Ký ức của nhiều người dân TPHCM về mộ tập thể liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Sáng 8/6, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (gọi tắt là Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia) tổ chức Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành (Chí Hòa - Chợ Quán) - nay là công viên Lê Thị Riêng (TPHCM).

Hội thảo do Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng ban Chỉ đạo 515 Quốc gia chủ trì. Tham dự hội thảo có Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và TPHCM. Các cựu chiến binh, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nhà khoa học, nhiều người dân là nhân chứng lịch sử cùng thân nhân liệt sĩ cũng đã đến dự.

Tại Hội thảo, nhiều người dân là nhân chứng đã kể lại nhiều thông tin họ được chứng kiến.

Lời kể xúc động của nhiều người dân

Ông Võ Huy Thịnh (70 tuổi, trú ở phường Phú Nhuận, TPHCM) cho biết, vào thời điểm Tết Mậu Thân 1968, chiến sự diễn ra ác liệt. Thời điểm đó, gia đình ông sống cạnh nghĩa trang. Sau Tết, ông Thịnh thấy xe cứu thương liên tục chạy vào nghĩa trang nên vào xem.

"Từ cổng chính trên đường Lê Văn Duyệt (nay là đường Cách Mạng Tháng Tám) có một con đường thẳng vào nghĩa địa nên tôi đi theo chứng kiến. Nhiều thi hài được tập kết tại đây. Vị trí mộ chôn là vùng nhiều cỏ lau, các loại cây leo mọc um tùm, có hàng rào kẽm gai bao bọc xung quanh. Từ đây, nhìn ngược ra sau lưng là Cư xá Bắc Hải", ông Thịnh kể.

Ông Thịnh nhớ lại, ngày ấy, thi hài rất nhiều, đa số là nam giới. Sau một giờ đứng quan sát thì người làm nhiệm vụ phát hiện và yêu cầu ông Thịnh đi ra ngoài.

Các nhân chứng tham gia Hội thảo về xác minh, kết luận thông tin mộ liệt sĩ tập thể được an táng tại Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là Công viên Lê Thị Riêng).

Ông Thịnh cho rằng, vị trí chôn tập thể liệt sĩ nằm gần trục đường thẳng từ cổng nghĩa địa vào nhà xác, thuộc khu vực đất thấp phía sau nhà xác hướng về Cư xá Bắc Hải. Sau buổi hội thảo, ông sẵn sàng cùng cơ quan chức năng quay lại thực địa để đối chiếu xác định vị trí.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Thành Phước (TPHCM) cho biết, ông chứng kiến có rất nhiều thi thể được chôn tại Nghĩa địa Chí Hòa. Việc khoanh vùng cần căn cứ vào các mốc địa hình như khu vực tháp bồn nước thuộc Cư xá Bắc Hải và trục nhà xác cũ của Nghĩa địa Chí Hòa. Đây là những dấu mốc quan trọng giúp đối chiếu, xác định chính xác khu vực cần khảo sát, khai quật.

"Thời điểm năm 12 tuổi, tôi được chứng kiến thấy có 3 hầm lớn nhưng chỉ sử dụng 2 hầm để chôn cất. Thi thể được đưa đến bằng nhiều xe tải, xe cứu hỏa...", ông Phước nhớ lại.

Tích cực hỗ trợ xác minh

Theo ông Nguyễn Tuấn Nhã (69 tuổi, trú tại phường Tân Tạo, TPHCM), bản thân ông nhìn thấy nhiều thi thể được đưa về tập kết tại Nghĩa địa Đô Thành. Thời điểm năm 1968, ông đang là một cậu bé 12 tuổi đã đến khu vực nghĩa địa và thấy nhiều thi thể nằm tập trung bên hông nhà xác tại nghĩa địa.

Công viên Lê Thị Riêng nhìn từ trên cao.

Trong số những người tham dự hội thảo, ông Phan Văn Mưa (ngụ phường Nhiêu Lộc, TPHCM) là một trong những nhân chứng tích cực hỗ trợ công tác xác minh vị trí mộ chôn tập thể.

Ông Mưa kể, thời điểm những năm 1972-1973, ông thường xuyên cùng bạn bè đến khu vực Nghĩa địa Đô Thành (Công viên Lê Thị Riêng hiện nay) nên biết nhiều thi thể được chôn ở đây.

Các nhân chứng, thân nhân gia đình liệt sĩ đã cung cấp thêm nhiều dữ liệu, tư liệu lịch sử quan trọng, tạo thêm cơ sở cho việc xác định vị trí chôn cất tập thể liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.

Ông Mưa mong rằng, những thông tin của ông cung cấp tại hội thảo cũng như những nhân chứng khác sẽ góp phần hỗ trợ cơ quan chức năng, các nhà nghiên cứu xác minh, làm rõ vị trí chôn tập thể liệt sĩ để các anh hùng liệt sĩ sẽ được sớm trở về với gia đình.