Ký ức tuổi thơ phía sau bức tường rào công viên Thống Nhất

Cả một trời yêu thương…

Nhà ở Nguyễn Bỉnh Khiêm, cấp I và II là học sinh trường Tây Sơn (ngay góc Nguyễn Đình Chiểu - Trần Nhân Tông), nên cứ tan học sang đường là vào khu vực sân khấu lớn công viên, tay “ôm cặp” mắt chăm chăm xem các chú, các anh chơi bóng “phủi”, mà sau này mới biết nhiều cầu thủ “phủi” tên tuổi của Hà Nội sản sinh từ đây. Sau đó mỗi thằng đánh dấu “lãnh địa” 1 cây bồ quân ở sát tường rào Trần Nhân Tông leo lên vắt vẻo chọn những quả bồ quân chín đen để đánh chén. Sở dĩ phải chọn dãy cây ở sát tường rào, để nếu bảo vệ công viên phát hiện thì dễ bề nhanh chóng ba chân bốn cẳng thoát qua tường rào ra phố Trần Nhân Tông sang hồ Thiền Quang là thoát. Còn câu cá trộm ở hồ Thiền Quang bị đuổi thì leo ngược lại qua rào công viên là thoát êm ru…

Tác giả bên bức tượng “Chèo thuyền” trong công viên Thống Nhất

Đang hồi tưởng đến những bức tường rào công viên thì xem lại bộ phim “Ngõ lỗ thủng” (phim Việt Nam cũ) có đoạn tường rào bao quanh công viên xưa bị đục thủng lỗ vừa đủ một người trốn vé vào công viên, y như hệt khung cảnh ở Vân Hồ 3 lúc bấy giờ, không biết ý tưởng cảnh trong phim có được lấy từ đây không (?!). Vì lúc đó phố Vân Hồ chia làm Vân Hồ 1; Vân Hồ 2; Vân Hồ 3, mà đoạn ngõ lỗ thủng ở Vân Hồ 3, nơi mà xưa thanh niên Hà Nội gọi là Quân khu Vân Hồ (toàn dân anh chị, trẻ con thường sợ đi qua đây bị “trấn”)…

Cả một trời yêu thương từ trong và ngoài bức tường rào công viên. Bởi ngoài rào là đường phố tấp nập, còn phía trong rào là một thế giới khác hẳn của tuổi thơ với đủ trò bóng đá, bắt châu chấu, cào cào…, đến cả đêm tối vào rình xem các đôi yêu nhau tình tứ dưới gốc cây. Sau này đến cả các tệ nạn xã hội cũng phát sinh khá mạnh mẽ trong cái không gian tách biệt ấy của công viên. Vì thế nên hạ bỏ rào công viên cũng là xóa bỏ bớt những tệ nạn xã hội ấy, khiến không khí trong lành của công viên được hòa nhập với đường phố giảm bớt sự căng thẳng của nhịp điệu sống hàng ngày…

Nhà gương - biểu tượng thú vị thu hút giới trẻ năm xưa khi đến công viên Thống Nhất

Hơi thở thiên nhiên hòa vào phố xá

Ngày 17-12-2025, đại diện UBND phường Hai Bà Trưng (Hà Nội) cho biết, phường đã hoàn thành việc hạ toàn bộ rào xung quanh công viên Thống Nhất. Phát huy hiệu quả của công tác hạ rào, các đơn vị sẽ khẩn trương tiếp tục phá dỡ các cột trụ bê tông trên các tuyến hè đem lại không gian mở cho công viên. Dự án tổng thể bao gồm hạ rào kết hợp chỉnh trang, duy tu hè đoạn tuyến phố Đại Cồ Việt và Nguyễn Đình Chiểu của công viên Thống Nhất. Các hạng mục thi công bao gồm: Duy tu, sửa chữa lát lại hè, bó vỉa, đan rãnh các vị trí hư hỏng, xuống cấp; sơn lại và thay thế hoặc bổ sung các đoạn hỏng hoặc mất của hệ thống lan can thép sát mép hè Đại Cồ Việt; lắp đặt thay thế cột xích sắt ở hè Nguyễn Đình Chiểu bằng thanh chắn thép sơn trắng; cải tạo lại các lối vào công viên và bãi xe bằng nhựa asphalt, đối với lối vào cổng chính công viên Đại Cồ Việt cải tạo bằng đá tự nhiên; sửa chữa các vị trí bong tróc lớp trát, sơn lại toàn bộ, lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng trang trí cổng chính Đại Cồ Việt và Nguyễn Đình Chiểu; bổ sung hệ thống đèn chiếu sáng các tuyến hè (tương tự hè Lê Duẩn); lắp đặt hệ thống camera giám sát dọc công viên…

Những chuyến tàu tuổi thơ phía trong công viên Thống Nhất

Ở lứa tuổi trước giờ vào công viên vẫn thấy thích thú lắm, vì vẫn còn nhà gương soi không cần dùng “app” (ứng dụng) mà thấy mình lúc thì lùn tịt, lúc thì lênh khênh, lúc thì uốn éo… chẳng giống ai. Hay ra đảo Hòa Bình ngắm vườn hồng với tượng Bác Hồ, Bác Tôn. Rồi đi ngắm tượng nằm rải rác khắp công viên. Ra Quán Gió để mở rộng tầm mắt và hít thở khí trời trong lành hơn bao giờ. Thậm chí có thể mua vé tàu chạy suốt Bắc - Nam… Một không gian mở gắn đường phố với công viên gần gũi hơn, nhưng khi bước chân qua tường rào (thực tế là không có tường bao nữa), con người cảm thấy hòa được vào thiên nhiên với đầy đủ không gian, không khí thực sự trong sạch, rũ bỏ được nhịp hối hả, xô bồ của cuộc sống thường ngày. Thời gian tới, khu vực này sẽ được bổ sung cây, hoa dọc tuyến hè đã hạ rào để nâng cao cảnh quan đô thị và tạo khoảng đệm sau khi hạ rào đảm bảo an toàn cho người dân. Cùng với đó, UBND phường Hai Bà Trưng thực hiện chỉnh trang lại bức tường cổng Nguyễn Đình Chiểu, đối diện phố Tuệ Tĩnh để phục vụ cho các kỳ cuộc, lễ hội hoa cho nhân dân vui xuân đón Tết.

Năm 2022, gần 400m hàng rào phía phố Trần Nhân Tông được tháo dỡ để kết nối với tuyến phố đi bộ quanh hồ Thiền Quang. Tháng 3-2025, khoảng 650m hàng rào từ phố Trần Nhân Tông đến Đại Cồ Việt tiếp tục được tháo bỏ. Hơn 1.000m hàng rào còn lại được tháo dỡ trong những ngày đầu tháng 12-2025.