Kỳ tích y học: Xoay cẳng chân 180 độ giúp trẻ mắc thiểu sản xương đùi bẩm sinh phục hồi vận động

Vừa qua, các bác sĩ Khoa Chỉnh hình, Bệnh viện Nhi Trung ương đã thực hiện thành công ca phẫu thuật xoay cẳng chân 180 độ (Rotationplasty), tạo khớp gối chức năng mới cho một bé trai 5 tuổi mắc thiểu sản xương đùi bẩm sinh mức độ nặng.

Đây là kỹ thuật chỉnh hình phức tạp, không chỉ mang lại cơ hội sử dụng chân giả chức năng, giúp trẻ hòa nhập cuộc sống trong tương lai, mà còn mở ra hướng điều trị đầy triển vọng cho các bệnh nhi mắc bệnh lý xương hiếm gặp.

Chân trái của bệnh nhi thời điểm nhập viện. Ảnh: BVCC

Theo gia đình, trẻ được phát hiện có bất thường xương đùi từ khi mẹ mang thai ở tháng thứ 5 và kèm dị tật trật khớp háng bẩm sinh, đã được phẫu thuật khi 17 tháng tuổi.

Sau can thiệp, chức năng vận động khớp háng cải thiện rõ rệt, song biến dạng xương đùi và khớp gối vẫn không cải thiện.

TS.BS Hoàng Hải Đức, Trưởng Khoa Chỉnh hình, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, thiểu sản xương đùi bẩm sinh (Congenital Femoral Deficiency - CFD) là bệnh lý hiếm gặp, với tỷ lệ ước tính từ 1/52.000 đến 1/200.000 trẻ sinh sống.

Bệnh liên quan đến rối loạn phát triển phôi thai sớm, có thể kèm bất thường xương, khớp và hệ cơ quanh vùng đùi, gối, gây biến dạng chi, chênh lệch chiều dài và hạn chế vận động nghiêm trọng.

Thời điểm nhập viện, xương đùi trái của trẻ chỉ đạt gần một nửa chiều dài so với bên lành, khớp gối cứng gấp và không thể duỗi hoàn toàn. Khi đặt hai chân song song, bàn chân trái chỉ ngang giữa cẳng chân phải, gây chênh lệch chiều dài chi lớn và ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hằng ngày.

Sau quá trình hội chẩn chuyên môn kỹ lưỡng vào cuối năm 2025, các bác sĩ thống nhất chỉ định phẫu thuật Rotationplasty. Với kỹ thuật này, đoạn xương đùi và khớp gối bị bệnh lý được cắt bỏ, phần cẳng chân được xoay 180 độ để khớp cổ chân đảm nhiệm chức năng của khớp gối.

Ca phẫu thuật diễn ra trong 3,5 giờ và an toàn dưới sự phối hợp chặt chẽ của ê-kíp. Ảnh: BVCC

Khi kết hợp với chân giả, trẻ có thể thực hiện các động tác gấp - duỗi sinh lý, giúp việc đi lại tự nhiên và hiệu quả hơn so với phương pháp cắt cụt đùi truyền thống.

Ca phẫu thuật diễn ra trong 3,5 giờ dưới sự phối hợp chặt chẽ của ê-kíp và đảm bảo an toàn. Sau mổ, bệnh nhi được chăm sóc hậu phẫu tích cực, theo dõi sát tuần hoàn ngoại vi, kiểm soát đau, phòng ngừa nhiễm trùng và tập vận động sớm.

Khoảng 4 tuần sau phẫu thuật, kết quả cho thấy xương liền tốt, vết mổ khô, không nhiễm trùng, chi sau xoay có tuần hoàn ổn định và trẻ đã thực hiện được các động tác gấp - duỗi chủ động.

TS.BS Hoàng Hải Đức – Trưởng Khoa Chỉnh hình, Bệnh viện Nhi Trung ương, thăm khám cho bệnh nhi sau ca phẫu thuật xoay cẳng chân 180 độ. Ảnh: BVCC

Trong quá trình phát triển, xương của trẻ sẽ tiếp tục tăng trưởng, giúp chiều dài chi dần cân đối hơn. Thời gian tới, bệnh nhi sẽ được theo dõi lâu dài và tham gia chương trình phục hồi chức năng chuyên sâu, khi đến độ tuổi phù hợp, trẻ sẽ được đánh giá và lắp chân giả chức năng để đạt khả năng đi lại độc lập và ổn định.

Thành công của ca phẫu thuật mang lại cơ hội cải thiện chức năng vận động cho bệnh nhi, đồng thời cho thấy khả năng ứng dụng các kỹ thuật chỉnh hình phức tạp trong điều trị dị tật bẩm sinh nặng ở trẻ em.

Mạnh Hưng