, mô hình kinh tế chia sẻ phát triển mạnh mẽ bắt đầu thuộc lĩnh vực vận tải với sự xuất hiện của Grab, Uber… Ảnh: Internet

Sau đó, mô hìnhnhanh chóng lan rộng sang:

- Lĩnh vực lưu trú,có dịch vụ cho thuê phòng, căn hộ hoặc nhà ở cho du khách hoặc người cần lưutrú ngắn hạn.

- Lĩnh vực tàichính và công nghệ, kết nối trực tiếp người cần vốn và người có vốn nhàn rỗi (nềntảng cho vay ngang hàng)

Ngoài ra, còn cócác mô hình chia sẻ không gian làm việc, chia sẻ các thiết bị phụcvụ nông nghiệp công nghệ cao. Đặc biệt là dịch vụ kết nối lao động tự do với ngườicó nhu cầu về công việc, từ lao động chuyên môn đến lao động phổ thông.

Tháchthức và hệ lụy vớinền kinh tế

Mô hình kinh tế chia sẻ mang lại nhiều thay đổi tíchcực lớn như: Tối ưu hóa nguồn lực xã hội, tiết kiệm chi phí cho người tiêudùng, tạo việc làm và thu nhập linh hoạt cho cho lượng lớn lao động tự do, thúcđẩy chuyển đổi số…

Tuy nhiên những thách thức và hệ lụy mà kinh tế chiasẻ mang lại đối cũng không ít. Trước hết, nó tạo ra xung đột lợi ích gay gắt vớicác mô hình truyền thống tương đương; Tạora khoảng trống pháp lý và khó khăn trong quản lý nhà nước về quản lý thuế, vềđịnh danh ngành nghề. Về phía người lao động tham gia mô hình kinh tế chia sẻ,phải đối mặt với nhiều rủi ro vì không có các khoản ràng buộc pháp lý với chủ nềntảng. Cụ thể là vụ việc lùm xùm liên quan tới phản ứng “tắt app” của tài xếGrap vừa qua.

Thách thức và hệ lụy với người tiêu dùng 

Giống như nhữngthách thức mà kinh tế chia sẻ đặt ra cho nền an ninh tài chính, an toàn xã hộivà lao động đối tác,  nhữngthách thức, hệ lụy phía sau những lợi ích mà mô hình kinh tế chia sẻ mang đến cho người tiêu dùng cũng rất dáng quan ngại.

Không thể phủ nhậnnhững giá trị mà kinh tế chia sẻ mang lại cho người tiêu dùng như tiết kiệm chiphí, tiện lợi và linh hoạt, tối ưu hóa lựa chọn…

“Tỏ ra nguy hiểm” nhất là mô hình cho vay ngang hàng (P2P Lending) Ảnh: Internet

“Tỏ ra nguy hiểm” nhất là mô hình cho vay ngang hàng (P2P Lending) Ảnh: Internet

Tuy nhiên, các rủiro mà người sử dụng mô hình này cần cảnh giác cũng không hề nhỏ như rủi ro vềan toàn và chất lượng, thiếu hụt khung pháp lý bảo vệ khi xảy ra tranh chấp, bảomật thông tin… 

“Tỏ ra nguy hiểm”nhất là mô hình cho vay ngang hàng (P2P Lending). Mô hình này rất dễ bị lợi dụngbiến tướng dẫn đến tình trạng "tín dụng đen", đòi nợ thuê qua ứng dụng.Do vậy người tiêu dùng nếu không cảnh giác cao độ sẽ rất dễ bị sập bẫy, lâm cảnh “tiềnmất nợ còn nguyên”.

•  Lương Gia Cát Tường

Nguồn Doanh Nhân Trẻ: https://doanhnhantrevietnam.vn/kinh-te-chia-se-tien-ich-va-rui-ro-d28929.html