Kinh tế trang trại – Hướng phát triển bền vững

Dẫn chúng tôi tham quan khu trang trại rộng gần 10 ha, chị Trịnh Thị Hưng, ở khu Suối 2, xã Phú Khê cho biết, ngay khi bắt đầu phát triển kinh tế trang trại, gia đình đã lựa chọn hướng sản xuất hữu cơ, tuần hoàn nhằm tận dụng tối đa các phụ phẩm nông nghiệp, giảm chi phí sản xuất và hạn chế ô nhiễm môi trường.

Hiện nay, trang trại có khoảng 9 ha trồng cây ăn quả và cỏ ngọt phục vụ chăn nuôi gia súc, gia cầm và thủy sản. Toàn bộ chất thải chăn nuôi được xử lý bằng men vi sinh để tạo phân bón hữu cơ phục vụ trồng trọt, góp phần giảm thiểu ô nhiễm, tạo môi trường sản xuất sạch.

Các sản phẩm của trang trại đều đã được ký kết hợp đồng tiêu thụ với một số đơn vị tại Hà Nội, Lào Cai nên đầu ra tương đối ổn định, giá bán cao hơn so với sản phẩm sản xuất theo phương thức truyền thống.

Mô hình trang trại tổng hợp của gia đình chị Trịnh Thị Hưng, xã Phú Khê sản xuất theo hướng tuần hoàn mang lại hiệu quả kinh tế cao, tạo việc làm và thu nhập cho hàng chục lao động địa phương.

Thực tế cho thấy, sự phát triển của kinh tế trang trại đã góp phần khai thác hiệu quả nguồn lực trong dân, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp. Đồng thời, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng tăng tỷ trọng sản xuất hàng hóa, hình thành các vùng sản xuất tập trung, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ, tự cung, tự cấp sang sản xuất quy mô lớn gắn với thị trường, mở ra cơ hội nâng cao thu nhập, làm giàu cho nông dân.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện nay, toàn tỉnh có khoảng 1.240 trang trại đạt tiêu chí theo quy định, trong đó có 308 trang trại tổng hợp, 710 trang trại chăn nuôi, 76 trang trại thủy sản, 16 trang trại lâm nghiệp, 124 trang trại trồng trọt. Các trang trại trên đã tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng chục ngàn lao động địa phương với mức thu nhập bình quân từ 5-8 triệu đồng/người/tháng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, kinh tế trang trại vẫn còn không ít khó khăn, hạn chế cần sớm được tháo gỡ để phát triển bền vững. Phần lớn các trang trại hiện mới phát triển theo chiều rộng, chưa hình thành chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. Công tác xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc, áp dụng các quy trình thực hành nông nghiệp tốt còn hạn chế. Một số địa phương vẫn còn tình trạng phát triển trang trại theo phong trào, dẫn đến tiềm ẩn nhiều rủi ro về thị trường và hiệu quả sản xuất chưa cao.

Ngoài ra, năng lực quản lý, trình độ chuyên môn, khả năng tiếp cận thông tin thị trường của một bộ phận chủ trang trại còn hạn chế. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ cao vào sản xuất còn gặp khó khăn do thiếu nguồn lực đầu tư. Trong khi đó, nhiều trang trại có nhu cầu mở rộng quy mô nhưng vẫn gặp vướng mắc trong tiếp cận nguồn vốn tín dụng.

Trang trại trồng chuối xuất khẩu kết hợp chăn nuôi của Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ Biển xanh, xã Vĩnh Chân có doanh thu gần 20 tỷ đồng/năm.

Theo ông Đặng Ngọc Nga - Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh, để phát triển kinh tế trang trại hiệu quả, bền vững, cần tập trung rà soát, điều tra đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động của các trang trại, gia trại, từ đó tìm cách tháo gỡ vướng mắc. Đồng thời đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng, nhất là hệ thống thủy lợi, giao thông, hệ thống cung cấp điện, nước, cơ sở công nghiệp chế biến, cơ sở sản xuất, cung ứng cây giống, con giống.

Các đơn vị thuộc ngành Nông nghiệp và Môi trường cần phối hợp với chính quyền địa phương liên quan tiếp tục quan tâm hỗ trợ, đào tạo các chủ trang trại có thêm hiểu biết về thị trường, khoa học kỹ thuật mới cũng như nâng cao trình độ quản lý, kiến thức về kinh tế thị trường, hiểu biết về hội nhập quốc tế.

Cùng với đó, chính quyền địa phương có những định hướng, hỗ trợ đào tạo, tập huấn, cung cấp đầy đủ, kịp thời các thông tin về thị trường, đối tác đầu tư kinh doanh theo đúng chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quốc tế có liên quan đến hoạt động sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.

Các tổ chức tín dụng tạo điều kiện cho các chủ trang trại được tiếp cận, vay vốn phát triển kinh tế trang trại theo quy định của Chính phủ về chính sách tín dụng phát triển nông nghiệp, nông thôn để tạo điều kiện cho kinh tế trang trại phát triển bền vững.