Kỳ cuối: Nhiều bất cập

Người dân và du khách đi xe buýt tuyến số 03 (Sân bay Quốc tế Đà Nẵng – Khu du lịch Bà Nà Hills).

Để minh chứng cho sự vắng khách của xe buýt Đà Nẵng, chúng tôi đã khảo sát thực tế trên xe buýt chạy tuyến số 14 (Cảng Sông Hàn – Khu Công nghệ cao Đà Nẵng). Dù là tuyến xuất phát từ trung tâm thành phố, đi qua nhiều trường cao đẳng, đại học, khu công nghiệp, khu công nghệ cao…, nhưng trên mỗi chuyến xe cả lượt đi lẫn lượt về chỉ lác đác vài hành khách.

Thống kê số lượng hành khách đi xe buýt trong tháng 3-2026 của Trung tâm Điều hành giao thông thông minh TP Đà Nẵng càng cho thấy rõ thực trạng này. Cụ thể, bình quân mỗi ngày, mỗi xe buýt chỉ vận chuyển khoảng 6 hành khách. Đáng chú ý, riêng hai tuyến số 06 (Sân bay Quốc tế Đà Nẵng – Đại học Công nghệ thông tin và truyền thông Việt Hàn) và tuyến số 14 (Cảng Sông Hàn – Khu Công nghệ cao Đà Nẵng), mỗi xe chỉ chở khoảng 1 – 2 hành khách/ngày.

Anh Trần Văn Châu, ở phường Thanh Khê, cho biết anh nhận thức rõ việc đi xe buýt là thân thiện với môi trường, an toàn, tiết kiệm, góp phần hạn chế ùn tắc giao thông và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, với đặc thù công việc phải di chuyển nhiều nơi trong ngày, việc sử dụng xe buýt lại khá bất tiện. Theo anh Châu, nếu đi xe buýt, anh phải mất thêm thời gian đi bộ từ nhà ra trạm, chờ xe và di chuyển nên dễ ảnh hưởng tiến độ công việc.Trong khi đó, chị Nguyễn Thị Hoa, ở phường Hải Châu, cho rằng lộ trình của một số tuyến xe buýt hiện vẫn chưa hợp lý, số lượng điểm dừng còn ít nên chưa thuận tiện cho nhu cầu đi lại hằng ngày. Bên cạnh đó, tần suất hoạt động của nhiều tuyến còn thấp, phổ biến 30 phút/chuyến, thậm chí có tuyến 45 - 60 phút/chuyến, khiến người dân mất nhiều thời gian chờ đợi. Hệ thống trạm dừng và khoảng cách đi bộ đến các điểm đón trả khách cũng chưa thực sự thuận tiện đối với nhiều khu dân cư.

Nhiều tuyến xe buýt Đà Nẵng vẫn còn vắng khách.

Ngoài những nguyên nhân trên, ông Hồ Văn Tùng – Giám đốc Công ty TNHH Vận tải và Dịch vụ du lịch Hải Vân – cho rằng việc xe buýt Đà Nẵng vắng khách còn xuất phát từ thói quen sử dụng xe máy và phương tiện cá nhân của người dân đã ăn sâu vào đời sống hằng ngày nên khó thay đổi trong thời gian ngắn.Theo ông Tùng, tình trạng ùn tắc giao thông tại Đà Nẵng chưa quá nghiêm trọng, quãng đường di chuyển trong nội thành cũng không quá xa như Hà Nội hay TP Hồ Chí Minh, nên nhu cầu chuyển sang đi xe buýt chưa thực sự cấp thiết. Bên cạnh đó, xe buýt còn phải cạnh tranh gay gắt với các loại hình vận tải linh hoạt, cơ động hơn như xe công nghệ, taxi…

Trao đổi với chúng tôi - Giám đốc Trung tâm Điều hành giao thông thông minh TP Đà Nẵng - cho biết Trung tâm cũng rất trăn trở trước tình trạng xe buýt vẫn thưa vắng khách. Để thu hút thêm người dân và du khách sử dụng xe buýt trong thời gian tới, Trung tâm sẽ triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả vận hành.Cụ thể, thành phố sẽ tiếp tục cải thiện hạ tầng, ứng dụng công nghệ trong quản lý điều hành hoạt động xe buýt; đồng thời sắp xếp lại lộ trình, bố trí các điểm dừng, nhà chờ hợp lý hơn để người dân dễ tiếp cận. Tần suất hoạt động của xe buýt cũng sẽ được tăng cường, nhất là vào giờ cao điểm nhằm giảm thời gian chờ đợi cho hành khách.Bên cạnh đó, thành phố sẽ đầu tư nâng cấp nhà chờ với mái che, ghế ngồi và bảng thông tin rõ ràng; tiếp tục phát triển xe buýt điện trên nhiều tuyến; tăng cường kết nối giữa xe buýt với các loại hình giao thông khác như bến xe, nhà ga, sân bay và trong tương lai là các tuyến đường sắt đô thị.

Ngoài ra, hệ thống vé xe buýt thông minh (như thẻ vé điện tử, thanh toán qua QR Code hoặc ứng dụng trên điện thoại) sẽ tiếp tục được phát triển, giúp hành khách dễ dàng chuyển tuyến hoặc kết nối với các loại hình giao thông công cộng khác một cách thuận tiện, liền mạch. Thành phố cũng sẽ tiếp tục thực hiện chính sách giảm giá vé cho nhiều nhóm đối tượng như học sinh, sinh viên, cán bộ, công chức, người lao động tại các khu công nghiệp, người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo…Đặc biệt, các chiến dịch truyền thông, vận động người dân, cán bộ, công chức, học sinh, sinh viên sử dụng xe buýt sẽ được đẩy mạnh nhằm từng bước thay đổi thói quen sử dụng phương tiện cá nhân.

Nhằm góp phần thay đổi thói quen đi lại từ phương tiện cá nhân sang xe buýt, ông Hồ Văn Tùng cho rằng TP Đà Nẵng cần nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm từ các đô thị lớn trên thế giới đã thành công trong việc hạn chế phương tiện cá nhân. Từ đó, thành phố có thể xem xét phân luồng giao thông, cấm dừng đỗ hoặc từng bước hạn chế lưu thông đối với một số loại phương tiện, bao gồm cả ô-tô cá nhân và xe máy tại khu vực trung tâm.Theo ông Tùng, việc hình thành thói quen đi xe buýt tại Đà Nẵng là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự thay đổi về nhận thức cũng như sự kiên trì, đồng bộ từ các cấp, ngành, địa phương và cộng đồng. Tuy nhiên, với những lợi ích mà xe buýt mang lại cho cả cá nhân và xã hội, phát triển giao thông công cộng vẫn là hướng đi cần thiết để xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị văn minh, hiện đại và phát triển bền vững trong tương lai.