Kinh tế lâm nghiệp hướng đến tăng trưởng xanh

Sinh kế bền vững từ rừng

Cà Mau có diện tích đất lâm nghiệp khá lớn, với hơn 148.196 ha. Rừng và đất lâm nghiệp không chỉ đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường, hạn chế thiên tai mà còn là động lực cho tăng trưởng kinh tế của tỉnh, nhất là tạo sinh kế, giảm nghèo bền vững cho người dân.

Nhằm bảo vệ và phát huy tiềm năng, thế mạnh của rừng, giai đoạn 2021-2025, tỉnh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực và đã tạo ra chuyển biến tích cực. Tiêu biểu là trồng mới 1.879 ha rừng; trồng lại rừng sau khai thác hơn 18.019 ha; bảo vệ tốt diện tích rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, rừng sản xuất hiện có; các hoạt động bảo vệ rừng, trồng rừng, khoanh nuôi tái sinh rừng được thực hiện đạt và vượt chỉ tiêu đề ra...

Ðặc biệt, trên lâm phần U Minh Hạ hiện nay, hầu hết diện tích sản xuất áp dụng mô hình lên liếp trồng rừng thâm canh. Ðối với khu vực rừng ngập mặn, các giải pháp cải tạo mặt bằng để trồng rừng, kè giảm sóng, gây bồi tạo bãi để trồng rừng ven biển được triển khai quyết liệt.

Song song với trồng và bảo vệ rừng, khoa học - công nghệ được tăng cường ứng dụng, từ đó chất lượng rừng được cải thiện rõ rệt. Nhiều diện tích trồng rừng gỗ lớn, rừng đạt chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC) được triển khai giúp tăng giá trị gỗ. Nhiều mô hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng dưới tán rừng được mở rộng mạnh mẽ... không chỉ góp phần tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng ngàn hộ dân vùng rừng mà còn khẳng định vai trò quan trọng của rừng trong phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Du lịch sinh thái dưới tán rừng đang là hướng đi mang lại nguồn thu lớn cho người dân trong lâm phần.

Theo thống kê, hiện thu nhập bình quân của hộ trồng rừng keo lai khoảng 45 triệu đồng/ha/năm, trong đó từ gỗ 35 triệu đồng; từ cá, chuối, thu nhập khác 10 triệu đồng. Ðối với khu vực rừng ngập mặn, thu nhập bình quân khoảng 30 triệu đồng/ha/năm, trong đó từ gỗ khoảng 16 triệu đồng và từ tôm, cua... khoảng 14 triệu đồng.

Là một trong những hộ được giao khoán rừng và đất lâm nghiệp trên địa bàn Ấp 25, xã Khánh Lâm, ông Trần Văn Nghĩa chia sẻ, gia đình ông vừa thu hoạch hơn 1,1 ha rừng keo lai, thu về hơn 300 triệu đồng. Hiện còn hơn 3,5 ha rừng keo gần 4 năm tuổi, dự kiến sẽ thu hoạch vào 1-2 năm tới, nếu với mức giá như hiện nay, gia đình ông có thể thu hơn 1 tỷ đồng - đây là nguồn thu mà trước đây gần như không ai ngờ có thể đạt được từ cây rừng.

Sau khi thu hoạch hơn 1,1 ha keo lai, ông Trần Văn Nghĩa nhanh chóng trồng lại rừng.

Định hướng phát triển giai đoạn mới

Kế hoạch phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với bảo vệ và phát triển rừng bền vững giai đoạn 2026-2030 vừa được UBND tỉnh ban hành tại Quyết định số 02474/QÐ-UBND, Cà Mau đặt mục tiêu: tỷ lệ che phủ rừng đến năm 2030 đạt khoảng 12,4% (không tính diện tích cây phân tán); tốc độ tăng giá trị sản xuất bình quân đạt 4-5%/năm; thu nhập từ rừng là rừng sản xuất tăng bình quân khoảng 1,5 lần trên cùng đơn vị diện tích so với năm 2025 (45 triệu đồng/ha) ở khu vực U Minh Hạ và khoảng 1,2 lần ở khu vực rừng ngập mặn (35 triệu đồng/ha).

Ðể đạt mục tiêu này, ông Ðỗ Văn Ðồng, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ, cho biết, công ty đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, nhất là công nghệ cấy mô nhằm tạo ra những cây đầu dòng giống chất lượng cao. Ðây là khâu đầu tiên và quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng rừng trồng. Mặt khác, từng bước chuyển sang trồng rừng gỗ lớn với mục tiêu mỗi năm tăng khoảng 20 ha, gắn với chế biến và xuất khẩu để nâng cao giá trị gia tăng cho cây rừng cũng như tăng khả năng hấp thụ carbon, góp phần bảo vệ môi trường.

Vườn cây đầu dòng của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ được chăm sóc cẩn thận trước khi sản xuất giống.

Giai đoạn 2026-2030, Cà Mau xác định nhiệm vụ trọng tâm là bảo vệ tốt diện tích rừng hiện có; đẩy mạnh trồng rừng, khoanh nuôi tái sinh rừng; mở rộng mô hình rừng - tôm bền vững có chứng nhận; tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Cùng với đó, tỉnh tập trung phát triển mạnh kinh tế lâm nghiệp theo hướng đa giá trị: đẩy mạnh công nghiệp chế biến gỗ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm gỗ; khai thác hiệu quả thị trường tín chỉ carbon; phát triển dịch vụ du lịch sinh thái dưới tán rừng...

Ðịnh hướng phát triển kinh tế lâm nghiệp đa giá trị được xác định rõ, trong đó, rừng vừa cung cấp gỗ, vừa là nguồn tài nguyên sinh học, dịch vụ môi trường, du lịch sinh thái và tín chỉ carbon... Với mục tiêu này, lâm nghiệp Cà Mau không chỉ cải thiện sinh kế cho người dân mà còn góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh, phát triển bền vững trong giai đoạn mới./.

Nguyễn Phú