Kinh tế tuần hoàn là gì? Giải pháp bền vững cho doanh nghiệp

1. Kinh tế tuần hoàn là gì?

Theo định nghĩa của Quỹ Ellen MacArthur Foundation, kinh tế tuần hoàn là một hệ thống mà vật liệu không bao giờ trở thành chất thải và thiên nhiên được tái tạo. Trong hệ thống này, các sản phẩm và vật liệu luôn được duy trì trong vòng lặp thông qua: sửa chữa, tái sử dụng, tái chế, và tái sản xuất.

Tại Việt Nam, khái niệm này đã được luật hóa rõ ràng tại Điều 142, Luật Bảo vệ môi trường 2020. Theo đó, đây là mô hình kinh tế giúp giảm khai thác nguyên liệu, kéo dài vòng đời sản phẩm, hạn chế chất thải phát sinh và giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường.

Sự khác biệt bản chất giữa mô hình tuyến tính và tuần hoàn

2. Bản chất cốt lõi của mô hình kinh tế tuần hoàn

Nhiều chuyên gia chia sẻ với TheLEADER rằng, bản chất của kinh tế tuần hoàn thực chất là một mô hình kinh doanh. Điều này có nghĩa là mọi doanh nghiệp, từ sản xuất đến dịch vụ, đều có thể áp dụng triết lý "không thải bỏ" để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh của mình.

Thay vì xem rác thải là điểm kết thúc, mô hình này coi đó là nguồn tài nguyên mới cho một chu kỳ sản xuất tiếp theo.

3. Tại sao doanh nghiệp cần chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn năm

Việc chuyển dịch không còn là lựa chọn mà là xu thế tất yếu để đạt mục tiêu Net Zero. Dưới đây là 3 lợi ích cốt lõi:

Tối ưu hóa môi trường và bảo tồn tài nguyên

• Giảm phát thải khí nhà kính: Giúp giảm thiểu 45% lượng khí thải toàn cầu từ sản xuất và tiêu thụ.

• Bảo tồn tài nguyên: Giảm áp lực khai thác nước, khoáng sản và gỗ.

Gia tăng lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp

• Tiết kiệm chi phí: Tận dụng nguyên liệu tái chế giúp giảm chi phí đầu vào.

• Tuân thủ pháp luật: Đáp ứng cơ chế EPR (trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất) theo Luật Bảo vệ Môi trường 2020.

• Cơ hội mới: Mở ra các thị trường như dịch vụ sửa chữa, sàn giao dịch đồ cũ.

Đóng góp giá trị cho xã hội

Mô hình này tạo ra các công việc mới trong ngành thiết kế sáng tạo và tái chế, đồng thời cung cấp cho người tiêu dùng những sản phẩm bền và an toàn hơn cho sức khỏe.

Kinh tế tuần hoàn mang lại giá trị cho cả kinh tế và môi trường

4. Các ví dụ điển hình về kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam

Để hiểu rõ hơn kinh tế tuần hoàn là gì, hãy nhìn vào một số mô hình đang vận hành:

• Heineken Việt Nam: Tái sử dụng gần 100% chai thủy tinh; nắp chai được đúc thành sắt xây dựng; bùn thải dùng làm phân bón.

• Adidas: Sản xuất giày Futurecraft.Loop từ 100% nhựa tái chế, có khả năng tái chế hoàn toàn thành giày mới sau khi hỏng.

• Mô hình VAC (Vườn - Ao - Chuồng): Một ví dụ kinh điển của nông nghiệp tuần hoàn tại Việt Nam, nơi chất thải chăn nuôi được tận dụng làm thức ăn cho cá hoặc phân bón.

5. Kết luận

Kinh tế tuần hoàn không chỉ là xu hướng nhất thời mà là con đường duy nhất để con người chung sống hòa bình với thiên nhiên trong tương lai. Đối với doanh nghiệp, hiểu và áp dụng sớm các nguyên lý này chính là bước đi chiến lược để bứt phá bền vững.

Hoàng Đông