Kỷ niệm 58 năm Ngày các chiến sĩ Đoàn tàu không số anh dũng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc

Ngày 1-3, tại Bến K15 - Đồ Sơn, TP Hải Phòng, Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 4 tàu làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí chi viện chiến trường miền Nam, tham gia cuộc tổng tiến công Mậu Thân 1968 đã anh dũng hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Các đại biểu thành kính tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ

Trong giờ phút thiêng liêng, với lòng thành kính và biết ơn vô hạn, Đoàn cán bộ, hội viên Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển Việt Nam cùng các đại biểu thắp nén hương thơm tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, tưởng nhớ đến các Anh hùng liệt sĩ đã chiến đấu hy sinh trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa, trong đó có các Anh hùng liệt sĩ Đoàn tàu không số nói chung và các Anh hùng liệt sĩ tàu: C165, C235, C43, C56 của Đoàn 125 Anh hùng.

Cách đây tròn 58 năm, vào đêm 30 rạng sáng 1 Tết Mậu Thân (ngày 31-1-1968) cuộc tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt của quân và dân ta ở Miền Nam đã nổ ra. Để tiếp tế vũ khí cho quân và dân ta trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy. Bộ tư lệnh Hải quân và Đoàn 125 nhận được kế hoạch "tuyệt mật" từ Bộ tổng tham mưu, theo kế hoạch đó Đoàn 125 chuẩn bị 4 con tàu, xuất phát đến địa điểm trả hàng khác nhau, vận chuyển vũ khí chi viện cho chiến trường. Sau khi cân nhắc, tính toán, chỉ huy Đoàn 125 đã chọn 4 con tàu C165, C235, C43, C56 làm nhiệm vụ đặc biệt này, trong đó tàu C165 chở 64 tấn vũ khí vào bến Vàm Lũng - Cà Mau; tàu C235 chở 14 tấn vũ khí, thuốc y tế vào Hòn Hèo - Nha Trang; tàu C43 chở 37 tấn vũ khí vào bến Ba Làng - Quảng Ngãi; tàu C56 chở 37 tấn vũ khí vào bến Lộ Diêu - Bình Định.

Nhận rõ mục đích ý nghĩa của chuyến đi đặc biệt quan trọng này, cán bộ, thủy thủ các tàu đều phấn khởi, quyết tâm cao, phương châm trong lần hành quân đột kích này là "Dũng cảm, thận trọng, táo bạo, ngoan cường". Thực hiện ý đồ chiến thuật từ ngày 25-2 đến ngày 27-2-1968 các tàu C165, C235, C43, C56 lần lượt nhổ neo.

Các đại biểu thành kính dâng hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ

Ngay đêm các tàu xuất phát, Cục tác chiến bộ Tổng tham mưu đã thông báo tình hình trên biển cho Chỉ huy Đoàn 125 tại Sở Chỉ huy Đoàn 125, Tư lệnh Hải quân, các cán bộ chỉ huy tham mưu, cán bộ đoàn thường xuyên có mặt, thông tin trực 24/24 giờ, không khí trong Sở Chỉ huy Đoàn 125 hết sức căng thẳng, cán bộ trực hầu như không ngủ, ai cũng hồi hộp lo âu, mấy đêm sau đó các tàu đều điện về chúng tôi gặp địch. Cuộc chiến đấu 4 con tàu Đoàn 125 với tàu hạm đội 7 Hải quân Mỹ và Hải quân Ngụy đã diễn ra vô cùng gay go và ác liệt.

Đúng ngày này cách đây tròn 58 năm đêm 29-2, rạng sáng 1-3-1968 một tiếng nổ long trời, toàn bộ con tàu C165 cùng 18 cán bộ thủy thủ cùng 64 tấn vũ khí đã hòa vào lòng biển khơi, vùng biển Vàm Lũng - Cà Mau.

Tại vùng biển hẹp Hòn Hèo - Nha Trang, tàu C235 bị 7 tàu chiến địch phục kích, bao vây, nổ súng tiến công hòng bắt sống tàu C235. Trong tình thế ngặt nghèo, thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh đã lệnh nổ bộc phá hủy tàu. Một tiếng nổ xé trời, một nửa thân tàu và ca bin bay văng lên lưng chừng núi (hiện vật vỏ tàu vẫn còn cho đến nay, nơi đây đã trở thành di tích lịch sử quốc gia). Thuyền trưởng, chính trị viên tàu C235 cùng 12 đồng chí đã hy sinh. Đồng chí Mai Văn Khung bị thương, khát nước, đi tìm nước uống, bị lạc, bị địch bắt. Còn lại 5 đồng chí Hà Minh Thật, Lê Duy Mai, Lâm Quang Tuyến, Nguyễn Long An, Nguyễn Hồng Phong dắt dìu nhau vòng tránh địch lùng sục, không lương khô, không nước uống, khiến 5 người kiệt quệ, 13 ngày sau anh em mới liên lạc được với du kích địa phương.

Tàu C43 gặp địch, thuyền trưởng Nguyễn Đắc Thắng và chính trị viên Trần Ngọc Tuấn cũng đã cho nổ bộc phá hủy tàu, đưa bộ đội rời tàu vào bến, trong chiến đấu 3 thủy thủ hy sinh, đó là các đồng chí: Vũ Văn Ruệ, Vũ Nho Tòng, Nguyễn Văn Thông.

Các đại biểu cùng nhau ôn lại trận đánh hào hùng đi vào lịch sử

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của dân tộc, Đoàn 759 tiền thân Đoàn 125 Hải quân, với 14 năm làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, trang thiết bị trực tiếp chi viện cho chiến trường Miền Nam, trong một giai đoạn đầy cam go, khó khăn, gian khổ, ác liệt, hy sinh. Song với tinh thần quả cảm, táo bạo, mưu trí, sáng tạo cán bộ chiến sĩ đoàn tàu không số đã lập nên những chiến công đặc biệt xuất sắc, đưa được hàng trăm lượt chuyến tàu, chở hàng ngàn tấn vũ khí chi viện kịp thời, hiệu quả cho chiến trường Miền Nam, lập nên kỳ tích đường Hồ Chí Minh trên biển. Đây chính là nét độc đáo, sáng tạo của nghệ thuật chiến tranh cách mạng Việt nam, chiến tranh nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Đảng, Nhà nước và Nhân dân đời đời ghi nhớ công lao các Anh hùng liệt sĩ, tuyên dương sự hy sinh anh dũng sáng ngời, phẩm chất chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Tuyên dương Đoàn 125 đơn vị 2 lần Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, 12 tàu và 20 đồng chí được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (trong đó có 4 tàu C165, C235, C43 và C56). Tàu C165 được tặng danh hiệu Anh hùng năm 2001 nhân dịp kỷ niệm 40 năm ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển và thành lập Lữ đoàn 125 Hải quân. Tàu C235, C43 và C56 được tuyên dương ngày 20-9-2011 trong dịp kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển .

Các đồng chí trong 4 con tàu tham gia chiến dịch Mậu Thân năm 1968: Nguyễn Phan Vinh, Nguyễn Chánh Tâm được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; Nguyễn Đắc Thắng, Đỗ Văn Sạn, Nguyễn Văn Đức, Phan Nhạn được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; 35 đồng chí liệt sĩ của 3 con tàu (C165, C235, C43).

Tr.Đức