Ký quỹ doanh nghiệp - 'lá chắn' bảo vệ quyền lợi người lao động

Khoản tiền bảo đảm trách nhiệm của doanh nghiệp

Trong thị trường lao động ngày càng linh hoạt, dịch vụ việc làm và cho thuê lại lao động giúp doanh nghiệp nhanh chóng đáp ứng nhu cầu nhân sự, còn người lao động có thêm cơ hội tiếp cận việc làm. Tuy nhiên, mô hình này cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát rủi ro, nhất là đối với tiền lương, bảo hiểm và các quyền lợi của người lao động.

Việc yêu cầu doanh nghiệp dịch vụ việc làm, cho thuê lại lao động ký quỹ sẽ giúp bảo đảm quyền lợi của người lao động hơn và đối tác sẽ yên tâm hơn. Ảnh minh họa

Một trong những công cụ được pháp luật đặt ra là yêu cầu doanh nghiệp phải ký quỹ. Khoản tiền này không chỉ tạo trách nhiệm tài chính cho doanh nghiệp mà còn trở thành nguồn bảo đảm trong trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với người lao động.

Theo Nghị định 352/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về dịch vụ việc làm, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm muốn được cấp phép phải ký quỹ 300 triệu đồng tại ngân hàng thương mại. Khoản tiền này chỉ được sử dụng để thanh toán các nghĩa vụ tài chính phát sinh trong trường hợp doanh nghiệp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trong hoạt động dịch vụ việc làm theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày tiền ký quỹ được sử dụng, doanh nghiệp phải hoàn trả số tiền đã sử dụng để bảo đảm mức ký quỹ theo quy định.

Ông Nguyễn Thành Vũ, Giám đốc Công ty TNHH Cung ứng lao động Vũ Văn Anh, cho biết doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung ứng và cho thuê lại lao động. Theo ông, việc yêu cầu ký quỹ có ý nghĩa trực tiếp trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động.

Đối với hoạt động cho thuê lại lao động, doanh nghiệp hiện phải ký quỹ 2 tỷ đồng. Từ ngày 1/7/2026, theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP, các thủ tục cấp, gia hạn, cấp lại và thu hồi giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động không được thực hiện; cơ chế quản lý chuyển sang thông báo hoạt động, chấm dứt hoạt động và báo cáo định kỳ. Trong cơ chế này, yêu cầu ký quỹ tiếp tục được duy trì nhằm bảo đảm việc thực hiện các nghĩa vụ đối với người lao động.

Ông Vũ dẫn chứng, nếu một doanh nghiệp cho thuê lại 200 lao động với mức lương bình quân 8 triệu đồng/người/tháng, tổng tiền lương cần chi trả mỗi tháng lên tới 1,6 tỷ đồng. Trong trường hợp doanh nghiệp gặp trục trặc tài chính và không kịp trả lương, khoản tiền ký quỹ 2 tỷ đồng có thể góp phần bảo đảm người lao động được thanh toán quyền lợi.

“Việc yêu cầu doanh nghiệp dịch vụ việc làm, cho thuê lại lao động ký quỹ sẽ giúp bảo đảm quyền lợi của người lao động hơn và đối tác sẽ yên tâm hơn”, ông Vũ nói.

Ở góc độ doanh nghiệp dịch vụ việc làm, bà Bùi Thị Kim Quý, người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH Dịch vụ QBOX Việt Nam, cho rằng khoản ký quỹ 300 triệu đồng góp phần sàng lọc những doanh nghiệp làm ăn thiếu trách nhiệm, đồng thời nâng cao trách nhiệm với người lao động, nhất là khi doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ hoặc giải thể.

Tuy nhiên, bà Quý cũng lưu ý khoản tiền ký quỹ có thể tạo áp lực dòng tiền đối với doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp mới thành lập. Do tiền ký quỹ phải được duy trì tại ngân hàng, nguồn vốn này không thể sử dụng cho hoạt động vận hành hoặc trả lương.

Theo bà, nếu tiếp tục duy trì yêu cầu ký quỹ, cơ quan quản lý có thể nghiên cứu phân loại theo quy mô doanh nghiệp hoặc cho phép sử dụng bảo lãnh ngân hàng thay thế tiền mặt. Cách tiếp cận này có thể vừa bảo vệ người lao động, vừa giảm áp lực vốn đối với những doanh nghiệp hoạt động nghiêm túc.

Ký quỹ không chỉ là điều kiện gia nhập thị trường

Với hoạt động cho thuê lại lao động, ý nghĩa của khoản ký quỹ 2 tỷ đồng được thể hiện rõ hơn khi pháp luật quy định cụ thể những trường hợp được sử dụng nguồn tiền này.

Theo quy định hiện hành tại Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP, tiền ký quỹ có thể được sử dụng để thanh toán tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các chế độ khác của người lao động thuê lại. Khoản tiền này cũng có thể được dùng để bồi thường cho người lao động khi doanh nghiệp vi phạm hợp đồng hoặc gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của họ.

Ngân hàng nhận ký quỹ có trách nhiệm phong tỏa toàn bộ số tiền và quản lý theo quy định. Doanh nghiệp cũng không thể tự ý rút tiền khi chưa có văn bản đồng ý của Chủ tịch UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính.

Pháp luật quy định 4 trường hợp doanh nghiệp có thể được rút tiền ký quỹ. Đó là khi doanh nghiệp gặp khó khăn, không đủ nguồn tài chính để thanh toán các chế độ cho người lao động sau thời hạn 30 ngày; không đủ khả năng bồi thường sau thời hạn 60 ngày; chấm dứt hoạt động cho thuê lại lao động; hoặc chuyển khoản ký quỹ sang một ngân hàng nhận ký quỹ khác.

Cơ chế bảo vệ người lao động còn được thiết kế theo trình tự cụ thể. Khi doanh nghiệp quá thời hạn 60 ngày mà chưa thanh toán các chế độ, quyền lợi, Sở Nội vụ có văn bản yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ sau khi trao đổi với cơ quan Bảo hiểm xã hội và các cơ quan liên quan.

Nếu sau 10 ngày kể từ khi nhận văn bản mà doanh nghiệp vẫn không thanh toán hoặc không đề nghị rút tiền ký quỹ để chi trả, Sở Nội vụ trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh trích tiền ký quỹ để thanh toán quyền lợi cho người lao động.

Đáng chú ý, tiền ký quỹ được thanh toán theo thứ tự ưu tiên, trước hết là tiền lương, sau đó đến các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các chế độ khác theo quy định. Sở Nội vụ có trách nhiệm giám sát việc thanh toán, bồi thường và báo cáo kết quả với UBND cấp tỉnh.

Cơ chế này càng có ý nghĩa trong bối cảnh quản lý hoạt động cho thuê lại lao động đang có sự thay đổi. Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027, quy định không thực hiện các thủ tục cấp, gia hạn, cấp lại và thu hồi giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động.

Thay vào đó, cơ chế quản lý chuyển sang thông báo, chấm dứt hoạt động và báo cáo định kỳ, đồng thời tăng yêu cầu về công khai, theo dõi, kiểm tra và giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.

Theo bà Đặng Ngọc Thu Thảo, Giám đốc Dịch vụ khoán việc và Cho thuê lại lao động, Manpower Việt Nam, tiền ký quỹ nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động thuê lại. Trong trường hợp doanh nghiệp không đủ khả năng tài chính để thanh toán tiền lương, bảo hiểm và các chế độ đúng hạn, khoản tiền này có thể góp phần bảo vệ quyền lợi của người lao động.

Từ góc độ thị trường, bà Thảo cho rằng những điều kiện về ký quỹ cũng giúp nâng cao năng lực của doanh nghiệp tham gia lĩnh vực cho thuê lại lao động, qua đó tăng trách nhiệm của doanh nghiệp đối với người lao động.

Như vậy, ký quỹ không đơn thuần là một khoản tiền doanh nghiệp phải “đóng băng” để đáp ứng yêu cầu trong quá trình hoạt động. Quan trọng hơn, đây là cơ chế chia sẻ và kiểm soát rủi ro trong một mô hình lao động có nhiều chủ thể cùng tham gia.

Khi thị trường việc làm ngày càng linh hoạt, yêu cầu đặt ra không chỉ là tạo điều kiện để doanh nghiệp gia nhập và cung ứng nhân lực, mà còn phải bảo đảm quyền lợi của người lao động trong suốt quá trình làm việc. Việc kết hợp giữa trách nhiệm tài chính của doanh nghiệp, giám sát của cơ quan quản lý và cơ chế bảo vệ quyền lợi từ khoản ký quỹ có thể góp phần tạo dựng một thị trường dịch vụ việc làm minh bạch, an toàn và bền vững hơn.