Kỷ nguyên mới của Diễn đàn Kinh tế Thế giới
Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm nay chứng kiến sự lùi bước của các chủ đề môi trường, nhường chỗ cho trí tuệ nhân tạo, tăng trưởng và địa chính trị, phản ánh trật tự thế giới đang dịch chuyển nhanh chóng.
Sự trở lại của Tổng thống Donald Trump tại Davos đánh dấu bước ngoặt lớn, khi WEF rời xa chủ nghĩa toàn cầu tự do để ưu tiên tăng trưởng kinh tế, công nghệ và các toan tính địa chính trị thực dụng (trong ảnh: Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng). Ảnh: THX/TTXVN
Theo Politico châu Âu (Politico.eu) và báo National (UAE) ngày 20/1, sự xuất hiện của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Davos tuần này đánh dấu một bước ngoặt lớn cho Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) - từ một sự kiện từng đồng nghĩa với chủ nghĩa toàn cầu tự do đến một diễn đàn ưu tiên tăng trưởng kinh tế và công nghệ. Đây là lần đầu tiên ông Trump trực tiếp tham dự trong nhiệm kỳ 2, dẫn theo phái đoàn lớn nhất từ trước đến nay của Mỹ tại diễn đàn WEF lần thứ 56 này.
Nỗ lực thu hút chính quyền Trump
Børge Brende, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành WEF, đã tiết lộ quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều tháng để thu hút Tổng thống Mỹ. "Sau hội nghị Davos năm ngoái, tôi đã bắt đầu thảo luận với Nhà Trắng và phối hợp với Chánh văn phòng Susie Wiles", ông Brende cho biết trong cuộc phỏng vấn với Politico từ văn phòng tại Geneva.
Ông Brende cũng đến Washington D.C. vào đầu tháng 12 vừa qua, có các cuộc họp tại Nhà Trắng cũng như gặp nhiều quan chức cấp cao Mỹ. Kết quả là chính quyền Trump sẽ có 5 cố vấn chủ chốt của ông Trump tham dự WEF lần này, bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, Đại diện Thương mại Jamieson Greer, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright, đặc phái viên tại Trung Đông Steve Witkoff và con rể của Trump, Jared Kushner.
"Mỹ sẽ có ảnh hưởng rộng lớn tại Davos", ông Brende khẳng định.
Chương trình nghị sự thay đổi
Diễn đàn năm nay có chủ đề "Tinh thần Đối thoại", với sự thay đổi rõ rệt trong chương trình nghị sự. Biến đổi khí hậu và đa dạng sinh học đã bị đẩy xuống cuối chương trình, nhường chỗ cho trí tuệ nhân tạo và tăng trưởng kinh tế. Các chủ đề từng rất thịnh hành về môi trường phần lớn đã được thay thế bằng những cụm từ như "xây dựng sự thịnh vượng trong giới hạn của hành tinh" và "đầu tư vào con người".
Clayton Allen, trưởng bộ phận phụ trách Mỹ tại Eurasia Group, nhận định: "Việc tập trung vào các vấn đề môi trường và công bằng xã hội là hoàn toàn hợp lý, nhưng hiện tại thế giới đang quan tâm nhiều hơn đến những vấn đề gai góc của địa chính trị".
Mike Rubino, cựu quan chức chính quyền Trump, hiện là đối tác tại Forward Global và Ballard Partners, cho rằng sự chuyển hướng này "là một phần tất yếu của trật tự thế giới mới". Ông nhận xét: "Những thứ đó đã lỗi thời", đề cập đến sự suy giảm của năng lượng hạt nhân trong chương trình nghị sự Davos và sự giảm dần chú ý dành cho cuộc chiến ở Ukraine.
Sự thống trị của công nghệ AI
Ngành công nghiệp AI với tiềm năng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế là trọng tâm chính của chương trình. Jensen Huang, người đứng đầu tập đoàn AI khổng lồ Nvidia, là một diễn giả nổi bật, trong khi các giám đốc điều hành hàng đầu từ Microsoft, Meta, Palantir, Anthropic và OpenAI sẽ có nhiều cuộc gặp gỡ bên lề với các công ty như JPMorgan, Goldman Sachs, BlackRock và Salesforce.
Ông Rubino nhận xét: "Năm nay không khí hào hứng hơn nhiều. Bạn đang chứng kiến cảnh các CEO chen chúc nhau không chỉ để có cơ hội tham dự buổi tiếp đón mà Tổng thống Trump sẽ tổ chức, mà còn để được vào USA House" - nhà thờ nhỏ nơi các quan chức chính quyền Mỹ và lãnh đạo doanh nghiệp sẽ lưu trú, được tài trợ rất lớn bởi Microsoft và McKinsey.
Chính quyền Trump sẽ là tâm điểm của phần lớn các cuộc đàm phán tại Davos. Chuyên gia Allen cho biết khách hàng của ông "vô cùng quan tâm đến bất cứ điều gì liên quan đến cách tiếp cận của chính quyền Trump đối với phần còn lại của thế giới".
Một loạt các nhà lãnh đạo châu Âu dự kiến sẽ có mặt, bao gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, cùng với các nhà lãnh đạo từ Đức, Ba Lan, Tây Ban Nha và nhiều quốc gia EU khác. Họ sẽ nỗ lực đàm phán với ông Trump về mối đe dọa áp thuế mới đối với EU liên quan đến Greenland và việc đình chỉ thỏa thuận thương mại EU - Mỹ.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng dự kiến tham dự, hy vọng củng cố cam kết của Mỹ về khuôn khổ hòa bình cho Ukraine thông qua các đảm bảo an ninh do Mỹ hậu thuẫn.
Diễn đàn năm nay diễn ra trong bối cảnh suy yếu về quản trị địa chính trị toàn cầu. Ông Brende nhấn mạnh: "Chúng ta hợp tác theo cách khác so với trước đây". Điều đó đòi hỏi tư duy cởi mở và sẵn sàng giảm bớt sự hoài nghi để tìm ra các giải pháp thiết thực. Thử thách không chỉ đối với ban tổ chức mà còn đối với tất cả những người tham dự là làm sao để thực hiện đúng với "Tinh thần đối thoại" - cam kết "cải thiện tình trạng của thế giới" mà diễn đàn đã tuyên bố.
