Kinh tế xanh phát triển mạnh mẽ

Trung Quốc gần đây thử nghiệm thành công hệ thống khai thác điện gió ở độ cao lớn. Ảnh: CMG

Động lực tăng trưởng mới

Bloomberg dẫn dữ liệu năm 2026 từ Tập đoàn Sàn giao dịch chứng khoán London (LSEG) cho biết, giá trị vốn hóa của kinh tế xanh toàn cầu lần đầu vượt 10.000 tỷ USD. Trong đó, doanh thu từ sản phẩm và dịch vụ xanh tăng nhanh nhất kể từ năm 2022.

LSEG theo dõi hơn 21.000 doanh nghiệp niêm yết tại 93 quốc gia, bao phủ các lĩnh vực từ năng lượng tái tạo, xe điện, pin, nước sạch đến quản lý chất thải và công nghệ tiết kiệm năng lượng. Với quy mô hiện nay, nếu được xem như một ngành riêng biệt, kinh tế xanh trở thành ngành lớn thứ ba thế giới, chỉ sau công nghệ và hàng công nghiệp.

Kinh tế xanh hiện tương đương khoảng 9,9% vốn hóa của toàn bộ thị trường cổ phiếu niêm yết toàn cầu. Điểm đáng chú ý nằm ở tốc độ và quy mô của sự chuyển dịch. Năm 2025, doanh thu từ kinh tế xanh tăng 5,3% lên khoảng 5.500 tỷ USD. Xe điện và pin tiên tiến là những lĩnh vực nổi bật đóng góp thêm khoảng 62 tỷ USD doanh thu chỉ trong một năm.

Thị trường hiện nhìn nhận công nghệ xanh là một phần của năng lực cạnh tranh. Trong bối cảnh giá nhiên liệu hóa thạch biến động, yêu cầu an ninh năng lượng tăng, đầu tư vào năng lượng tái tạo, lưu trữ điện hay giao thông điện hóa cũng góp phần củng cố sức chống chịu của nền kinh tế.

Good Green News dẫn lời ông Jaakko Kooroshy, Giám đốc toàn cầu về nghiên cứu đầu tư bền vững tại LSEG nhận định: “Chúng ta đang chứng kiến sự trỗi dậy của kinh tế xanh như động lực cốt lõi cho tăng trưởng toàn cầu. Cơ hội 10 nghìn tỷ USD được củng cố bởi đà tăng doanh thu diện rộng, hiệu quả dài hạn và sự phát triển sâu rộng của thị trường vốn”.

Với chuyển đổi xanh, thế giới đang từng bước chuyển từ mô hình phát triển “kinh tế nâu” truyền thống (dựa vào năng lượng hóa thạch) sang “kinh tế xanh”, tăng trưởng xanh, tăng trưởng cao và bền vững.

“Làn sóng xanh” tại các đô thị

Xu hướng “xanh” đang lan rộng và tái định hình diện mạo các thành phố. Nghiên cứu trên Nature Cities sử dụng dữ liệu vệ tinh về nồng độ NO2 trong tầng đối lưu kết hợp với dữ liệu GDP bình quân đầu người để theo dõi hơn 2.500 đô thị lớn nhất thế giới. NO2 là nitơ dioxide, một loại khí ô nhiễm có màu nâu đỏ, mùi hắc, chủ yếu phát sinh khi đốt nhiên liệu hóa thạch trong động cơ xe, nhà máy nhiệt điện và hoạt động công nghiệp. Kết quả cho thấy khoảng 80% số đô thị được khảo sát đã bước đầu tách tăng trưởng kinh tế khỏi mức độ sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Trong nghiên cứu, NO2 được sử dụng như một chỉ dấu gián tiếp phản ánh xu hướng đốt nhiên liệu hóa thạch và mức độ ô nhiễm liên quan, sau đó được đối chiếu với tốc độ tăng GDP.

Nhìn lại hơn 2 thế kỷ công nghiệp hóa, đô thị hóa thường đi cùng với tiêu thụ nhiều than, dầu và khí đốt hơn. Song, dữ liệu nói trên cho thấy mối quan hệ ấy đang giảm mạnh. Nghiên cứu xác định hơn 700 đô thị Trung Quốc thuộc nhóm vừa giàu lên vừa giảm NO2, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác.

Kết quả khả quan này có thể đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố, như chính sách kiểm soát chất lượng không khí quy mô lớn, điện hóa giao thông công cộng, di dời hoặc đóng cửa cơ sở gây ô nhiễm và siết chặt tiêu chuẩn phát thải.

Tại châu Á, Nhật Bản và toàn bộ thành phố lớn của Hàn Quốc cũng nằm trong xu hướng tách tăng trưởng khỏi ô nhiễm nhiên liệu hóa thạch. Ở châu Âu, những đô thị nổi tiếng như Paris (Pháp), Rome (Ý) hay Amsterdam (Hà Lan) cũng ngày càng thịnh vượng và “xanh” hơn.

Ở góc nhìn khác, châu Á tạo ra 47% doanh thu xanh toàn cầu trong năm 2025, trong khi Mỹ vẫn dẫn đầu về giá trị vốn hóa của nền kinh tế xanh toàn cầu. Hai con số này phản ánh hai mặt khác nhau của cùng quá trình xanh hóa. Theo đó, châu Á hướng đến trở thành trung tâm sản xuất và doanh thu của các công nghệ xanh. Mỹ vẫn tập trung lượng vốn thị trường rất lớn vào những doanh nghiệp liên quan đến chuyển đổi công nghệ và năng lượng.

Khi trí tuệ nhân tạo thúc đẩy nhu cầu điện tăng nhanh, bài toán sản xuất điện với chi phí cạnh tranh, nguồn cung ổn định và mức phát thải thấp trở thành yêu cầu cấp thiết. Thực tế này tạo động lực và dư địa phát triển cho năng lượng tái tạo, lưu trữ, lưới điện và công nghệ nâng cao hiệu quả sử dụng điện.

Đáng mừng, cuộc chuyển đổi xanh đang hiện diện đậm nét trong dòng vốn, công nghệ, năng lượng và chiến lược phát triển của các quốc gia. Qua đó, tạo “đường băng” để kinh tế toàn cầu bứt phá với tương lai bền vững hơn.