Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Thủ đô (19/10/1946-19/10/2026): Mở đường vì cuộc sống bình yên

Những quả bom sót lại sau chiến tranh được phát hiện, di dời khỏi nơi dân cư sinh sống; những công trình phòng thủ được thi công trong điều kiện khắc nghiệt của thời tiết hay nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn giữa dòng nước lũ… Công việc ấy diễn ra lặng lẽ, nhưng phía sau là sự dấn thân, chính xác là đối mặt với hiểm nguy, thậm chí là hi sinh cả tính mạng của mình.

Trong hành trình 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng vũ trang (LLVT) Thủ đô, những người lính “Mở đường thắng lợi” hôm nay vẫn đang đối mặt với hiểm nguy để Nhân dân có cuộc sống bình yên.

Bộ đội công binh rà soát bom mìn. Ảnh: PV

Nhiệm vụ của người lính Công binh xử lý bom, mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh vô cùng quan trọng. Nằm dưới lòng đất, lòng sông hàng chục năm, chúng tưởng như đã ngủ yên, nhưng bên trong vẫn ẩn chứa sự nguy hiểm chết người. Đêm 20-5-2021, khi theo các anh trục vớt một quả bom được người dân đánh cá phát hiện trên sông Hồng, đoạn qua xã Liên Trung, huyện Đan Phượng (cũ). 23 giờ, chiếc phà chở phóng viên tiếp cận hiện trường. Thượng tá Lê Xuân Trường, Phó Trưởng phòng Công binh Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội khi ấy yêu cầu phóng viên đứng cách quả bom khoảng 35m để tác nghiệp.

Ánh đèn pha quét xuống mặt nước. Quả bom dần hiện lên giữa dòng sông. Điều bất ngờ là sau nhiều năm nằm dưới nước, nó gần như chưa hoen gỉ; cánh quạt kích hoạt ngòi nổ vẫn còn nguyên. Nhìn những người lính cẩn trọng tiếp cận, trục vớt nó, tôi mới thấm thía rằng, cụm từ “xử lý bom mìn, vật nổ tồn sót sau chiến tranh” tưởng chỉ là một dòng nhiệm vụ trong báo cáo, nhưng phía sau là sự chính xác đến từng thao tác và bản lĩnh đối mặt với hiểm nguy. Chứng kiến các anh thực hành hủy nổ quả bom nặng khoảng 340kg tại bãi hủy nổ ở Bắc Giang, khi nghe tiếng nổ rung chuyển mặt đất, tôi hiểu rằng “chiến tranh” chưa bao giờ kết thúc với người lính công binh.

Tháng 1-2026, những người lính Công binh tiếp tục xử lý một quả bom tại xã Hát Môn. Quả bom được người dân phát hiện khi mực nước sông xuống thấp. Qua xác minh, đó là bom phá MK-82, trọng lượng khoảng 500 pound, dài 154cm, đường kính phần đuôi 27cm. Đáng lo ngại, quả bom vẫn còn nguyên ngòi nổ, cánh đuôi bị biến dạng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao. Trong khi, ngay tại nơi ấy, người dân vẫn thường xuyên câu cá, tắm và vui chơi, nhất là thanh thiếu niên. 21 giờ ngày 14-1, trong màn đêm yên tĩnh, những người lính Công binh bắt đầu trục vớt. 22 giờ 30 phút, quả bom được đưa lên an toàn, vận chuyển về Trường bắn Quốc gia khu vực 1 để hủy nổ.

Điều để lại ấn tượng sau nhiệm vụ ấy không phải tiếng nổ vang một vùng, mà là sự bình yên trở lại. Bờ sông hôm nay vẫn đông người câu cá, vui chơi. Câu chuyện về những người lính Công binh vì thế cũng theo đó mà ở lại trong đời sống, trở thành những câu chuyện đẹp được kể cho nhau, nhất là với lớp thanh thiếu niên. Có lẽ từ những điều rất cụ thể ấy, hình ảnh người lính không còn xa cách với những người trẻ. Trong mùa tuyển quân, ngày càng nhiều thanh niên Hát Môn nô nức viết đơn tình nguyện nhập ngũ, mang trong mình mong muốn được cống hiến cho quê hương, đất nước, được tiếp bước những người lính mà họ từng chứng kiến giữa đời thường.

Bộ đội Công binh xử lý bom sót lại sau chiến tranh. Ảnh: PV

Đại tá Nguyễn Chiến Thắng, Trưởng phòng Công binh Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, chia sẻ: “Từ năm 2016 đến nay, lực lượng Công binh Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội đã thu gom, xử lý an toàn hơn 100 quả bom phá các loại trên địa bàn. Các quả bom đã được phát hiện và xử lý đa phần còn rất nguy hiểm, bởi ngòi nổ, cơ cấu gây nổ bị hoen gỉ, có thể rơi, gãy, hư hỏng trong quá trình thu gom, vận chuyển, từ đó phát sinh nguy cơ mất an toàn. Nghề của chúng tôi vì thế có một điều rất đặc biệt: Thời gian không làm cho nhiệm vụ nhẹ đi. Ngược lại, còn nặng hơn, vì những năm tháng nằm lại dưới lòng đất, lòng sông đôi khi khiến bom mìn trở nên hiểm nguy, khó lường hơn”.

Theo chân các anh hàng chục lần, chứng kiến những quả bom được đưa lên từ lòng đất, lòng sông, chúng tôi hiểu rằng đó không đơn thuần là một nhiệm vụ chuyên môn. Đó là cuộc chiến thầm lặng giữa thời bình.

Công việc của người lính Công binh hôm nay không chỉ dừng ở đó. Khi cần bảo đảm an toàn cho những sự kiện chính trị, văn hóa lớn của đất nước và Thủ đô, các anh lại có mặt. Các anh thường đến trước kiểm tra mặt bằng, rà soát bom mìn, vật nổ, đánh giá nguy cơ, xây dựng phương án bảo đảm an toàn và rời đi khi mọi việc đã hoàn tất.

Tám mươi năm trước, trong những ngày đất nước vừa giành được độc lập, bộ đội công binh ra đời cùng nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng, xây dựng những tuyến đường, cây cầu, công trình phục vụ kháng chiến.

Tám mươi năm sau, đất nước hòa bình, Thủ đô không ngừng phát triển, “những con đường” mà người lính Công binh mở cũng mang một diện mạo khác. Đó là việc di dời một quả bom ra khỏi khu dân cư; là hành trình tiếp cận, cứu người trong thiên tai, sự cố; là những công việc thầm lặng góp phần xây dựng thế trận phòng thủ vững chắc, bảo đảm an toàn cho những sự kiện lớn của đất nước và Thủ đô. Hành trình đó vẫn là hành trình mở đường và đích đến là cuộc sống bình yên của nhân dân.

Đi cùng lực lượng Công binh nhiều lần, chứng kiến những quả bom còn sót lại sau chiến tranh được xử lý an toàn, tôi càng hiểu phía sau mỗi nhiệm vụ là bản lĩnh, sự chính xác và tinh thần trách nhiệm của các anh với nhân dân. Các anh không tìm đến hiểm nguy để chứng minh lòng dũng cảm, mà bởi ở đó có một nhiệm vụ phải hoàn thành với mong muốn giản dị là khi rời đi, nơi ấy an toàn hơn, người dân bình yên hơn. Trong chiến tranh, những người lính Công binh mở đường cho bộ đội tiến lên; trong hòa bình, các anh tiếp tục mở những con đường bình yên để nhân dân sống, lao động, học tập, xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no và hạnh phúc.