Kỳ họp thứ Năm HĐND TP. Hồ Chí Minh Mở dư địa phát triển từ các nghị quyết đô thị

Làm rõ cơ chế phát triển TOD, không gian ngầm

Quang cảnh kỳ họp. Ảnh: Hoa Lê

Trả lời các đại biểu, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh Huỳnh Phạm Tuấn Anh cho biết, thành phố đang dự thảo nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 21 để đẩy nhanh tiến độ phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).

Theo đó, không gian quanh nhà ga metro được nghiên cứu trong bán kính 1.000m và chia thành ba vùng: vùng lõi đến 300m, vùng trung tâm từ 300-600m và vùng chuyển tiếp từ 600-1.000m. Việc phân vùng nhằm tạo cơ sở tổ chức không gian đô thị phù hợp với từng khu vực quanh nhà ga.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được phát biểu. Ảnh: Hoa Lê

Một nội dung được đặt ra là hạn chế bố trí bãi đậu xe cá nhân tại khu vực TOD, nhất là vùng lõi, qua đó dành thêm không gian cho người đi bộ và khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng. Thẩm quyền rà soát quy hoạch chi tiết cũng được định hướng phân cấp mạnh hơn cho cấp xã, phường, nhằm chuẩn bị cho quá trình hoàn thiện mạng lưới metro trong giai đoạn 2030-2035.

Đối với không gian ngầm, Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh Trần Quang Lâm cho biết thành phố đang hoàn thiện quy định quản lý theo hướng tạo điều kiện cho nhà đầu tư lựa chọn hình thức nộp tiền thuê hàng năm hoặc một lần. Những trường hợp người dân sửa chữa nhà nhưng không thay đổi kết cấu hoặc thuộc diện miễn phép sẽ không bị ảnh hưởng.

Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh Võ Văn Minh phát biểu. Ảnh: Hoa Lê

Một vấn đề khác được đề cập là xử lý các công trình vi phạm. Theo Giám đốc Sở Xây dựng, quy trình cắt điện, nước sẽ được thực hiện minh bạch, phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp xã và chỉ áp dụng đối với phần vi phạm. Đây cũng là nội dung được nhiều đại biểu đề nghị làm rõ thêm về thẩm quyền và trách nhiệm trong quá trình thực hiện.

Về chỉnh trang đô thị, dự án Bờ Nam kênh Đôi được tách riêng phần bồi thường để ưu tiên sử dụng vốn ngân sách giải phóng mặt bằng, hướng tới di dời khoảng 2.000 căn nhà, đồng thời giải quyết tình trạng ô nhiễm tại khu vực.

Những nội dung này cho thấy việc triển khai Luật Phát triển đô thị được thành phố đặt trong mối liên hệ với các vấn đề cụ thể của quá trình phát triển, trong đó có tổ chức không gian, hạ tầng, đất đai và chỉnh trang đô thị. Tại kỳ họp, các đại biểu cũng đề nghị tiếp tục làm rõ phạm vi TOD, phân vùng không gian và trình tự điều chỉnh quy hoạch để bảo đảm các cơ chế mới có thể triển khai thống nhất.

Ba tháng cuối năm là giai đoạn nước rút

Quang cảnh kỳ họp. Ảnh: Hoa Lê

Phát biểu tại kỳ họp, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết kinh tế - xã hội thành phố tiếp tục tăng trưởng, song thời gian còn lại của năm 2026 không nhiều trong khi khoảng cách tới các mục tiêu đề ra vẫn còn lớn.

Theo số liệu được Chủ tịch UBND thành phố nêu, tăng trưởng năm 2025 đạt 8,03%; quý I/2026 đạt 8,27% và 6 tháng đạt 8,55%. Thành phố đã phân bổ 147.599 tỷ đồng vốn đầu tư công và thu hút khoảng 12,187 tỷ USD vốn FDI. Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng trên 10%, thu ngân sách trên 1 triệu tỷ đồng và giải ngân 100% vốn đầu tư công vẫn là những nhiệm vụ còn nhiều thách thức.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Thọ điều hành phiên thảo luận. Ảnh: Hoa Lê

Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, ba tháng cuối năm không còn là thời gian để chỉ duy trì công việc theo kế hoạch thông thường mà phải là giai đoạn nước rút, quyết định. Để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, thành phố phải tiếp tục khai thác hiệu quả các nguồn thu, tạo điều kiện để sản xuất, kinh doanh mở rộng, đồng thời tập trung xử lý các điểm nghẽn về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư.

Yêu cầu thay đổi mạnh cách tiếp cận trong tổ chức thực hiện, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, cả hệ thống phải chuyển từ “có cơ chế” sang “có kết quả”, từ có nghị quyết sang có công trình, có dự án, có nguồn lực được giải phóng và có lợi ích cụ thể cho người dân, doanh nghiệp.

Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh Trần Quang Lâm phát biểu. Ảnh: Hoa Lê

Phó giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh Huỳnh Phạm Tuấn Anh phát biểu. Ảnh: Hoa Lê

Đặc biệt, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh ý nghĩa của nhóm nghị quyết triển khai Luật Phát triển đô thị. Các nghị quyết tập trung xử lý những vấn đề căn bản về quy hoạch, tổ chức không gian phát triển, hạ tầng, TOD, không gian ngầm, đất đai, tài sản công, môi trường, khoa học - công nghệ, y tế và giáo dục.

Nghị quyết phải rõ, chặt chẽ và khả thi

Kết luận phiên thảo luận, Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh Võ Văn Minh ghi nhận các ý kiến đóng góp của đại biểu, đồng thời đánh giá cao việc các sở, ngành tiếp thu, giải trình những vấn đề được đặt ra. Theo Chủ tịch HĐND thành phố, những trao đổi tại phiên thảo luận giúp HĐND thành phố có thêm thông tin, cơ sở pháp lý và thực tiễn để cân nhắc trước khi xem xét thông qua từng nghị quyết, đặc biệt là các nghị quyết cụ thể hóa quy định của pháp luật.

Các đại biểu tại kỳ họp. Ảnh: Hoa Lê

Liên quan đến chính sách phát triển không gian ngầm, Chủ tịch HĐND thành phố nhấn mạnh đây là lĩnh vực thành phố bắt đầu triển khai và mục tiêu là xây dựng chính sách có thể đi vào cuộc sống, qua đó thu hút nhà đầu tư và nguồn lực xã hội để phát triển các công trình ngầm, trong đó có bãi đậu xe, thương mại và dịch vụ.

Chủ tịch HĐND thành phố cũng cho biết ý kiến đại biểu về phương pháp tính tiền sử dụng đất không gian ngầm theo một trong hai hình thức nộp hàng năm hoặc một lần đã được tiếp thu. UBND thành phố sẽ nghiên cứu cụ thể hóa phương pháp và công thức tính trong các quy định liên quan.

Đối với TOD, Chủ tịch HĐND thành phố lưu ý việc xác định ranh giới các khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng phải gắn chặt với quy hoạch. Việc xác định bán kính 1.000m quanh nhà ga cần được đặt trong tổng thể quy hoạch của địa phương, nhất là khi một số khu vực hiện chưa có quy hoạch phân khu phù hợp.

Thành phố đang trong quá trình lập quy hoạch chung, vì vậy việc xác định danh mục, ranh giới TOD cần được thực hiện khẩn trương nhưng đồng thời phải bảo đảm tính chặt chẽ, tránh tình trạng sau này phải điều chỉnh lại quy hoạch. Các chỉ tiêu về cây xanh, trường học, giao thông, mật độ xây dựng và mật độ dân số trong khu vực TOD cũng cần được gắn với các chỉ tiêu của khu vực quy hoạch.

Từ những vấn đề được đại biểu đặt ra, Chủ tịch HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố và các sở, ngành tiếp tục rà soát, tiếp thu đầy đủ, xác đáng các ý kiến, phối hợp với các ban của HĐND để khẩn trương chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo nghị quyết trước khi ban hành.