Kỳ nghỉ hè đặc biệt của những 'thầy cô giáo' tuổi học trò

Từ lớp học mùa hè đến hành trình trưởng thành

Mỗi buổi sáng từ thứ hai đến thứ sáu, khi nhiều học sinh vẫn đang tận hưởng kỳ nghỉ hè, các lớp học của dự án Nắng Cao Nguyên lại rộn ràng tiếng giảng bài. Những "thầy cô giáo" đứng lớp không phải là giáo viên chuyên nghiệp, mà là những học sinh THCS và THPT, dành thời gian nghỉ hè để ôn tập kiến thức miễn phí cho các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn.

Dự án Nắng Cao Nguyên được Phan Gia An và Phạm Hoài Thu, hai học sinh lớp 10 chuyên Anh, Trường Phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), triển khai vào tháng 3/2025.

Những "thầy cô giáo" tuổi học trò dành kỳ nghỉ hè để đồng hành cùng các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn.

Theo Phan Gia An, ý tưởng về dự án xuất phát từ một người bạn trong nhóm, quê ở Đắk Lắk. Qua những câu chuyện bạn chia sẻ về điều kiện học tập của trẻ em tại địa phương, các thành viên mong muốn có một mùa hè ý nghĩa hơn, không chỉ dành cho việc học hay nghỉ ngơi, mà còn có thể đóng góp cho cộng đồng bằng chính khả năng của mình.

"Chúng em nghĩ việc dạy học là một trong những điều mình có thể làm, đặc biệt là dạy cho các em nhỏ cấp tiểu học. Ngoài việc dạy kiến thức, chúng em cũng muốn mang đến cho các em sự tích cực và niềm vui trong học tập", Gia An chia sẻ.

Phan Gia An (bên trái) cùng các tình nguyện viên trực tiếp giảng bài cho học sinh tiểu học trong kỳ nghỉ hè.

Mùa hè đầu tiên, dự án được tổ chức tại tỉnh Đắk Lắk, với ba thành viên cốt lõi, cùng khoảng 50 tình nguyện viên đến từ nhiều trường THPT trên địa bàn TP Hồ Chí Minh. Theo Gia An, việc lựa chọn địa phương này không chỉ bởi đây là quê hương của một thành viên sáng lập, mà còn xuất phát từ mong muốn góp phần hỗ trợ những học sinh còn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận giáo dục.

Bước sang mùa thứ hai, Nắng Cao Nguyên được triển khai tại TP Hồ Chí Minh. Gia An cho biết, quá trình thực hiện dự án giúp các thành viên nhận ra rằng, ngay trong một đô thị lớn vẫn còn nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn, gặp không ít rào cản trong việc học tập.

Các em học sinh hào hứng tham gia các hoạt động học tập và tương tác cùng tình nguyện viên.

"Sự bất bình đẳng trong giáo dục không chỉ giữa thành thị và nông thôn, mà còn tồn tại ngay trong một thành phố. Vì vậy, chúng em muốn mở rộng dự án để có thể tiếp cận và đồng hành với các em có hoàn cảnh khó khăn ngay tại TP Hồ Chí Minh", Gia An nói.

Đến mùa hè năm nay, dự án quy tụ 75 tình nguyện viên đến từ nhiều trường THPT trên địa bàn thành phố như Trường Phổ thông Năng khiếu, THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, THPT chuyên Lê Hồng Phong, THPT chuyên Lê Quý Đôn, trường Vinschool... Ngoài học sinh THPT, còn có một sinh viên và học sinh THCS tham gia.

Không chỉ tổ chức các lớp học miễn phí, dự án còn triển khai nhiều hoạt động thiện nguyện. Đến hết tháng 6/2026, Nắng Cao Nguyên đã gây quỹ gần 30 triệu đồng, trao 30 phần quà cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, mỗi phần trị giá 500.000 đồng, đồng thời tổ chức hai chương trình "Nấu ăn cho em" với sự đồng hành của nhà trường và phụ huynh.

Mỗi buổi học đều được các tình nguyện viên chuẩn bị bài giảng và tổ chức phù hợp với từng nhóm học sinh.

Theo em Phạm Hoài Thu, đồng sáng lập dự án Nắng Cao Nguyên, quy mô lớn hơn cũng đặt ra nhiều yêu cầu hơn trong công tác tổ chức. Chỉ riêng khâu tuyển tình nguyện viên đã kéo dài khoảng 10 ngày. Ban điều hành gồm 8 thành viên trực tiếp phỏng vấn từng ứng viên để lựa chọn những bạn phù hợp.

Hoài Thu cho biết, số lượng hồ sơ năm nay vượt xa nhu cầu của dự án. Ban điều hành ưu tiên lựa chọn những tình nguyện viên có tinh thần trách nhiệm và có thể tham gia đầy đủ theo kế hoạch. Để nhiều học sinh có cơ hội đứng lớp hơn, dự án được kéo dài từ 4 tuần lên 7 tuần, diễn ra từ ngày 15/6 đến hết ngày 31/7.

Theo Hoài Thu, điểm đặc biệt của mùa hè năm nay là có những tình nguyện viên từ nhiều địa phương sẵn sàng tham gia. Trong đó, có học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Bà Rịa - Vũng Tàu) lên TP Hồ Chí Minh, chấp nhận ở xa gia đình để đồng hành cùng các lớp học.

Những bài học không có trong sách giáo khoa

Nếu với nhiều học sinh, kỳ nghỉ hè là khoảng thời gian để nghỉ ngơi sau một năm học thì với em Nguyễn Hoài Ân, mùa hè năm nay lại bắt đầu từ những chuyến đi khá dài để kịp có mặt ở lớp học.

Hoài Ân, học sinh Trường Phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), biết đến dự án Nắng Cao Nguyên qua thông tin đăng tải trên mạng xã hội và quyết định đăng ký tham gia ngay trong mùa hè đầu tiên của mình.

"Em muốn giúp các em học tập tốt hơn trong dịp hè, đồng thời truyền động lực để các em cố gắng học. Em hy vọng sau này, các em có thể học nghề hoặc học đại học để có một công việc tốt hơn", Hoài Ân chia sẻ.

Em Nguyễn Hoài Ân, tân học sinh Trường Phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), xem việc tham gia lớp học hè là một trải nghiệm ý nghĩa trước khi bước vào năm học mới.

Nhà ở Quận 7 (cũ), mỗi buổi sáng, em được ba chở đến ga metro, sau đó tiếp tục đi tàu điện và xe buýt để đến điểm dạy học. Chiều tan lớp, nam sinh tự trở về nhà bằng phương tiện công cộng.

Quãng đường di chuyển khá xa, nhưng Hoài Ân không ngần ngại. "Việc đi dạy rất bổ ích và giúp em học được nhiều điều, nên em không thấy quá khó khăn. Ngoài việc hỗ trợ các em nhỏ học tập, em cũng học được cách giao tiếp, truyền đạt kiến thức. Thay vì đi chơi, em thấy việc đi dạy ý nghĩa hơn vì mình có thể giúp các em có hoàn cảnh khó khăn học tập tốt hơn", Hoài Ân chia sẻ.

Cũng lựa chọn dành kỳ nghỉ hè cho lớp học thay vì những chuyến đi xa, em Phạm Thị Minh Ngọc, học sinh Trường Vinschool Central Park cho biết, em từng đăng ký tham gia dự án từ mùa hè năm trước nhưng vì bận việc riêng nên không thể đồng hành. Năm nay, em quyết định sắp xếp thời gian để thực hiện điều mình đã mong muốn.

"Mùa hè những năm trước, gia đình em thường đi du lịch. Năm nay, em muốn trải nghiệm một điều mới, muốn thử sức trong vai trò giáo viên để được học hỏi thêm nhiều điều và có cơ hội tiếp xúc với các em nhỏ", Minh Ngọc nói.

Em Phạm Thị Minh Ngọc lần đầu trải nghiệm vai trò "giáo viên" trong kỳ nghỉ hè.

Lần đầu đứng trên bục giảng, nữ sinh cho biết, em cảm nhận rõ hơn những vất vả của công việc giảng dạy. "Bản thân em trước giờ chỉ là học sinh, bây giờ được đóng vai trò là giáo viên thì mới thấy công việc này có nhiều áp lực hơn. Có những em còn nhỏ, rất hiếu động, nên em phải vừa giảng bài, vừa hướng dẫn và nhắc nhở các em", Minh Ngọc chia sẻ.

Điều khiến em nhớ nhất là sự thay đổi của học sinh sau từng tuần học. "Đến tuần thứ hai quay lại lớp, nhiều em đã nhận ra em, còn tặng em những món quà nhỏ. Em cảm thấy rất vui và hạnh phúc. Có những em tiếp thu khá chậm nên mình phải thật kiên nhẫn. Nhưng sau nhiều tuần, thấy các em tiến bộ hơn từng ngày, em cảm thấy rất tự hào", Minh Ngọc nói.

Theo chị Phạm Thị Bích Thơm (phụ huynh của em Phạm Hoài Thu), ngay từ mùa hè đầu tiên, các con đã chia sẻ với gia đình mong muốn thực hiện một hoạt động vừa có ích cho cộng đồng, vừa tạo cơ hội để chính những học sinh tham gia được rèn luyện bản thân.

Những bài học được các "thầy cô giáo" tuổi học trò lồng ghép vào trò chơi, giúp các em nhỏ hứng thú ôn tập và chuẩn bị cho năm học mới.

Các tình nguyện viên hỗ trợ học sinh hoàn thành bài tập và củng cố kiến thức trước năm học mới.

"Đây không chỉ là hoạt động giúp các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn được học tập trong dịp hè, mà quan trọng hơn là giúp chính các bạn tình nguyện viên trưởng thành hơn. Có những bạn nhà rất xa nhưng vẫn tự đi xe buýt để đến lớp từ sáng sớm. Từ những học sinh phổ thông, các bạn trở thành người đứng lớp, học cách chịu trách nhiệm với lớp học của mình", chị Thơm chia sẻ.

Theo chị Thơm, quá trình giảng dạy cũng giúp các tình nguyện viên hiểu rằng, không phải chỉ học giỏi là có thể trở thành một người thầy. "Các bạn phải thật sự kiên nhẫn, phải dạy bằng tình yêu thương và sự khéo léo thì các em nhỏ mới chịu lắng nghe. Chính những khó khăn đó lại giúp các bạn trưởng thành hơn rất nhiều", chị nói.

Không chỉ duy trì các lớp học miễn phí, các tình nguyện viên còn cùng nhau đến thăm gia đình học sinh, trao quà cho những em có hoàn cảnh khó khăn. Theo chị Thơm, khi trực tiếp chứng kiến hoàn cảnh của học sinh, các bạn trẻ càng hiểu hơn ý nghĩa của công việc mình đang làm và có thêm động lực để tiếp tục đồng hành với dự án.

Các thành viên cùng chuẩn bị bữa ăn trong chương trình "Nấu ăn cho em" với sự đồng hành của nhà trường và phụ huynh.

Sau hai mùa hoạt động, Nắng Cao Nguyên không chỉ mang đến những lớp học miễn phí cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn mà còn trở thành môi trường để nhiều học sinh THPT rèn luyện kỹ năng tổ chức, làm việc nhóm, giao tiếp và tinh thần trách nhiệm. Với những "thầy cô giáo" tuổi học trò, đó cũng là những trải nghiệm đáng nhớ trong kỳ nghỉ hè.